Kapat

15 Temmuz Demokrasi ve Milli Birlik Günü

Vizyonder Logo
Vizyonder Eğitim ve Danışmanlık Hizmetleri - Tel:0242 338 2016

Mevzuat Bilgi Bankası

Kategori: Kamu İhale Mevzuatı

Üretim Süreciyle Doğrudan Bağlantılı Alımların İstisna Kapsamında Sayılabilirliği

Danıştay 13. Daire Kararları Çerçevesinde
T: 24.09.2018 – E: 2018/2688 – K: 2018/2581
T: 08.11.2022 – E: 2022/676 – K: 2022/4023


Giriş

Kamu alımlarında istisna uygulamaları, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun temel düzenleme alanlarından biri olup, özellikle üretim süreçlerine entegre bazı mal ve hizmet alımlarında sıkça gündeme gelmektedir. Danıştay 13. Daire’nin 2018 ve 2022 tarihli kararlarında, üretim süreciyle doğrudan ilişkili mal ve hizmetlerin istisna kapsamında değerlendirilip değerlendirilemeyeceği tartışılmış; örnekleme yöntemiyle sayımın hukuki sınırları açıklığa kavuşturulmuştur.


Kararın Bağlamı ve Olayın Özeti

Karara konu olayda, bazı kamu idareleri tarafından doğrudan üretim faaliyetleriyle bağlantılı olduğu öne sürülen mal ve hizmet alımlarının, 4734 sayılı Kanun’un 3/g bendindeki istisna kapsamında değerlendirilmesi talebiyle Kamu İhale Kurumu’na başvuru yapılmıştır.

Başvurularda, söz konusu alımların daha önceki Kurul kararlarında örneklenen alım türleriyle benzerlik taşıdığı iddia edilmiş, bu nedenle istisna kapsamında değerlendirilmesi gerektiği savunulmuştur. Kurul tarafından verilen karara karşı açılan davalarda, bu tür örnekleme yoluyla kapsam belirlemenin hukuka uygun olup olmadığı incelenmiştir.


Danıştay’ın Değerlendirmesi

Danıştay 13. Daire, kararlarında şu temel ilkelere yer vermiştir:

  1. İstisna kapsamı, örnekleme yoluyla daraltılamaz veya genişletilemez:
    Kurul, üretim süreciyle doğrudan bağlantılı olan mal ve hizmetleri örnekleyerek sayabilir; ancak bu örnekleme mutlak sınır oluşturmaz. Her somut alım kendi özellikleri çerçevesinde değerlendirilmelidir.
  2. Üretim süreciyle doğrudan ilişki aranmalıdır:
    Alımın gerçekten üretim faaliyetinin devamı veya ayrılmaz bir parçası olması durumunda istisna kapsamına girmesi mümkündür. Aksi takdirde, alım genel kurallara tabi olur.
  3. Kurum’un örneklendirme yaklaşımı hukuka uygundur:
    Danıştay, Kurul’un örnekleme yöntemiyle istisna kapsamında saydığı alım türlerinin kamu yararı ve uygulama istikrarı bakımından kabul edilebilir olduğunu belirtmiştir.

Kararın Uygulamadaki Etkileri

Bu karar, hem başvuru yapan idareler hem de Kurum uygulamaları açısından şu etkileri doğurmaktadır:

  • İstisna kapsamına alınma talepleri, artık somut gerekçeye dayandırılmak zorundadır.
  • Kurum’un örnekleme yoluyla oluşturduğu uygulama rehberliği geçerli ve bağlayıcıdır.
  • Üretim süreciyle ilgisiz alımların istisna kapsamına dahil edilmesi mümkün değildir.

Sonuç

Danıştay 13. Daire’nin 24.09.2018 ve 08.11.2022 tarihli kararları, 4734 sayılı Kanun’un 3/g bendi kapsamında istisna uygulamasının sınırlarını çizen ve örnekleme yönteminin hukuki meşruiyetini teyit eden önemli içtihatlardır. Bu kararlarla birlikte, istisna taleplerinin üretim süreciyle doğrudan bağlantısı net biçimde ortaya konmadıkça kabul görmeyeceği ve her alımın kendi özellikleri çerçevesinde değerlendirilmesi gerektiği açık biçimde ortaya konmuştur.

Eklenme Tarihi: 05-07-2025

Kamu İhale Mevzuatı

Kamu İhalelerinde Danışmanlık Merkezi Yayında!

Kamu İhale Danışmanlık Merkezi

Danışmanlık Alanlarımız PDF

Kamu İhale Danışmanlık Merkezi

Kurumsal Eğitim Kataloğu

Vizyonder Eğitim Kurumsal Eğitim Kataloğu

Stratejik Yönetim ve Stratejik Plan Hazırlama Eğitim ve Danışmanlığı

Vizyonder - Stratejik Yönetim ve Stratejik Plan Hazırlama Eğitim ve Danışmanlığı

Vizyonder Psikoloji Akademi Eğitimleri ve Danışmanlık Hizmetleri Başladı!

Vizyonder Psikoloji Akademi

Belediyelerde Gelir Artırıcı Çalışmalar

Belediyelerde Gelir Artırıcı Çalışmalar Danışmanlığı

Evsel Katı Atık Tarife Raporu Hazırlama Danışmanlığı

Evsel Katı Atık Tarife Raporu Hazırlama Danışmanlığı

Elektronik İhale Eğitimi

Elektronik İhale Eğitim Semineri - e-ihale eğitimi - vizyonder

Eğitim Seminerlerimize Kayıt Olun!

Vizyonder Eğitim Seminerlerine Kayıt Olun!

Sürdürülebilirlik Raporu Hazırlama
Bu Sayfayı Paylaş