Vizyonder Logo
Vizyonder Eğitim ve Danışmanlık Hizmetleri - Tel:0242 338 2016

Enflasyon Muhasebesi Nedir? Enflasyon Düzeltmesi Nasıl Yapılır: VUK Mükerrer 298, TMS 29, Parasal Olmayan Kıymetler, Düzeltme Katsayısı, Enflasyon Düzeltme Hesapları ve Kâr/Zarar Etkisi

Enflasyon Muhasebesi Nedir? Enflasyon Düzeltmesi Nasıl Yapılır: VUK Mükerrer 298, TMS 29, Parasal Olmayan Kıymetler, Düzeltme Katsayısı, Enflasyon Düzeltme Hesapları ve Kâr/Zarar Etkisi
Yüksek enflasyon döneminde tarihi maliyetle tutulan bilanço yalan söyler: on yıl önce alınan fabrika binası defterde kuruşuyla dururken, stoklar ve sabit kıymetler gerçek değerinin çok altında görünür, satış kârı aslında enflasyonun ürettiği hayali kârdır ve şirket bu hayali kâr üzerinden vergi öder ve kâr dağıtır. Enflasyon muhasebesi nedir sorusunun cevabı tam burada başlar: finansal tabloların, paranın satın alma gücündeki değişimi yansıtacak biçimde, bilanço günündeki ölçü birimiyle yeniden ifade edilmesidir. Türkiye'de 2023 yıl sonu finansal tablolarından itibaren hem Vergi Usul Kanunu (mükerrer 298 ve geçici 33) hem de TMS 29 kapsamında zorunlu olarak uygulanan enflasyon düzeltmesi, muhasebe, finans ve yönetim kadrolarının tamamını ilgilendirir. Bu rehber kavramı, koşulları, mevzuatı, teknik yapıyı, hesapları ve kâr/zarar etkisini uygulayıcı sorularıyla anlatır.

Enflasyon Muhasebesi Nedir? Kavram, Enflasyon Muhasebesi Koşulları ve İşletmeler Üzerindeki Etkileri

Enflasyon muhasebesi nedir: tarihi maliyet esasına göre tutulan finansal tablolardaki parasal olmayan kalemlerin, paranın satın alma gücündeki değişim dikkate alınarak, bilanço günündeki satın alma gücü cinsinden yeniden ifade edilmesi ve böylece finansal tabloların gerçek durumu göstermesinin sağlanmasıdır; Türk vergi mevzuatındaki adı enflasyon düzeltmesi, finansal raporlama standartlarındaki karşılığı yüksek enflasyonlu ekonomilerde finansal raporlamadır.

Sorunun kaynağı, muhasebenin para birimini sabit ölçü kabul etmesidir: farklı tarihlerde ve farklı satın alma güçleriyle kaydedilmiş tutarlar aynı bilançoda toplanır, 2015'te alınan arsa ile 2025'te alınan stok aynı liradan sayılır — sonuç olarak varlıklar olduğundan düşük, kâr olduğundan yüksek, öz kaynak ise anlamsız görünür.

Enflasyon muhasebesi koşulları Türkiye'de iki ayrı düzenlemeyle belirlenir: Vergi Usul Kanunu'nun mükerrer 298. maddesinde fiyat endeksindeki (Yİ-ÜFE) artışın içinde bulunulan dönem dahil son üç hesap döneminde yüzde yüzden ve içinde bulunulan hesap döneminde yüzde ondan fazla olması hâlinde düzeltme yapılır ve şartların her ikisinin de gerçekleşmediği yıldan itibaren düzeltmeye son verilir. TMS 29'da ise kesin bir oran yerine ekonominin nitelik göstergeleri (halkın servetini parasal olmayan varlıklarda tutması, fiyatların endekse bağlanması, üç yıllık kümülatif enflasyonun yüzde yüze yaklaşması ya da aşması) esas alınır ve Kamu Gözetimi Kurumu, TFRS uygulayan işletmeler için TMS 29'un uygulanacağı dönemleri karara bağlar.

İşletmeler üzerindeki etkileri, düzeltme yapılmadığında görünmeyen ama gerçek olan sonuçlardır: hayali kâr üzerinden vergi ve kâr payı ödenerek sermayenin aşınması, parasal varlık (kasa, banka, alacak) tutmanın satın alma gücü kaybı ve parasal borç tutmanın kazancı, amortismanın yenileme maliyetini karşılamaması, stok maliyetinin satış fiyatının çok gerisinde kalması, öz kaynak kârlılığı ve borç oranlarının yanıltıcı olması ve yönetimin fiyatlama-yatırım-finansman kararlarını yanlış veriyle alması.

Temel finansal tablo okuma bilgisi için finansçı olmayanlar için finans rehberi, mali tablo analizi için mali tablo analizi rehberi tamamlayıcıdır.

Finansal Tablolar ve Enflasyonun Finansal Tablolar Üzerindeki Etkileri: Bilanço, Gelir Tablosu ve Nakit Akış Tablosu

Bilanço üzerindeki etki, kalemlerin parasal ya da parasal olmayan niteliğine göre değişir: kasa, banka, alacaklar gibi parasal varlıklar bilanço günündeki satın alma gücüyle zaten ifade edildiği için düzeltilmez ancak enflasyon dönemi boyunca satın alma gücü kaybettirir; stoklar, duran varlıklar, iştirakler, sermaye ve yedekler gibi parasal olmayan kalemler tarihi maliyetle kaldığı için düzeltilir ve düzeltme sonrası bilanço büyür; banka kredileri ve satıcılar gibi parasal borçlar düzeltilmez ancak enflasyon dönemi boyunca borçluya satın alma gücü kazandırır.

Gelir tablosu üzerindeki etki üç kanaldan gelir: satılan malın maliyeti düzeltilmiş stok maliyetiyle hesaplanınca brüt kâr düşer, amortisman gideri düzeltilmiş sabit kıymet değeri üzerinden hesaplanınca faaliyet kârı düşer ve parasal kalemlerden doğan net parasal pozisyon kârı ya da zararı (VUK'ta enflasyon düzeltmesi kârı ya da zararı) gelir tablosuna girer; parasal borcu parasal varlığından fazla olan işletmeler enflasyondan kazanç, tersi durumdakiler kayıp yazar.

Nakit akış tablosu, nakit hareketlerini ölçtüğü için enflasyondan en az etkilenen tablodur; ancak TMS 29'a göre kalemleri de bilanço günündeki ölçü birimiyle ifade edilir ve enflasyonun net parasal pozisyon üzerindeki etkisi ayrı bir kalem olarak gösterilir.

Varlık ve borçların nominal ve reel değerleri arasındaki fark, enflasyon muhasebesinin özüdür: nominal değer defterdeki tutardır, reel değer bilanço günündeki satın alma gücüyle ifade edilmiş tutardır; enflasyon düzeltmesi parasal olmayan kalemleri nominalden reele taşırken parasal kalemlerin reel kaybını ya da kazancını kâr/zarara yansıtır. Enflasyona uyarlanmış finansal tablolar yatırımcı, kredi veren, ortak ve yönetim için karşılaştırılabilir ve gerçekçi bilgi üretir; bağımsız denetim ve kredi derecelendirme süreçlerinde düzeltilmiş tablolar esas alınır.

Enflasyon Muhasebesine Yönelik Düzenlemeler: TMS 29 Yüksek Enflasyonlu Ekonomilerde Finansal Raporlama, VUK Mükerrer 298 ve Türkiye'de Enflasyon Muhasebesinin Uygulanması

Türkiye'de enflasyon muhasebesinin uygulanması iki ayrı hukuki zeminde ve iki ayrı amaçla yürür.

VUK mükerrer 298: 5024 sayılı Kanun'la 2004'te giren mükerrer 298. maddenin (A) fıkrası, kazançlarını bilanço esasına göre tespit eden gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerinin enflasyon düzeltmesi şartları gerçekleştiğinde mali tablolarını düzeltmesini zorunlu kılar. Düzeltme, parasal olmayan kıymetlerin düzeltme katsayısıyla çarpılması ve düzeltme farklarının enflasyon düzeltme hesabında toplanması esasına dayanır; madde parasal/parasal olmayan kıymet tanımlarını, düzeltme ve taşıma katsayısı formüllerini, reel olmayan finansman maliyetini ve Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın usul belirleme yetkisini içerir.

Türkiye 2004 yılı sonunda bir kez enflasyon düzeltmesi yapmış, sonraki yıllarda şartlar oluşmadığı için düzeltme yapılmamış, 2021 sonunda şartlar oluşunca 7352 sayılı Kanun'la eklenen geçici 33. madde uygulamayı 2023 yıl sonuna ertelemiştir. 2023 hesap dönemi sonu bilançoları 555 Sıra No'lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği'ne göre düzeltilmiş, geçici 33. madde uyarınca 2023 düzeltmesinden doğan kâr ya da zarar vergi matrahının hesabında dikkate alınmamış ve geçmiş yıl kârı ya da zararı olarak kaydedilmiştir.

2024 hesap döneminden itibaren düzeltme, şartlar devam ettiği sürece yıl sonu bilançolarında yapılmakta ve düzeltme sonuçları vergi matrahını etkilemektedir; geçici vergi dönemlerinde düzeltme yapılıp yapılmayacağı Bakanlığın her yıl yayımladığı tebliğ ve sirkülerlerle belirlenir ve yıl içinde değişebilir. Uygulayıcı için kural, cari yıl uygulamasını her zaman güncel VUK genel tebliği ve Gelir İdaresi sirkülerinden doğrulamaktır.

TMS 29 yüksek enflasyonlu ekonomilerde finansal raporlama: Kamu Gözetimi Kurumu'nun yayımladığı ve UMS 29'un karşılığı olan standart, fonksiyonel para birimi yüksek enflasyonlu bir ekonominin para birimi olan işletmelerin finansal tablolarının bilanço günündeki cari ölçüm birimiyle ifade edilmesini, karşılaştırmalı dönemlerin de aynı ölçü birimiyle yeniden düzenlenmesini ve genel fiyat endeksi (Türkiye'de TÜFE) kullanılmasını öngörür; KGK, 2023 yıl sonundan itibaren TFRS ve BOBİ FRS (Bölüm 25) uygulayan işletmelerin bu hükümleri uygulamasına karar vermiştir.

  • VUK düzeltmesi Yİ-ÜFE, TMS 29 TÜFE kullanır.
  • VUK vergi matrahı ve yasal defterler için, TMS 29 finansal raporlama ve bağımsız denetim için yapılır.
  • VUK düzeltmesi yalnızca bilançoyu (gelir tablosu düzeltilmez, parasal olmayan kıymetlerin düzeltme farkları 698 hesap üzerinden kâr/zarara gider), TMS 29 tüm finansal tabloları düzeltir; kapsam, amortisman, stok değerleme ve ROFM hesaplarında yöntem farkları vardır ve TFRS uygulayan şirketler iki ayrı düzeltme yürütür.

Uluslararası standartların genel çerçevesi için IFRS ve TFRS rehberi hazırlanmıştır.

Enflasyon Düzeltmesi Nasıl Yapılır? Enflasyon Muhasebesi Düzeltmelerinin Teknik Yapısı: Güncelleştirme, Parasal Olmayan Kıymetler, Düzeltme Katsayısı ve Düzeltme Farkları

Enflasyon düzeltmesi nasıl yapılır sorusu, VUK uygulamasında yedi adımlı bir teknik süreçle cevaplanır:

  • 1. Düzeltme dönemi ve tablolar — düzeltme hesap dönemi sonu bilançosu üzerinde ve şartların oluştuğu dönem için yapılır; ilk düzeltmede (2023 için) bilançodaki tüm parasal olmayan kıymetler edinim tarihlerine kadar geri gidilerek düzeltilir, sonraki dönemlerde bir önceki dönem sonu düzeltilmiş değerler taşıma katsayısıyla ileri taşınır.
  • 2. Parasal ve parasal olmayan kıymetler — parasal kıymetler (kasa, banka, alacaklar, borçlar, depozitolar, dövizli kalemler) düzeltilmez; parasal olmayan kıymetler (stoklar, duran varlıklar ve amortismanları, iştirakler, sipariş avansları, sermaye ve öz kaynak kalemleri) düzeltilir.
  • 3. Düzeltmeye esas tutar ve tarih — her kıymet için deftere ilk kayıt tarihi ya da tebliğde belirlenen tarih esas alınır ve düzeltmeye esas tutardan reel olmayan finansman maliyeti (ROFM) ayrıştırılır.
  • 4. Katsayıların hesaplanması — düzeltme katsayısı, bilanço günündeki Yİ-ÜFE'nin düzeltmeye esas tarihteki Yİ-ÜFE'ye bölünmesiyle bulunur; taşıma katsayısı, cari dönem sonu endeksinin önceki dönem sonu endeksine bölünmesiyle bulunur; ortalama düzeltme katsayısı, stoklar gibi dönem içinde sürekli hareket eden kıymetlerde toplulaştırılmış yöntemlerle kullanılır.
  • 5. Güncelleştirme ve düzeltme farkları — düzeltmeye esas tutar düzeltme katsayısıyla çarpılır, düzeltilmiş değer ile defter değeri arasındaki fark o kıymetin düzeltme farkıdır; amortismanlar düzeltilmiş değer üzerinden yeniden hesaplanır.
  • 6. Düzeltme farklarının kaydı — her kıymetin farkı ilgili hesabın altında izlenir, karşı kayıt 698 Enflasyon Düzeltme Hesabı'na yapılır; sermaye düzeltme farkları 502/503, geçmiş yıl kâr ve zararlarının farkları 570/580 hesaplarda izlenir.
  • 7. 698 hesabın kapatılması — hesabın kalanı, kâr ise 648 Enflasyon Düzeltmesi Kârları'na, zarar ise 658 Enflasyon Düzeltmesi Zararları'na aktarılır ve dönem kâr/zararına yansır.

Düzeltme katsayısı nasıl hesaplanır sorusunun cevabı 4. adımdaki endeks oranıdır. Özkaynakların gerçek anlamı bu süreçte ortaya çıkar: düzeltilmiş sermaye ve yedekler ortakların işletmeye koyduğu sermayenin bugünkü satın alma gücünü gösterir. Parasal kazanç ve kayıp yorum hataları en yaygın hatadır — 698 hesaptaki kâr nakit bir kazanç değil borçlu olmanın enflasyon avantajını, zarar ise parasal varlık tutmanın kaybını gösterir.

Enflasyon Düzeltmesi Kâr Zarar Hesabı: 698 Enflasyon Düzeltme Hesabı, Gerçek Kâr Kavramı ve Kârın Enflasyondan Etkilenmesi

Enflasyon düzeltmesi kar zarar hesabı, uygulamada 698 Enflasyon Düzeltme Hesabı ile 648 ve 658 sonuç hesaplarını ifade eder ve düzeltmenin gelir tablosuna nasıl yansıdığını gösterir.

698 hesabın borcuna parasal olmayan pasif kalemlerin (sermaye, yedekler, alınan sipariş avansları) düzeltme farkları ile amortismanların ve satılan malın maliyetinin düzeltme artışları gibi kârı azaltan farklar, alacağına parasal olmayan aktif kalemlerin (stoklar, sabit kıymetler, iştirakler) düzeltme farkları gibi kârı artıran farklar kaydedilir. Hesabın kalanı net parasal pozisyonun sonucudur: parasal olmayan aktifleri öz kaynağından fazla olan, yani parasal borçla finanse edilen işletmelerde enflasyon düzeltmesi kârı, öz kaynağı güçlü ve parasal varlığı fazla işletmelerde enflasyon düzeltmesi zararı çıkar.

Kârın enflasyondan etkilenmesi üç aşamada okunur: düzeltme öncesi kâr tarihi maliyetle hesaplanan ve hayali kâr içeren tutardır; düzeltilmiş satılan malın maliyeti ve düzeltilmiş amortisman gideri kârı aşağı çeker; enflasyon düzeltmesi kârı ya da zararı net parasal pozisyonun etkisini ekler ve sonuçta gerçek kâr kavramı ortaya çıkar: işletmenin dönem başındaki sermayesinin satın alma gücünü koruduktan sonra elde ettiği fazladır.

Gerçek kârın hesaplanması kâr dağıtımı ve vergi açısından sonuç doğurur: düzeltilmiş kâr üzerinden kâr dağıtımı sermayeyi korur, düzeltme farklarının dağıtımı ya da sermayeye ilavesi kanunla belirlenen koşullara bağlıdır ve VUK düzeltmesinde 2024 ve sonrası dönemlerde enflasyon düzeltmesi kârı vergiye tabi kazanca, zararı ise indirilecek zarara girer.

Yorum hataları: 698 hesabın kârını nakit kazanç sanıp dağıtmak, zararı işletme performansı sanmak, düzeltilmiş amortismanı vergi avantajı olarak görmezden gelmek, düzeltme sonrası öz kaynak artışını sermaye artırımı gibi yorumlamak ve karşılaştırmalı dönemleri düzeltmeden oran analizi yapmak.

Enflasyon Düzeltmeleri Kapsamında Bilinmesi Gerekenler: Alacak ve Borçlar, Stoklar, İştirakler ve Sabit Kıymetler, Faiz ve Kur Farkı

  • Alacak ve borçlar — Türk lirası ve dövizli alacak-borçlar parasal kıymettir ve düzeltilmez; ancak vadeli kalemlerde reeskont, dövizli kalemlerde kur değerlemesi (VUK 280) düzeltmeden bağımsız yapılır. Verilen ve alınan sipariş avansları (mal ve hizmet teslimine bağlı olanlar) parasal olmayan kıymet sayılarak düzeltilir; avans ayrımı en çok hata yapılan alanlardan biridir.
  • Stoklar — parasal olmayan kıymettir ve düzeltilir; düzeltmeye esas tarih için tebliğ, stok hareketlerinin izlenebildiği işletmelerde gerçek yöntemi, izlenemeyenlerde toplulaştırılmış yöntemleri (basit ortalama, stok devir hızı yöntemi) öngörür; seçilen yöntem belirli süre değiştirilemez.
  • İştirakler ve sabit kıymetler — aktife giriş tarihinden bilanço gününe düzeltilir, birikmiş amortismanlar aynı katsayıyla düzeltilir; yeniden değerleme (VUK mükerrer 298/Ç ve geçici 32) yapılmış kıymetlerde yeniden değerlenmiş değer ve tarih esas alınır.

Faiz ve kur farkı: kredi faizleri ve kur farkları kıymetin maliyetine giren kısmı itibarıyla düzeltmeye esas tutarın içindedir, ancak reel olmayan finansman maliyeti (ROFM — finansman giderinin borcun kullanıldığı dönemdeki enflasyona karşılık gelen kısmı) düzeltmeye esas tutardan düşülür. Kur farkı ve faiz giderlerinin gider yazılan kısmı gelir tablosunda kalır ve VUK düzeltmesinde gelir tablosu düzeltilmediği için bu giderler düzeltilmez.

Diğer kalemler: gelecek aylara ait giderler ve peşin ödenen vergiler ile verilen depozitolar parasal; maddi olmayan duran varlıklar ve yapılmakta olan yatırımlar parasal olmayan; öz kaynak kalemleri ve daha önce sermayeye eklenmiş düzeltme farklarının düzeltmede dikkate alınması gerekir.

Enflasyon düzeltmelerinin finansal tablolara etkisi özetle: bilanço büyür, öz kaynak gerçek değerine gelir, brüt ve faaliyet kârı düşer, net parasal pozisyon kâr/zararı gelir tablosuna girer, oranlar değişir ve karşılaştırmalı analiz için önceki dönem tablolarının da aynı ölçü birimine taşınması gerekir. Yüksek enflasyon döneminde finansal risk yönetimi için kurumsal risk yönetimi rehberi tamamlayıcıdır.

Enflasyon Muhasebesi Uygulama Örnekleri: Düzeltme Dönemi, Düzeltilecek Hesaplar, Düzeltme Katsayısı, Düzeltme Farkları ve Enflasyon Düzeltme Hesapları

Uygulama örneği, adımların bir arada görülmesini sağlar. Düzeltme dönemi ve tablolar: hesap dönemi takvim yılı olan bir ticaret şirketinin yıl sonu bilançosu düzeltilecek, önceki yıl sonu düzeltilmiş bilançosu taşıma katsayısıyla ileri taşınacak, dönem içi hareketler kendi tarihlerinden düzeltilecektir.

Düzeltilecek hesaplar: 150-153 stoklar, 159 verilen sipariş avansları, 240-245 iştirakler ve bağlı ortaklıklar, 250-260 maddi ve maddi olmayan duran varlıklar ve 257-268 birikmiş amortismanlar, 340 alınan sipariş avansları, 500 sermaye, 502-503 sermaye düzeltme farkları, 520-549 yedekler, 570-580 geçmiş yıl kâr ve zararları; 100-136 hazır değerler ve alacaklar ile 300-336 borçlar parasal olduğu için düzeltilmez.

Düzeltme katsayısı: bilanço günü Yİ-ÜFE'nin kıymetin düzeltmeye esas tarihindeki Yİ-ÜFE'ye oranıdır; örneğin üç yıl önce alınmış bir makine için katsayı, cari yıl sonu endeksinin alım ayı endeksine bölünmesiyle bulunur ve makinenin maliyeti ile birikmiş amortismanı bu katsayıyla çarpılır, fark makinenin düzeltme farkı olarak 253 hesabın altında, karşılığı 698 hesapta izlenir; sermaye için tescil tarihindeki endeks esas alınır ve fark 502 hesapta izlenir; stoklar için seçilen toplulaştırılmış yöntemle bulunan ortalama katsayı kullanılır.

Düzeltme farkları ve kayıtlar: her hesabın düzeltilmiş değeri ile defter değeri arasındaki fark tablo hâlinde çıkarılır, ROFM ayrıştırması yapılır, amortismanlar düzeltilmiş değer üzerinden yeniden hesaplanır ve farklar 698 hesapta karşılaştırılır. Aktif farklar için ilgili varlık hesabı borç / 698 alacak, pasif farklar için 698 borç / 502 (ya da ilgili öz kaynak hesabı) alacak, dönem sonunda 698 kalanı 648 ya da 658 hesaba, oradan 690 dönem kârı veya zararına aktarılır.

Düzeltilmiş bilanço ve gelir tablosu, düzeltme öncesi tablolarla birlikte ve düzeltme raporuyla saklanır; beyanname ekinde düzeltilmiş bilanço verilir ve düzeltme hesap ve belgeleri VUK'a göre muhafaza edilir. Örnek sonuç: parasal borçla büyüyen ve stoku yüksek şirkette 698 hesap kâr verir ancak düzeltilmiş satılan malın maliyeti ve amortisman toplam kârı aşağı çeker; öz kaynağı güçlü ve nakdi bol şirkette 698 hesap zarar verir ve toplam kâr önemli ölçüde düşer.

Kamu idarelerinde enflasyon muhasebesi uygulanmaz, ancak kamu işletmeleri, belediye şirketleri ve döner sermayeli işletmelerden bilanço esasında vergi mükellefi olanlar düzeltmeye tabidir; devlet muhasebesi tarafı için kamuda ileri düzey muhasebe uygulamaları rehberi ayrıca hazırlanmıştır.

Sık Yapılan Hatalar

  • Parasal ve parasal olmayan kıymet ayrımını yanlış yapmak; özellikle avanslarda
  • Düzeltmeye esas tarihi kayıt tarihi yerine fatura ya da ödeme tarihi olarak almak
  • Reel olmayan finansman maliyetini ayrıştırmamak
  • Stoklarda seçilen toplulaştırılmış yöntemi belgelemeden değiştirmek
  • Birikmiş amortismanı kıymetten farklı katsayıyla düzeltmek; düzeltilmiş değer üzerinden amortisman ayırmamak
  • Sermaye düzeltme farklarını 698 yerine doğrudan kâr/zarara yazmak; 502-503 hesapları kullanmamak
  • 698 hesap kârını nakit kazanç sanıp dağıtmak
  • VUK (Yİ-ÜFE) ile TMS 29 (TÜFE) düzeltmelerini birbirine karıştırmak
  • Geçici vergi dönemi uygulamasını güncel tebliğ ve sirkülerden doğrulamamak
  • Karşılaştırmalı dönem tablolarını aynı ölçü birimine taşımadan oran analizi yapmak

Enflasyon Muhasebesi Eğitimi Kimler İçin? Online Enflasyon Muhasebesi Eğitimi ve Muhasebe Eğitimi Programları

Enflasyon muhasebesi eğitimi aşağıdaki gruplar için uygundur:

  • Şirketlerin muhasebe ve finans müdürleri, mali işler direktörleri ve CFO'lar, muhasebe ve raporlama uzmanları, bütçe ve finansal analiz ekipleri, iç denetçiler.
  • Serbest muhasebeci mali müşavirler ve yeminli mali müşavirler ile ofis çalışanları, bağımsız denetim kuruluşlarının denetçi yardımcıları, holding ve grup şirketlerinin konsolidasyon ekipleri.
  • KOBİ sahipleri ve genel müdürler (kâr dağıtımı, vergi ve finansman kararları için), banka ve finans kuruluşlarının kredi tahsis ve mali tahlil uzmanları.
  • Kamu işletmeleri, belediye şirketleri ve döner sermayeli işletmelerden vergi mükellefi olanların muhasebe birimleri, muhasebe ve finans alanında kariyer hedefleyen mezunlar.

Program bir gün altı saattir; finansal tablolar ve enflasyonun etkileri, enflasyon muhasebesi kavramı ve koşulları, TMS 29 ve VUK düzenlemeleri ile Türkiye uygulaması, düzeltmenin teknik yapısı, düzeltmenin kâr/zarar etkisi ve gerçek kâr, alacak-borç-stok-iştirak-sabit kıymet-faiz ve kur farkı kalemlerinde bilinmesi gerekenler ile uygulama örnekleri bölümlerinden oluşur.

Uygulamalı bölümde katılımcılar örnek bir bilançoyu parasal ve parasal olmayan kalemlere ayırır, endeks tablosuyla düzeltme ve taşıma katsayılarını hesaplar, stok ve sabit kıymet düzeltmesi yapar, ROFM ayrıştırır, 698 hesabı çalıştırıp 648/658'e kapatır ve düzeltilmiş tabloları yorumlar. Online enflasyon muhasebesi eğitimi canlı ve etkileşimli olarak da düzenlenir; program muhasebe eğitimi dizisinde temel finans, IFRS ve TFRS ile mali tablo analizi programlarıyla birlikte özel sektör finans kadrolarının eğitim setini oluşturur. Kurumsal uygulamada şirketin kendi bilançosu, muhasebe programı ve düzeltme raporları üzerinden çalışılır ve katılımcılara e-Devlet üzerinden doğrulanabilen katılım belgesi verilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Enflasyon muhasebesi nedir?

Tarihi maliyetle tutulan finansal tablolardaki parasal olmayan kalemlerin (stoklar, sabit kıymetler, iştirakler, avanslar, sermaye ve öz kaynaklar), paranın satın alma gücündeki değişim dikkate alınarak bilanço günündeki satın alma gücü cinsinden yeniden ifade edilmesidir; parasal kalemler (kasa, banka, alacak, borç) düzeltilmez ancak bunlardan doğan net parasal pozisyon kârı ya da zararı gelir tablosuna yansır. Türkiye'de vergi mevzuatındaki adı enflasyon düzeltmesi (VUK mükerrer 298), finansal raporlamadaki karşılığı TMS 29 yüksek enflasyonlu ekonomilerde finansal raporlamadır.

Enflasyon düzeltmesi nasıl yapılır?

Yedi adımda: düzeltme dönemi ve düzeltilecek bilanço belirlenir; kalemler parasal ve parasal olmayan olarak ayrılır; her parasal olmayan kıymet için düzeltmeye esas tarih ve tutar bulunur ve reel olmayan finansman maliyeti ayrıştırılır; düzeltme katsayısı (bilanço günü Yİ-ÜFE / esas tarih Yİ-ÜFE) ve taşıma katsayısı hesaplanır; düzeltmeye esas tutar katsayıyla çarpılıp defter değeriyle fark bulunur; farklar ilgili hesaplarda ve karşılığı 698 Enflasyon Düzeltme Hesabı'nda (sermaye farkları 502-503'te) kaydedilir; 698 kalanı 648 ya da 658 hesaba aktarılarak dönem kâr/zararına yansıtılır.

VUK mükerrer 298 enflasyon düzeltmesi şartları nelerdir?

Yİ-ÜFE artışının içinde bulunulan dönem dahil son üç hesap döneminde yüzde yüzden ve içinde bulunulan hesap döneminde yüzde ondan fazla olması hâlinde bilanço esasına göre defter tutan gelir ve kurumlar vergisi mükellefleri düzeltme yapar; şartların her ikisinin de gerçekleşmediği yıldan itibaren düzeltmeye son verilir. Uygulama 2023 yıl sonu bilançolarında geçici 33. madde ve 555 Sıra No'lu Tebliğ'e göre başlamış, 2023 düzeltme kâr/zararı vergi matrahını etkilememiş, 2024 ve sonrasında yıl sonu düzeltmeleri devam etmiştir; geçici vergi dönemleri ve kapsam her yıl tebliğ ve sirkülerle belirlenir.

TMS 29 ile VUK enflasyon düzeltmesi arasındaki farklar nelerdir?

VUK düzeltmesi vergi matrahı ve yasal defterler için Yİ-ÜFE ile yalnızca bilanço üzerinde yapılır ve düzeltme farkları 698 hesap üzerinden kâr/zarara gider; TMS 29 finansal raporlama ve bağımsız denetim için TÜFE ile bilanço, gelir tablosu, nakit akış tablosu ve karşılaştırmalı dönemlerin tamamını bilanço günündeki ölçü birimine taşır ve net parasal pozisyon kazanç/kaybını ayrı gösterir. Kapsam, amortisman, stok değerleme ve ROFM yöntemlerinde farklar vardır; TFRS ve BOBİ FRS uygulayan şirketler iki ayrı düzeltme yürütür.

Parasal olmayan kıymetler nelerdir?

Bilanço günündeki satın alma gücüyle ifade edilmeyen ve bu nedenle düzeltilen kalemlerdir: stoklar, maddi ve maddi olmayan duran varlıklar ile birikmiş amortismanları, iştirakler ve bağlı ortaklıklar, yapılmakta olan yatırımlar, mal ve hizmet teslimine bağlı verilen ve alınan sipariş avansları, gelecek aylara ait giderler, sermaye, sermaye ve kâr yedekleri ile geçmiş yıl kâr ve zararları. Kasa, banka, alacaklar, borçlar, depozitolar ve dövizli kalemler parasal kıymettir ve düzeltilmez; Bakanlık tebliğleri her kalemin sınıflandırmasını listeler.

Düzeltme katsayısı nasıl hesaplanır?

Düzeltme katsayısı, bilanço günündeki Yİ-ÜFE endeksinin, kıymetin düzeltmeye esas tarihindeki (deftere ilk kayıt, aktife giriş, sermayenin tescil tarihi ya da tebliğde belirlenen tarih) Yİ-ÜFE endeksine bölünmesiyle bulunur ve düzeltmeye esas tutar bu katsayıyla çarpılır. Taşıma katsayısı, önceki dönem sonu düzeltilmiş değerleri cari dönem sonuna taşımak için cari dönem sonu endeksinin önceki dönem sonu endeksine bölünmesiyle; ortalama düzeltme katsayısı ise stoklar gibi sürekli hareket eden kıymetlerde basit ortalama ya da stok devir hızı yöntemleriyle hesaplanır.

Enflasyon düzeltmesi kâr zarar hesabı nasıl çalışır?

698 Enflasyon Düzeltme Hesabı'nın alacağına parasal olmayan aktiflerin (stok, sabit kıymet, iştirak, verilen avans) düzeltme farkları, borcuna parasal olmayan pasiflerin (sermaye, yedekler, alınan avanslar) farkları ile düzeltilmiş amortisman ve satılan malın maliyeti artışları kaydedilir; kalan, net parasal pozisyonun sonucudur ve parasal borçla finanse edilen işletmelerde enflasyon düzeltmesi kârı (648), öz kaynağı güçlü ve parasal varlığı fazla işletmelerde enflasyon düzeltmesi zararı (658) çıkar. Bu kâr nakit kazanç değildir; 2024 ve sonrası dönemlerde istisnalar dışında vergi matrahına dahildir.

Enflasyon muhasebesi eğitimi kimler için uygundur?

Şirketlerin muhasebe ve finans müdürleri, CFO'lar, raporlama ve bütçe uzmanları, iç denetçiler, SMMM ve YMM'ler ile ofis çalışanları, bağımsız denetim ekipleri, holding konsolidasyon ekipleri, KOBİ sahipleri ve genel müdürler, banka mali tahlil uzmanları, vergi mükellefi kamu işletmeleri, belediye şirketleri ve döner sermayeli işletmelerin muhasebe birimleri ile muhasebe ve finans alanında kariyer hedefleyenler için uygundur; bir gün, altı saatlik uygulamalı programdır ve online olarak da düzenlenir.
Bu konuda uygulamalı eğitim almak ister misiniz?
Enflasyon Muhasebesi Eğitimi programımız hakkında detaylı bilgi alın, teklif isteyin.
Enflasyon Muhasebesi Eğitimi Sayfasına Git
Kamu İhale Danışmanlık Hizmetlerimiz

Vizyonder kamu ihale danışmanlığı hizmetleri

Danışmanlık Alanlarımız PDF

Kamu İhale Danışmanlık Merkezi

Kurumsal Eğitim Kataloğu

Vizyonder Eğitim Kurumsal Eğitim Kataloğu

Kamu İhalelerinde Danışmanlık Merkezi Yayında!

Kamu İhale Danışmanlık Merkezi

Belediyelerde Gelir Artırıcı Çalışmalar

Belediyelerde Gelir Artırıcı Çalışmalar Danışmanlığı

Stratejik Yönetim ve Stratejik Plan Hazırlama Eğitim ve Danışmanlığı

Vizyonder - Stratejik Yönetim ve Stratejik Plan Hazırlama Eğitim ve Danışmanlığı

Evsel Katı Atık Tarife Raporu Hazırlama Danışmanlığı

Evsel Katı Atık Tarife Raporu Hazırlama Danışmanlığı

Vizyonder Psikoloji Akademi Eğitimleri ve Danışmanlık Hizmetleri Başladı!

Vizyonder Psikoloji Akademi

Elektronik İhale Eğitimi

Elektronik İhale Eğitim Semineri - e-ihale eğitimi - vizyonder

Eğitim Seminerlerimize Kayıt Olun!

Vizyonder Eğitim Seminerlerine Kayıt Olun!

Sürdürülebilirlik Raporu Hazırlama
Tüm Sorularınız İçin
0(212) 232 2016
Eğitimlerimizden özellikle yeni çalışanların yararlanabilmesi için
"Uygulamalı Eğitim" verilmektedir. Bu eğitimde katılımcılar, baştan sona canlandırmalı olarak yaşayarak öğrenmektedirler.
Bu Sayfayı Paylaş
Hoşgeldiniz. Yardıma ihtiyacınız olursa buraya tıklayarak Whatsapp üzerinden bilgi alabilirsiniz.