Vizyonder Logo
Vizyonder Eğitim ve Danışmanlık Hizmetleri - Tel:0242 338 2016

Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği: Belediye Bütçesi, Belediye Muhasebesi ve Belediye Muhasebe Sistemi, Tahakkuk Esaslı Kamu Muhasebesi, Tutulması Zorunlu Defterler ve Alındılar, Mahalli İdareler Detaylı Hesap Planı, Dönen ve Duran Varlıklar,

Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği: Belediye Bütçesi, Belediye Muhasebesi ve Belediye Muhasebe Sistemi, Tahakkuk Esaslı Kamu Muhasebesi, Tutulması Zorunlu Defterler ve Alındılar, Mahalli İdareler Detaylı Hesap Planı, Dönen ve Duran Varlıklar,
Belediyenin bütçesinin nasıl hazırlanıp meclisten geçeceği, gelirlerin hangi hesaba tahakkuk edeceği, kesin hesabın nasıl çıkarılacağı, emanet ve teminatların nerede izleneceği ve Sayıştay'ın hangi kaydı sorgulayacağı tek bir yönetmelikte yazılıdır; belediyeler, il özel idareleri, bağlı idareler ve mahalli idare birliklerinin tamamı bütçe ve muhasebe işlemlerini bu yönetmeliğe göre yürütür. Mahalli idareler bütçe ve muhasebe yönetmeliği, 5018 sayılı Kanun ve Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği çerçevesinde belediye bütçesinin hazırlanması, uygulanması ve kesin hesabı ile belediye muhasebesinin tahakkuk esaslı kayıt düzenini, zorunlu defter ve alındıları, mahalli idareler detaylı hesap planını, dönen ve duran varlıklar, yabancı kaynaklar, özkaynaklar, faaliyet, bütçe ve nazım hesapların işleyişini, dönem sonu işlemlerini ve mali tabloları düzenler; bu rehber, yönetmeliği ve son değişikliklerini belediye muhasebe sistemi uygulamalarıyla anlatır.

Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği Nedir? Dayanağı, Kapsamı, Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği ile İlişkisi, İlgili Yönetmelikler ve Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği Değişikliği

Mahalli idareler bütçe ve muhasebe yönetmeliği, 5018 sayılı Kanun'un 49. maddesi ile 5393, 5216 ve 5302 sayılı Kanunlara dayanılarak 10 Mart 2006'da yayımlanan ve il özel idareleri, belediyeler, bağlı idareler ve mahalli idare birliklerinin bütçe ve muhasebe kayıt ve işlemlerinde uygulanacak usul ve esasları düzenleyen yönetmeliktir; mahalli idareler bütçe sürecini ve mahalli idareler muhasebesini iki ana bölümde ele alır ve bütçe ve muhasebe yönetmeliği olarak kısaltılır. Kapsam: nüfusuna bakılmaksızın tüm belediyeler, il özel idareleri, bağlı idareler, mahalli idare birlikleri ve bütçe içi işletmeleri; belediye şirketleri Türk Ticaret Kanunu'na, döner sermayeler kendi yönetmeliğine tabidir.

Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği ile ilişkisi: çerçeve hesap planı ve raporlama standartları 5018 md. 49'a göre Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği'nde belirlenir, bu yönetmelik ise mahalli idarelerin detaylı hesap planını verir; çelişki hâlinde Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği esas alınır ve mali veriler Kamu Hesapları Bilgi Sistemi (KBS) üzerinden konsolide edilir.

İlgili yönetmelikler: Mahalli İdareler Harcama Belgeleri Yönetmeliği, Mahalli İdareler Bütçe İçi İşletme Yönetmeliği, Ön Ödeme Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik, Muhasebe Yetkililerinin Eğitimi ve Sertifika Yönetmeliği, Muhasebe Yetkilisi Mutemetleri Yönetmeliği, Taşınır Mal Yönetmeliği, taşınmaz kayıt yönetmeliği, amortisman genel tebliğleri, Mahalli İdareler Bütçe Hazırlama Rehberi ve İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslar.

Mahalli idareler bütçe ve muhasebe yönetmeliği değişikliği: yönetmelik yayımlandığından bu yana çok sayıda değişiklik geçirmiştir (hesap planı güncellemeleri, amortisman kurallarının uyumlaştırılması, program bütçe geçişi, e-belediye ve KBS entegrasyonu); değişiklikleri izlemeyen idareler eski hesap kodlarıyla kayıt yaparak Sayıştay bulgusuna yol açar.

Genel çerçeve için devlet muhasebesi uygulamaları rehberi, hesap planının bütünü için genel yönetim hesap planı rehberi, giriş düzeyi için devlet muhasebesine giriş rehberi ayrıca hazırlanmıştır.

Belediye Bütçesi: Bütçenin Hazırlanması, Görüşülmesi ve Kabulü, Analitik Bütçe ve Program Bütçe Sınıflandırması, Ödenek İşlemleri (Aktarma, Ek Ödenek, Yedek Ödenek), Bütçenin Uygulanması, Kesin Hesap ve Bütçe Hesapları

Belediye bütçesi, mali yıl içindeki gelir ve gider tahminlerini gösteren ve belediye meclisince kabul edilen kararnamedir; stratejik plan ve performans programıyla uyumlu hazırlanır (5393 md. 41 ve 61) ve izleyen iki yılı da kapsayan çok yıllı bütçedir.

Bütçe takvimi: belediye başkanı Haziran sonuna kadar bütçe çağrısı yapar, mali hizmetler birimi tasarıyı Ağustos sonuna kadar hazırlar, başkan Eylül'ün birinci gününden önce encümene, encümen Ekim'in birinci gününden önce meclise sunar, meclis Kasım toplantısında görüşüp Aralık başına kadar kabul eder; süresinde kabul edilmezse geçici bütçe uygulanır.

Analitik bütçe ve program bütçe sınıflandırması: gider bütçesi kurumsal, fonksiyonel, finansman tipi ve ekonomik sınıflandırmayla kodlanır; 2021'den başlayan program bütçe sistemine geçiş Bakanlığın bütçe hazırlama rehberleriyle kademeli yürütülür.

Ödenek işlemleri: bütçenin belirli oranını aşmayan aktarmalar encümen ve başkan yetkisinde, fonksiyonel sınıflandırmanın birinci düzeyleri arasındaki aktarmalar meclis yetkisindedir; ek ödenek gelir fazlası ya da borçlanma karşılığı meclis kararıyla, yedek ödenek yönetmelikteki oranı aşmadan encümen kararıyla kullanılır; ödeneksiz harcama 5018 md. 70'e göre sorumluluk doğurur.

Bütçenin uygulanması: gelirlerin tahakkuk ve tahsili, giderlerin harcama talimatı, taahhüt, gerçekleştirme ve ödeme aşamaları (5018 md. 32-33), bütçe emanetleri (ödeneği olup nakit yetersizliği nedeniyle ödenemeyen giderler) ve faaliyet-bütçe hesaplarının eş zamanlı kaydı.

Kesin hesap: mali yıl sonunda bütçe gideri, bütçe geliri ve finansman kesin hesap cetvelleri, genel mizan, bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuyla mali hizmetler birimince hazırlanır, Nisan'da encümene, Mayıs toplantısında meclise sunulur (5393 md. 64), kabul edilen kesin hesap Sayıştay'a gönderilir ve 800, 805, 810, 830, 834, 835 ve 895 bütçe hesapları yıl sonunda kapatılarak kesin hesaba bağlanır.

Bütçe hazırlama tekniklerinin ayrıntısı için bütçe eğitimi rehberi, program bütçe geçişi için program bütçe nedir rehberi, kesin hesap ve mali analiz için bütçe, muhasebe, mali analiz ve raporlama rehberi, büyükşehir bütçe süreci için büyükşehir belediye kanunu rehberi tamamlayıcıdır.

Belediye Muhasebesi ve Belediye Muhasebe Sistemi: Tahakkuk Esaslı Kamu Muhasebesi, Muhasebe ve Diğer Mevzuat Düzenlemeleri, Tutulması Zorunlu Defterler, Kullanılması Zorunlu Alındılar, Muhasebe Yetkilisi ve Mutemetler, Kayıt Kuralları ve Belge Düzeni

Belediye muhasebesi tahakkuk esaslı kamu muhasebesi ilkeleriyle tutulur: belediye muhasebe sistemi gelir ve giderleri tahsil ya da ödeme anında değil tahakkuk ettikleri anda kaydeder, varlık ve yükümlülükleri bilançoda izler ve bütçe işlemlerini bütçe hesaplarında eş zamanlı gösterir (çift kayıt: faaliyet hesabı ve bütçe hesabı birlikte); böylece hem bütçe uygulama sonucu hem mali durum raporlanır. Kayıt esasları çift taraflı kayıt, tahakkuk esası, bütçe esası, dönemsellik, ihtiyatlılık, maliyet esası ve tam açıklamadır.

Muhasebe ve diğer mevzuat düzenlemeleri: 5018 (muhasebe yetkilisinin görevleri md. 61, kamu zararı md. 71), 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, 2464 ve 1319 sayılı Kanunlar (gelir tahakkuku), 6183 sayılı Kanun, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu, Taşınır Mal Yönetmeliği ve Harcama Belgeleri Yönetmeliği.

Tutulması zorunlu defterler: yevmiye defteri, büyük defter (defterikebir), kasa defteri, envanter defteri ve yardımcı defterler (banka, alacaklar-borçlar, emanetler, teminat, taşınır ve taşınmaz kayıtları); elektronik ortamda tutulur ve yıl sonunda dökümü alınıp saklanır. Kullanılması zorunlu alındılar: alındı belgesi (tahsilat makbuzu), teslimat müzekkeresi, muhasebe işlem fişi, ödeme emri belgesi ve mahsup, teminat, kişi borçları ve mutemet alındıları; zimmetle teslim, seri takibi ve yıl sonu sayımı Sayıştay denetiminin öncelikli konusudur.

Muhasebe yetkilisi ve mutemetler: muhasebe yetkilisi (mali hizmetler müdürü ya da sertifikalı personel) ödeme emri belgesindeki yetkili imzasını, belgelerin tamlığını, maddi hatayı ve hak sahibinin kimliğini kontrol ederek ödemeyi yapar ya da gerekçeli reddeder; muhasebe yetkilisi mutemetleri (tahsildar, veznedar) tahsilat yapıp belirli sürede muhasebeye teslim eder.

Kayıt kuralları ve belge düzeni: her kayıt muhasebe işlem fişi ya da ödeme emri belgesine dayanır, belgeler harcama yetkilisi, gerçekleştirme görevlisi ve muhasebe yetkilisi imzalarını taşır, düzeltme kayıtları ters kayıtla yapılır ve aylık mizan KBS'ye gönderilir.

Muhasebe yetkilisi ve harcama yetkilisinin sorumlulukları için 5018 sayılı Kanun rehberi, tahsilat ve tahakkuk birimi ilişkisi için tahakkuk birimi nedir rehberi, belediye gelirlerinin muhasebesi için belediye gelirleri nelerdir rehberi ayrıca hazırlanmıştır.

Mahalli İdareler Detaylı Hesap Planı: Belediye Hesap Planı, Dönen Varlıklara İlişkin Hesap ve İşlemler (Hazır Değerler, Menkul Kıymetler, Faaliyet ve Kurum Alacakları, Diğer Alacaklar, Stoklar, Ön Ödemeler, Gelecek Aylara Ait Giderler) ve Duran Varlıklara İlişkin Hesap ve İşlemler

Mahalli idareler detaylı hesap planı (belediye hesap planı), Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği'nin çerçeve hesap planına uygun olarak ana hesap gruplarına ayrılmıştır: 1 dönen varlıklar, 2 duran varlıklar, 3 kısa vadeli yabancı kaynaklar, 4 uzun vadeli yabancı kaynaklar, 5 özkaynaklar, 6 faaliyet hesapları, 8 bütçe hesapları ve 9 nazım hesaplar.

Dönen varlıklara ilişkin hesap ve işlemler:

  • Hazır değerler — 100 kasa, 101 alınan çekler, 102 banka, 103 verilen çekler ve gönderme emirleri, 104 proje özel hesabı, 105 döviz hesabı, 109 banka kredi kartlarından alacaklar.
  • Menkul kıymetler ve varlıklar — 117-118 menkul varlıklar.
  • Faaliyet ve kurum alacakları — 120 gelirlerden alacaklar, 121 takipli alacaklar (6183'e göre), 122 tecilli ve tehirli alacaklar, 126 verilen depozito ve teminatlar, 132/137 kurum alacakları.
  • Diğer alacaklar — 140 kişilerden alacaklar hesabı: kamu zararı, fazla ve yersiz ödemeler, kişi borçları.
  • Stoklar — 150 ilk madde ve malzeme (Taşınır Mal Yönetmeliği'ne göre), 153 ticari mallar, 157 diğer stoklar.
  • Ön ödemeler — 160 iş avans ve kredileri, 161 personel avansları, 162 bütçe dışı avanslar, 164 akreditifler, 165 mahsup dönemine aktarılan avanslar.
  • Gelecek aylara ait giderler — 180 peşin ödenen kira, sigorta ve abonelik giderleri, 181 gelir tahakkukları; 190-198 devreden KDV, sayım noksanları ve diğer kalemler.

Duran varlıklara ilişkin hesap ve işlemler: mali duran varlıklar (241 belediye şirketlerine ve iştiraklere konan sermaye), maddi duran varlıklar (250 arazi ve arsalar, 251 yeraltı ve yerüstü düzenleri, 252 binalar, 253 tesis makine ve cihazlar, 254 taşıtlar, 255 demirbaşlar, 257 birikmiş amortismanlar, 258 yapılmakta olan yatırımlar), maddi olmayan duran varlıklar (260 haklar; yazılım lisansları) ve gelecek yıllara ait giderler (280-281); taşınmazların kayıt ve değerlemesi, kamulaştırma bedelleri ve varlık satışı eğitimde örnek kayıtlarla işlenir.

Taşınır işlemleri için taşınır mal yönetmeliği rehberi, ön ödeme ve avanslar için ön ödeme usul ve esasları rehberi, taşınmaz kayıtları için taşınmaz mal yönetimi rehberi tamamlayıcıdır.

Kısa ve Uzun Vadeli Yabancı Kaynaklara İlişkin Hesap ve İşlemler, Özkaynaklar, Değer Hareketleri, Faaliyet Hesapları, Bütçe Hesapları, Nazım Hesaplar (Belediye, Bağlı İdare ve Birliklerde Ödenek Hesapları, İl Özel İdarelerinde Ödenek Hesapları, Nakit Dışı Teminat ve Kişilere Ait Menkul Kıymetler)

Kısa vadeli yabancı kaynaklar:

  • Mali borçlar — 300 banka kredileri (İller Bankası ve diğer bankalar), 303 kamu idarelerine mali borçlar, 304 tahviller, 310 dış mali borçlar.
  • Faaliyet borçları — 320 bütçe emanetleri (ödeneği olup nakit yetersizliğiyle ödenemeyen giderler), 322 bütçeleştirilecek borçlar, 323 bütçeleştirilmiş borçlar.
  • Emanet yabancı kaynaklar — 330 alınan depozito ve teminatlar, 333 emanetler (icra kesintileri, sendika aidatı, vergi ve SGK kesintileri).
  • Ödenecek yükümlülükler — 360 ödenecek vergi ve fonlar, 361 sosyal güvenlik kesintileri, 363 kamu idareleri payları, 381 gider tahakkukları.

Uzun vadeli yabancı kaynaklar: 400 banka kredileri (İller Bankası yatırım kredileri; borçlanma limiti 5393 md. 68), 410 dış mali borçlar, 438 taksitlendirilmiş borçlar, 472 kıdem tazminatı karşılığı.

Özkaynaklar: 500 net değer (varlıklar ile yabancı kaynaklar arasındaki fark), 570/580 geçmiş yıllar faaliyet sonuçları, 590/591 dönem faaliyet sonucu. Faaliyet hesapları: 600 gelirler, 630 giderler, 690 faaliyet sonuçları. Bütçe hesapları: 800, 805, 810, 830, 834, 835, 895 — faaliyet ve bütçe hesapları eş zamanlı kaydedilir (örn. bir tahsilatta 100 borç/600 alacak ile 805 borç/800 alacak birlikte işlenir).

Nazım hesaplar: ödenek hesapları (900-905 belediye, bağlı idare ve birlikler; 902-903 il özel idareleri), nakit dışı teminat ve kişilere ait menkul kıymetler (910-911 alınan teminat mektupları, 912-913 kişilere ait menkul kıymetler), 920-921 gider taahhütleri ve 990 kiraya verilen ya da irtifak hakkı tesis edilen maddi duran varlıklar hesapları.

Enflasyon ve değerleme uygulamaları için enflasyon muhasebesi rehberi tamamlayıcıdır.

Dönem Sonu İşlemleri ve Mali Tablolar: Yıl Sonu Kayıtları, Amortisman ve Değerleme, Hesapların Kapatılması ve Açılış Kaydı, Temel Mali Tablolar (Bilanço, Faaliyet Sonuçları Tablosu, Bütçe Uygulama Sonuçları Tablosu, Nakit Akış Tablosu), Mali Analiz Teknikleri, KBS ve Sayıştay Denetimi

Dönem sonu işlemleri: yıl sonunda kasa, banka, alacak, borç, stok, taşınır ve taşınmaz envanteri yapılır; tahakkuk etmiş ancak ödenmemiş giderler ve gelecek döneme ait gelirler ilgili hesaplara aktarılır, amortisman ve tükenme payları hesaplanır, döviz ve dış borçlar yıl sonu kurundan değerlenir, vadesi bir yılın altına inen alacak ve borçlar kısa vadeli hesaplara alınır, faaliyet hesapları 690'a ve bütçe hesapları 895'e devredilerek kapatılır ve muhasebe yetkilisi yönetim dönemi hesabını Sayıştay'a verir.

Mali tablolar: bilanço, faaliyet sonuçları tablosu, bütçe uygulama sonuçları tablosu, nakit akış tablosu, özkaynak değişim tablosu, mizan ve kesin hesap cetvelleri; aylık mizanlar KBS'ye gönderilir, yıllık tablolar kesin hesapla meclise ve Sayıştay'a sunulur ve kamuoyuna açıklanır (5018 md. 30).

Mali analiz teknikleri: yatay ve dikey analiz, oran analizi (likidite, personel giderlerinin bütçe gelirlerine oranı sınırı 5393 md. 49, borç stoku sınırı md. 68), trend analizi ve mali sürdürülebilirlik göstergeleri.

Sayıştay denetimi'nde mahalli idareler muhasebesinde en sık rastlanan bulgular: amortisman ayrılmaması, taşınmazların kayıtlı olmaması ya da hatalı değerlenmesi, gelirlerden alacakların takipsiz kalması, teminat mektuplarının nazım hesaplarda izlenmemesi, avansların mahsup edilmemesi ve belediye şirketlerine konan sermayenin kayıtlarda görünmemesidir.

Dönem sonu işlemlerinin ayrıntısı için dönem sonu muhasebe işlemleri rehberi, mali durum ve beklentiler raporu için mali durum ve beklentiler raporu rehberi, faaliyet raporu için faaliyet raporu nasıl hazırlanır rehberi, denetime hazırlık için Sayıştay denetimine hazırlık rehberi ayrıca hazırlanmıştır.

Sık Yapılan Hatalar

  • Bütçe takvimini (Haziran çağrı, Ağustos tasarı, Eylül encümen, Ekim meclis, Kasım kabul) kaçırmak ve geçici bütçeye düşmek
  • Ödenek aktarmalarında encümen ve meclis yetki sınırlarını aşmak; ödeneksiz harcama yapmak
  • Yedek ödeneği yönetmelikteki oranın üstünde ayırmak ya da encümen kararı olmadan kullanmak
  • Gelirleri tahakkuk esasına göre 120 hesapta izlememek; vadesi geçen alacakları takipli hesaba almamak
  • Amortisman ayırmamak; taşınmazları kayıtlara almamak ya da rayiç dışı değerlemek
  • Bütçe emanetleri (320) ile bütçeleştirilecek borçları (322) karıştırmak
  • Teminat mektuplarını nazım hesaplarda (910-911) izlememek; emanetleri zamanaşımına uğratmak
  • Avans ve kredileri mahsup süresinde kapatmamak; personel avanslarını maaştan kesmemek
  • Kişilerden alacakları (140) faiziyle takip etmemek; kamu zararını kayda almamak
  • Belediye şirketlerine konan sermayeyi 241 hesapta göstermemek
  • Faaliyet hesapları ile bütçe hesaplarının eş zamanlı kaydını atlamak; yardımcı hesap kodlarını yanlış kullanmak
  • Yönetmelik değişikliklerini izlemeyip kaldırılan hesap kodlarıyla kayıt yapmak; kesin hesabı Mayıs meclisine yetiştirememek

Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği Eğitimi Kimler İçin? Belediye Muhasebe Sistemi, Mahalli İdare Birlikleri Bütçe ve Muhasebesi, Sulama Birlikleri, Turizm Altyapı Birlikleri ve Köylere Hizmet Götürme Birlikleri Muhasebe Eğitimi Programı

Mahalli idareler bütçe ve muhasebe yönetmeliği eğitimi aşağıdaki gruplar için uygundur:

  • Belediyelerin mali hizmetler müdürlükleri, muhasebe yetkilileri ve birimleri, gelir ve tahakkuk birimleri, bütçe ve strateji geliştirme birimleri, harcama yetkilileri, taşınır kayıt yetkilileri, emlak ve istimlak birimleri.
  • İl özel idarelerinin mali hizmetler birimleri; büyükşehir belediyeleri ve bağlı idarelerin (su ve kanalizasyon, ulaşım) muhasebe birimleri.
  • Mahalli idare birlikleri bütçe ve muhasebesi ile ilgilenen köylere hizmet götürme birlikleri, sulama birlikleri, turizm altyapı hizmet birlikleri ve diğer birliklerin müdür ve muhasebe personeli.
  • Belediye meclisi plan ve bütçe komisyonu üyeleri, encümen üyeleri, iç denetçiler, Sayıştay denetimine hazırlanan birimler.
  • Belediye şirketlerinin mali işler birimleri ve mahalli idarelere muhasebe hizmeti veren mali müşavirler.

Eğitim içeriği; Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği, Mahalli İdareler Harcama Belgeleri, Bütçe İçi İşletme, Ön Ödeme, muhasebe yetkilisi ve mutemet yönetmelikleri, Taşınır Mal Yönetmeliği, taşınmaz kayıt yönetmeliği, amortisman tebliğleri ve Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği'nin tahakkuk esaslı muhasebe, zorunlu defter ve alındılar, belediye hesap planı, varlık ve kaynak hesapları, faaliyet, bütçe ve nazım hesaplar, dönem sonu işlemleri, mali tablolar ve mali analiz teknikleri bölümlerinden oluşur.

Program örnek monografi, yevmiye kaydı, mizan ve mali tablo uygulamalarıyla yürütülür, süre kurumun ihtiyacına göre iki ya da üç gün olarak planlanır ve katılımcılara e-Devlet üzerinden doğrulanabilen katılım belgesi verilir. Kamu muhasebesi eğitimi dizisinde yer alan bu program, devlet muhasebesi, genel yönetim hesap planı, dönem sonu işlemleri, bütçe, program bütçe, harcama belgeleri, taşınır mal ve Sayıştay denetimi eğitimleriyle bütünleşir.

Güncel Notlar

Bir muhasebe kaydını düzeltirken ilk kaydı silip iz bırakmadan yeniden oluşturmayın; düzeltmenin gerekçesini ve dayanak belgesini kayıtla ilişkilendirerek işlem izini koruyun. Dönem kapatılmadan önce, düzeltme kayıtlarının ilgili raporlara doğru yansıdığını da kontrol edin.

Son güncelleme: 30.10.2026

Sıkça Sorulan Sorular

Mahalli idareler bütçe ve muhasebe yönetmeliği nedir ve kimlere uygulanır?

5018 sayılı Kanun md. 49 ile 5393, 5216 ve 5302 sayılı Kanunlara dayanılarak 2006'da yayımlanan ve il özel idareleri, büyükşehir, il, ilçe ve belde belediyeleri, bağlı idareler (su ve kanalizasyon, ulaşım idareleri), köylere hizmet götürme birlikleri, sulama birlikleri, turizm altyapı hizmet birlikleri ve diğer mahalli idare birlikleri ile bunların bütçe içi işletmelerinin bütçe ve muhasebe kayıt ve işlemlerinde uygulanacak usul ve esasları düzenleyen yönetmeliktir; belediye şirketleri Türk Ticaret Kanunu'na, döner sermayeler kendi yönetmeliğine tabidir. Yönetmelik bütçenin hazırlanması, görüşülmesi, uygulanması, ödenek işlemleri ve kesin hesap ile tahakkuk esaslı muhasebe, hesap planı, kayıt kuralları, defterler, alındılar, dönem sonu işlemleri ve mali tabloları düzenler, Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği'nin çerçeve hesap planına uygun olarak mahalli idarelerin detaylı hesap planını verir ve çelişki hâlinde Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği esas alınır.

Belediye bütçesi nasıl hazırlanır ve kabul edilir?

Belediye başkanı Haziran sonuna kadar bütçe çağrısı yapar, harcama birimleri gider tekliflerini ve gelir birimi gelir tahminlerini hazırlar, mali hizmetler birimi gelir ve gider bütçesi, finansmanın ekonomik sınıflandırması, ödenek cetvelleri, bütçe kararnamesi, ayrıntılı harcama ve finansman programı, gerekçe ve önceki yıl kesin hesabından oluşan tasarıyı Ağustos sonuna kadar başkana sunar, başkan tasarıyı Eylül ayının birinci gününden önce encümene, encümen görüşüyle Ekim ayının birinci gününden önce meclise sunar, meclis plan ve bütçe komisyonu incelemesinin ardından Kasım toplantısında görüşüp Aralık başına kadar kabul eder ve bütçe mali yılbaşında yürürlüğe girer; büyükşehirlerde ilçe bütçeleri büyükşehir meclisinde de görüşülür. Bütçe stratejik plan ve performans programıyla uyumlu, izleyen iki yılın tahminlerini içeren çok yıllı bütçedir, kurumsal, fonksiyonel, finansman tipi ve ekonomik sınıflandırmayla kodlanır ve program bütçe sistemine geçiş Bakanlığın bütçe hazırlama rehberleriyle düzenlenir; süresinde kabul edilmeyen bütçede geçici bütçe kuralları uygulanır.

Ödenek aktarma, ek ödenek ve yedek ödenek nasıl kullanılır; kesin hesap nasıl çıkarılır?

Ödenek aktarmalarında bütçenin belirli oranını aşmayan aktarmalar encümen ve başkan yetkisinde, fonksiyonel sınıflandırmanın birinci düzeyleri arasındaki aktarmalar meclis yetkisindedir; ek ödenek bütçede ödeneği bulunmayan ya da yetersiz kalan işler için gelir fazlası ya da borçlanma karşılığı meclis kararıyla verilir; yedek ödenek bütçe gelirleri toplamının yönetmelikte belirlenen oranını aşmayacak şekilde ayrılır ve encümen kararıyla kullanılır; yıl sonunda kullanılmayan ödenekler iptal edilir, şartlı bağış ve proje ödenekleri devredilir ve ödeneksiz harcama 5018 md. 70'e göre sorumluluk doğurur. Kesin hesap mali yıl sonunda bütçe gideri, bütçe geliri ve finansman kesin hesap cetvelleri, genel mizan, bilanço, faaliyet sonuçları tablosu ve taşınır kesin hesap cetveliyle mali hizmetler birimince hazırlanır, Nisan ayında encümene, encümen görüşüyle Mayıs toplantısında meclise sunulur, kabul edilen kesin hesap Sayıştay'a gönderilir ve 800, 805, 810, 830, 834, 835 ve 895 bütçe hesapları yıl sonunda kapatılarak kesin hesaba bağlanır.

Belediye muhasebe sistemi nasıl işler; tahakkuk esaslı kamu muhasebesi ne demektir?

Belediye muhasebesi tahakkuk esaslı kamu muhasebesiyle tutulur: gelir ve giderler tahsil ya da ödeme anında değil hak ve yükümlülüğün doğduğu anda kaydedilir, varlık ve yükümlülükler bilançoda izlenir, bütçe işlemleri ise bütçe hesaplarında eş zamanlı olarak gösterilir; böylece bir tahsilatta 100 borç ve 600 alacak ile 805 borç ve 800 alacak, bir ödemede 630 borç ve 103 alacak ile 830 borç ve 835 alacak kayıtları birlikte yapılır ve hem faaliyet sonucu hem bütçe uygulama sonucu raporlanır. Kayıt esasları çift taraflı kayıt, tahakkuk esası, bütçe esası, dönemsellik, ihtiyatlılık, maliyet esası, tutarlılık ve tam açıklamadır; her kayıt muhasebe işlem fişi ya da ödeme emri belgesine dayanır, kanıtlayıcı belgeler eklenir, yevmiye, büyük defter, kasa ve envanter defterleri ile yardımcı defterler tutulur, alındı belgesi, teslimat müzekkeresi, mahsup ve teminat alındıları gibi zorunlu alındılar kullanılır, aylık mizan KBS'ye gönderilir ve muhasebe yetkilisi ödeme belgelerini kontrol edip ödemeyi yapar ya da gerekçeli olarak reddeder, mutemetler ise muhasebe yetkilisi adına tahsilat yapar.

Mahalli idareler detaylı hesap planı hangi hesap gruplarından oluşur?

Hesap planı Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği çerçevesine uygun olarak 1 dönen varlıklar (100 kasa, 102 banka, 103 verilen çekler ve gönderme emirleri, 120 gelirlerden alacaklar, 121 takipli alacaklar, 122 tecilli alacaklar, 140 kişilerden alacaklar, 150 ilk madde ve malzeme, 160 iş avans ve kredileri, 162 bütçe dışı avanslar, 180 gelecek aylara ait giderler, 190 devreden KDV), 2 duran varlıklar (241 mal ve hizmet üreten kuruluşlara yatırılan sermayeler, 250 arazi ve arsalar, 251 yeraltı ve yerüstü düzenleri, 252 binalar, 253 tesis makine ve cihazlar, 254 taşıtlar, 255 demirbaşlar, 257 birikmiş amortismanlar, 258 yapılmakta olan yatırımlar, 260 haklar), 3 kısa vadeli yabancı kaynaklar (300 banka kredileri, 320 bütçe emanetleri, 322 bütçeleştirilecek borçlar, 330 alınan depozito ve teminatlar, 333 emanetler, 360 ödenecek vergi ve fonlar, 361 ödenecek sosyal güvenlik kesintileri, 363 kamu idareleri payları, 381 gider tahakkukları, 391 hesaplanan KDV), 4 uzun vadeli yabancı kaynaklar (400 banka kredileri, 410 dış mali borçlar, 438 taksitlendirilmiş borçlar, 472 kıdem tazminatı karşılığı), 5 özkaynaklar (500 net değer, 570 ve 580 geçmiş yıllar sonuçları, 590 ve 591 dönem sonucu), 6 faaliyet hesapları (600 gelirler, 630 giderler, 690 faaliyet sonuçları), 8 bütçe hesapları (800, 805, 810, 830, 834, 835, 895) ve 9 nazım hesaplar (900-905 ödenek hesapları, 910-913 teminat mektupları ve kişilere ait menkul kıymetler, 920-921 gider taahhütleri, 990 kiraya verilen varlıklar) gruplarından ve yardımcı hesap kodlarından oluşur.

Bütçe emanetleri, emanetler, teminatlar ve ödenek hesapları nasıl izlenir?

Ödeneği bulunduğu hâlde nakit yetersizliği nedeniyle ödenemeyen giderler 320 bütçe emanetleri hesabına alınır ve sırasıyla ödenir; ödeneği bulunmayan ya da yetersiz giderler 322 bütçeleştirilecek borçlar hesabında geçici olarak izlenip ödenek sağlanınca bütçeleştirilir. İcra kesintileri, sendika aidatları, vergi ve SGK kesintileri gibi üçüncü kişilere ait tutarlar 333 emanetler, nakit geçici ve kesin teminatlar 330 alınan depozito ve teminatlar, diğer idarelere ait tahsilat 362 ve idarelerin payları 363 hesaplarında izlenir ve zamanaşımına uğrayan emanetler gelir kaydedilir. Banka teminat mektupları nakit olmadığı için 910 alınan teminat mektupları ve 911 emanetleri nazım hesaplarında, kişilere ait menkul kıymetler 912 ve 913 hesaplarında, sözleşmeye bağlanan taahhütler 920 ve 921 gider taahhütleri hesaplarında ve kiraya verilen ya da irtifak hakkı tesis edilen taşınmazlar 990 hesabında izlenir. Ödenekler belediye, bağlı idare ve birliklerde 900 gönderilecek bütçe ödenekleri, 901 bütçe ödenekleri ve 905 ödenekli giderler, il özel idarelerinde ise 902 ve 903 hesaplarıyla nazım hesaplarda takip edilir; ödenek dağıtımı, kullanımı, aktarması ve iptali bu hesaplarda kaydedilir.

Dönem sonu işlemleri ve mali tablolar nasıl hazırlanır?

Yıl sonunda kasa, banka, alacak, borç, stok, taşınır ve taşınmaz envanteri ve mutabakatları yapılır; tahakkuk etmiş ancak ödenmemiş giderler 381 ve 481, gelecek döneme ait gelirler 380 ve 480, peşin ödenen giderler 180 ve 280 hesaplarına aktarılır; amortisman ve tükenme payları genel tebliğlerdeki faydalı ömürlere göre 257, 268 ve 299 hesaplara kaydedilir; döviz ve dış borçlar yıl sonu kuruyla değerlenir, sayım noksan ve fazlaları kapatılır, vadesi bir yılın altına inen alacak ve borçlar kısa vadeli hesaplara alınır, kişilerden alacaklara faiz tahakkuk ettirilir, avanslar mahsup edilir, ödenekler iptal ya da devredilir, faaliyet hesapları 690'a ve bütçe hesapları 895'e devredilerek kapatılır, faaliyet sonucu 590 ya da 591'e aktarılır, kesin mizan çıkarılır, yeni yılda açılış kaydı yapılır ve muhasebe yetkilisi yönetim dönemi hesabını Sayıştay'a verir. Mali tablolar bilanço, faaliyet sonuçları tablosu, bütçe uygulama sonuçları tablosu, nakit akış tablosu, özkaynak değişim tablosu, mizan ve kesin hesap cetvellerinden oluşur; aylık mizanlar KBS'ye gönderilir, yıllık tablolar kesin hesapla meclise ve Sayıştay'a sunulur, kamuoyuna açıklanır ve oran, trend, borç stoku ve personel gideri sınırı analizleriyle mali analiz raporlarına dönüştürülür.

Mahalli idareler bütçe ve muhasebe yönetmeliği eğitimi kimler için uygundur ve neleri kapsar?

Belediyelerin mali hizmetler müdürlükleri, muhasebe yetkilileri ve muhasebe birimleri, gelir ve tahakkuk birimleri, bütçe ve strateji geliştirme birimleri, harcama yetkilileri ve gerçekleştirme görevlileri, taşınır kayıt yetkilileri, il özel idareleri, büyükşehir ve bağlı idare muhasebe birimleri, köylere hizmet götürme, sulama ve turizm altyapı hizmet birlikleri ile diğer mahalli idare birliklerinin müdür ve muhasebe personeli, meclis plan ve bütçe komisyonu ve encümen üyeleri, iç denetçiler, Sayıştay denetimine hazırlanan birimler ve mahalli idarelere hizmet veren mali müşavirler için uygundur. İki ya da üç günlük program Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği, Mahalli İdareler Harcama Belgeleri, Bütçe İçi İşletme, Ön Ödeme, muhasebe yetkilisi ve mutemet yönetmelikleri, Taşınır Mal Yönetmeliği, taşınmaz kayıt yönetmeliği, amortisman tebliğleri ve Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği'nin tahakkuk esaslı muhasebe, zorunlu defter ve alındılar, belediye hesap planı, dönen ve duran varlıklar, yabancı kaynaklar, özkaynaklar, faaliyet, bütçe ve nazım hesaplar, dönem sonu işlemleri, mali tablolar ve mali analiz teknikleri bölümlerini örnek monografi, yevmiye kaydı, mizan ve mali tablo uygulamalarıyla işler ve e-Devlet üzerinden doğrulanabilen katılım belgesi verilir.
Bu konuda uygulamalı eğitim almak ister misiniz?
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği Eğitimi programımız hakkında detaylı bilgi alın, teklif isteyin.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği Eğitimi Sayfasına Git
Kamu İhale Danışmanlık Hizmetlerimiz

Vizyonder kamu ihale danışmanlığı hizmetleri

Danışmanlık Alanlarımız PDF

Kamu İhale Danışmanlık Merkezi

Kurumsal Eğitim Kataloğu

Vizyonder Eğitim Kurumsal Eğitim Kataloğu

Kamu İhalelerinde Danışmanlık Merkezi Yayında!

Kamu İhale Danışmanlık Merkezi

Belediyelerde Gelir Artırıcı Çalışmalar

Belediyelerde Gelir Artırıcı Çalışmalar Danışmanlığı

Stratejik Yönetim ve Stratejik Plan Hazırlama Eğitim ve Danışmanlığı

Vizyonder - Stratejik Yönetim ve Stratejik Plan Hazırlama Eğitim ve Danışmanlığı

Evsel Katı Atık Tarife Raporu Hazırlama Danışmanlığı

Evsel Katı Atık Tarife Raporu Hazırlama Danışmanlığı

Vizyonder Psikoloji Akademi Eğitimleri ve Danışmanlık Hizmetleri Başladı!

Vizyonder Psikoloji Akademi

Elektronik İhale Eğitimi

Elektronik İhale Eğitim Semineri - e-ihale eğitimi - vizyonder

Eğitim Seminerlerimize Kayıt Olun!

Vizyonder Eğitim Seminerlerine Kayıt Olun!

Sürdürülebilirlik Raporu Hazırlama
Tüm Sorularınız İçin
0(212) 232 2016
Eğitimlerimizden özellikle yeni çalışanların yararlanabilmesi için
"Uygulamalı Eğitim" verilmektedir. Bu eğitimde katılımcılar, baştan sona canlandırmalı olarak yaşayarak öğrenmektedirler.
Bu Sayfayı Paylaş
Hoşgeldiniz. Yardıma ihtiyacınız olursa buraya tıklayarak Whatsapp üzerinden bilgi alabilirsiniz.