Vizyonder Logo
Vizyonder Eğitim ve Danışmanlık Hizmetleri - Tel:0242 338 2016

Dönem Sonu Muhasebe İşlemleri: Özel Şirketlerde Envanter, Muhasebe Dışı ve Muhasebe İçi Envanter, VUK'a Göre Dönem Sonu Değerleme, Hesap Bazında Kapanış İşlemleri, Amortisman Uygulamaları, Gelir Tablosunun Hazırlanması ve TTK'ya Göre Defter Tasdik İşlemle

Dönem Sonu Muhasebe İşlemleri: Özel Şirketlerde Envanter, Muhasebe Dışı ve Muhasebe İçi Envanter, VUK'a Göre Dönem Sonu Değerleme, Hesap Bazında Kapanış İşlemleri, Amortisman Uygulamaları, Gelir Tablosunun Hazırlanması ve TTK'ya Göre Defter Tasdik İşlemle
Aralık ayının son günü kapanan yevmiye defteri, şirketin bir yıllık hikâyesini henüz anlatmaz; kasadaki para sayılmadan, stoklar tartılmadan, alacaklar reeskonta tabi tutulmadan, amortismanlar ayrılmadan ve dönemsellik kayıtları yapılmadan bilanço da gelir tablosu da eksiktir ve bu eksiklik vergi incelemesinde matrah farkı, bağımsız denetimde şartlı görüş, ortaklar için yanlış kâr dağıtımı demektir. Dönem sonu muhasebe işlemleri, muhasebe dışı envanterden (sayım, ölçüm, değerleme) muhasebe içi envantere (düzeltme ve kapanış kayıtları), Vergi Usul Kanunu'nun değerleme hükümlerinden Türk Ticaret Kanunu'nun defter tasdik zorunluluklarına uzanan disiplinli bir süreçtir. Bu rehber, özel şirketlerin muhasebe ekipleri için süreci hesap bazında ve mevzuat dayanaklarıyla anlatır.

Dönem Sonu Muhasebe İşlemleri Nedir? Envanter İşlemleri, Muhasebe Dışı Envanter ve Muhasebe İçi Envanter

Dönem sonu muhasebe işlemleri, hesap döneminin (kural olarak takvim yılının) sonunda işletmenin varlık, alacak, borç ve öz kaynaklarının gerçek durumunu tespit etmek, dönem kâr ya da zararını doğru hesaplamak ve bilanço ile gelir tablosunu hazırlamak için yapılan envanter, değerleme, düzeltme ve kapanış işlemlerinin bütünüdür.

Hukuki dayanağı Vergi Usul Kanunu'nun 185-192. maddelerindeki envanter ve bilanço hükümleri, 258-290. maddelerindeki değerleme hükümleri, Türk Ticaret Kanunu'nun 64-88. maddelerindeki defter tutma yükümlülükleri ile Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliğleri'ndeki tekdüzen hesap planı ve mali tablo ilkeleridir. Envanter işlemleri, VUK md. 186'ya göre bilanço günündeki mevcutları, alacakları ve borçları saymak, ölçmek, tartmak ve değerlemek suretiyle kesin ve ayrıntılı tespit etmektir ve iki aşamada yapılır.

Muhasebe dışı envanter: fiili sayım ve değerleme aşamasıdır — kasa sayımı ve tutanağı, banka hesaplarının ekstre ile mutabakatı, çek ve senet portföyünün sayımı, müşteri ve satıcı cari hesaplarının mutabakat mektuplarıyla teyidi, stok sayımı (sayım ekipleri, sayım listeleri, kesim tarihi, yoldaki mallar), sabit kıymet sayımı ve demirbaş listesiyle karşılaştırma, ortaklar cari hesabı ve avansların tespiti; sonuç, envanter listeleri ve envanter defterine kaydedilen değerlenmiş envanterdir.

Muhasebe içi envanter: muhasebe dışı envanter sonuçlarının kayıtlarla karşılaştırılması ve farkların yevmiye defterine düzeltme kayıtlarıyla yansıtılması aşamasıdır — kasa ve stok sayım farklarının kaydı (197 sayım ve tesellüm noksanları, 397 sayım ve tesellüm fazlaları), reeskont, karşılık ve amortisman kayıtları, dönemsellik kayıtları, kur değerlemesi, faiz tahakkukları, KDV hesaplarının kapatılması, gelir ve gider hesaplarının 690 dönem kârı veya zararı hesabına devri. İki aşama birbirini tamamlar: muhasebe dışı envanter olmadan muhasebe içi envanter kayıtları dayanaksız, muhasebe içi envanter olmadan sayım sonuçları mali tablolara yansımamış olur.

Yevmiye ve mizan kontrol tekniği için yevmiye kayıtlarında hatalar ve mizan kontrolü rehberi tamamlayıcıdır.

Dönem Sonu Değerleme: VUK Değerleme Ölçüleri ve Temel Kurallar

Dönem sonu değerleme, envanterde tespit edilen her kalemin VUK'ta o kalem için öngörülen ölçüyle bilanço günündeki değerinin belirlenmesidir (md. 258-259).

Değerleme ölçüleri (md. 261): maliyet bedeli (stoklar ve sabit kıymetler), borsa rayici (borsada işlem gören kıymetler), tasarruf değeri (reeskonta tabi alacak ve borç senetleri), mukayyet değer (defter kayıtlarındaki hesap değeri; senetsiz alacak ve borçlar), itibari değer (kasa, Türk lirası), vergi değeri (bina ve arazi), rayiç bedel, emsal bedeli ve emsal ücreti (gerçek bedeli bilinmeyen mal) ve alış bedeli (hisse senetleri ve fon katılma belgeleri).

  • Kasa itibari değer, yabancı paralar Bakanlık'ın ilan ettiği kur ile (md. 280).
  • Alacaklar ve borçlar mukayyet değer, senetli alacak ve borçlar isteğe bağlı reeskont (md. 281, 285).
  • Stoklar maliyet bedeli (md. 274; emsal bedeli maliyetin yüzde onundan fazla düşükse emsal bedel), kıymeti düşen mallar emsal bedel (md. 278).
  • Sabit kıymetler maliyet bedeli (md. 269-273), hisse senetleri alış bedeli ve diğer menkul kıymetler borsa rayici (md. 279).
  • Gayrimenkuller maliyet bedeli, karşılıklar mukayyet değer ve enflasyon düzeltmesi şartları oluştuğunda parasal olmayan kıymetlerin düzeltilmiş değeri (mükerrer md. 298).

Temel kurallar: değerleme günü bilanço günüdür, her kıymet kendi ölçüsüyle ve ayrı ayrı değerlenir (md. 260); maliyete giren ve girmeyen unsurlar (faiz ve kur farkının maliyete eklenmesi, gümrük ve nakliye giderleri) tebliğlerle belirlenir; vergi kanunlarına göre değerleme ile TFRS ve BOBİ FRS değerlemesi farklıdır ve finansal raporlama yapan şirketler iki ayrı değerleme yürütür.

Enflasyon düzeltmesi için enflasyon muhasebesi rehberi, uluslararası standartlar için IFRS ve TFRS rehberi hazırlanmıştır.

Kasa Hesabı Dönem Sonu İşlemleri: Vergi Usul Kanunu'na Göre Kasa, Banka ve Çekler Hesabı ile Ortaklardan Alacaklar Hesabı

Kasa hesabı dönem sonu işlemleri: bilanço günü fiili kasa sayımı yapılır ve tutanak düzenlenir, sonuç 100 Kasa hesabının kalanıyla karşılaştırılır; noksanlık 197'ye, fazlalık 397'ye alınır ve nedeni bulununca ilgili hesaba, bulunamazsa noksanlık 689'a (kanunen kabul edilmeyen gider) ya da sorumlu personelden alacağa, fazlalık 679'a aktarılır. Yabancı para kasası Bakanlık'ın ilan ettiği efektif alış kuruyla değerlenir ve kur farkı 646/656 hesaplarına yazılır.

Kasa bakiyesinin işletme büyüklüğüne göre olağan sayılamayacak kadar yüksek olması, vergi incelemesinde kasanın gerçekte ortaklar tarafından kullanıldığı karinesiyle adat yoluyla faiz hesaplanması ve transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü kazanç dağıtımı (KVK md. 13) eleştirisine yol açar — bu nedenle yüksek kasa bakiyesi dönem sonundan önce ortaklar cari hesabına aktarılıp adat faizi hesaplanmalı ya da fiili duruma göre düzeltilmelidir.

Banka hesabı: her hesap için bilanço günü ekstresi alınır ve 102 hesapla mutabakat yapılır; vadeli mevduatın bilanço gününe kadar işlemiş faizi kıst esasa göre 181/642 kaydıyla tahakkuk ettirilir (VUK md. 281), yabancı para mevduat Bakanlık döviz alış kuruyla değerlenir ve banka kredileri anapara ve işlemiş faiz-kur farkıyla değerlenir (780/381).

Çekler hesabı: alınan çekler (101) sayılır, vadesi geçmiş ve karşılıksız çekler için takip başlatılır; vadeli (ileri tarihli) çekler ticari senet niteliğinde kabul edilerek istenirse reeskonta tabi tutulur (iç iskonto yöntemi, senette faiz oranı yoksa Merkez Bankası avans faiz oranı; alacak senetleri için yapılan reeskont borç senetleri için de yapılmak zorundadır, fark 122/657 ve 322/647 hesaplarında izlenir ve ertesi yıl başında ters kayıtla kapatılır).

Ortaklardan alacaklar hesabı (131): ortakların şirketten çektiği ve dönem sonunda geri ödenmemiş tutarlar ilişkili kişiye emsallere uygun faiz oranıyla borç verilmiş sayılır; KVK md. 13 uyarınca dönem sonunda adat yöntemiyle (günlük bakiyelerin toplamı üzerinden emsal faiz oranıyla) faiz hesaplanır, faiz için fatura düzenlenir ve KDV hesaplanır. Adat faizi hesaplanmadığında vergi incelemesinde örtülü kazanç dağıtımı nedeniyle kurumlar vergisi matrah farkı ve kâr dağıtımı stopajı tarhiyatı yapılır; ortağın şirkete borçlanması TTK md. 358'e göre sermaye taahhüdünün ödenmesi şartına bağlıdır.

Stoklar, Diğer Stoklar, Gelecek Aylara Ait Giderler, Gelir Tahakkukları ve İştirakler Hesaplarının Dönem Sonu İşlemleri

Stoklar hesabı (150-157): fiili sayım listesi ile muhasebe kayıtları karşılaştırılır, sayım noksanları ve fazlaları 197/397 hesaplar üzerinden çözülür; stoklar maliyet bedeliyle değerlenir (VUK md. 274-275), maliyet akış yöntemi olarak fiili maliyet, ilk giren ilk çıkar ya da ağırlıklı ortalama kullanılır (son giren ilk çıkar vergi mevzuatında kullanılamaz).

Kıymeti düşen mallar (yangın, deprem, bozulma, çürüme, modasının geçmesi) VUK md. 278'e göre takdir komisyonunca belirlenen emsal bedelle değerlenir ve fark gider yazılır; stok değer düşüklüğü karşılığı (158) vergi uygulamasında takdir komisyonu kararı şartıyla gider kabul edilir, imha edilen mallarda Bakanlık'ın imha usulü ve yetkili kurum tutanağı aranır.

Diğer stoklar hesabı (157): ana faaliyet dışı stoklar, hurda, atık ve yan ürünler aynı ölçüyle değerlenir. Gelecek aylara ait giderler (180): peşin ödenen kira, sigorta, abonelik ve reklam giderlerinin cari döneme ait kısmı ilgili gider hesaplarına, izleyen yıla ait kısmı 180 hesapta bırakılır (dönemsellik ilkesi; VUK md. 283), bir yılı aşan kısım 280'e aktarılır.

Peşin ödenen ancak ilgili dönemi gelmemiş giderin tamamının cari yılda gider yazılması vergi incelemesinde en sık matrah farkı nedenidir.

Gelir tahakkukları (181): dönem içinde tahakkuk etmiş ancak henüz tahsil edilmemiş gelirler (vadeli mevduat faizi, kira geliri) bilanço gününe kadar işleyen kısmıyla gelir yazılır, gider tahakkukları (381) simetrik olarak kaydedilir (VUK md. 287-288). İştirakler hesabı (242): sermayesine katılınan şirketlerdeki paylar alış bedeliyle değerlenir (md. 279), iştiraklerden alınan kâr payları 640 hesaba kaydedilir ve kurumlar vergisi istisnasından (KVK md. 5/1-a) yararlanır; iştirak değer düşüklüğü karşılığı vergi uygulamasında gider kabul edilmez.

Maddi ve Maddi Olmayan Duran Varlık Hesapları ve Amortisman Uygulamaları

Maddi duran varlık hesapları (250-259): arazi, binalar, tesis-makine, taşıtlar ve demirbaşlar maliyet bedeliyle değerlenir (VUK md. 269-273); dönem sonunda sayım yapılır ve demirbaş listesiyle karşılaştırılır, kullanılmayan ya da satılan varlıklar kayıtlardan çıkarılır ve satış kârı/zararı (679/689) hesaplanır.

Yenileme fonu (VUK md. 328): satılan amortismana tabi kıymetin yenilenmesi kararı varsa satış kârı üç yıl süreyle pasifte fonda tutulur ve yeni kıymetin amortismanından mahsup edilir; yeniden değerleme (VUK mükerrer md. 298/Ç ve geçici md. 32) yapılmışsa değer artış fonu ve düzeltilmiş amortisman izlenir.

Amortisman uygulamaları: bir yıldan fazla kullanılan ve yıpranmaya maruz gayrimenkuller ile alet, edevat, demirbaş amortismana tabidir (VUK md. 313); amortisman sınırının altındaki kıymetler doğrudan gider yazılabilir, oranlar Bakanlık'ın faydalı ömür listesine göre belirlenir (md. 315).

  • Normal amortisman — eşit tutarlar.
  • Azalan bakiyeler usulü — normal oranın iki katı ve en fazla yüzde elli (bilanço esasında; md. mükerrer 315).
  • Kıst amortisman — binek otomobillerde aktife girdiği yıl ay kesirleri tam sayılarak (md. 320).
  • Fevkalade amortisman — afet, aşırı yıpranma, teknolojik eskime (md. 317).

7338 sayılı Kanun'la getirilen seçimlik hakla amortisman günlük esasa göre ve faydalı ömrün iki katına kadar daha uzun sürede ayrılabilir; amortisman ayrılmayan yıl için sonradan telafi mümkün değildir (md. 320). Amortisman yöntemi seçildikten sonra azalan bakiyelerden normale geçilebilir ancak tersi yapılamaz; binek otomobillerde gider kısıtlaması (amortismana esas bedelin belirli tutarı aşan kısmı ve kira-giderlerin yüzde yetmişi) uygulanır.

Maddi olmayan duran varlık hesapları (260-268): haklar (lisans, patent, marka, yazılım) maliyet bedeliyle değerlenir ve faydalı ömre göre itfa edilir; şerefiye (261), kuruluş ve örgütlenme giderleri (262) ile peştemallıklar VUK md. 326'ya göre beş yılda eşit tutarlarla itfa edilir; özel maliyetler (264: kiralanan gayrimenkulün değerini artıran harcamalar) kira süresine göre, belli değilse beş yılda itfa edilir (md. 327). Amortisman tablosu (sabit kıymet listesi, aktife giriş tarihi, maliyet, oran, yöntem, birikmiş amortisman) envanter defterine eklenir ve vergi incelemesinde ilk istenen belgedir.

Gelir Tablosu Nasıl Hazırlanır? Kapanış Kayıtları ve TTK'ya Göre Dönem Sonunda Defterlerin Tasdik İşlemleri

Gelir tablosu nasıl hazırlanır: muhasebe içi envanter kayıtları tamamlandıktan sonra maliyet hesapları (7'li) yansıtma hesaplarıyla 6'lı sonuç hesaplarına devredilir, tüm gelir ve gider hesapları 690 Dönem Kârı veya Zararı hesabına kapatılır ve bu hesabın kalanı ticari kârı gösterir.

Kanunen kabul edilmeyen giderler ve vergiden istisna gelirler nazım hesaplarda ve beyannamede dikkate alınarak mali kâr bulunur; dönem kârı üzerinden hesaplanan kurumlar vergisi 691/370 hesaba kaydedilir, ödenen geçici vergiler 371'de mahsup edilir, 692 Dönem Net Kârı veya Zararı 590 ya da 591 hesaba devredilir. Gelir tablosu Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği'ndeki biçimle (brüt satışlar, net satışlar, satışların maliyeti, brüt satış kârı, faaliyet giderleri, faaliyet kârı, finansman giderleri, olağan kâr, dönem kârı, vergi karşılığı, dönem net kârı) hazırlanır; kapanış kaydıyla bilanço hesapları kapatılır ve yeni yıl açılış kaydıyla devredilir.

TTK'ya göre defterlerin tasdik işlemleri: md. 64'e göre ticari defterler (yevmiye defteri, defteri kebir, envanter defteri, pay defteri, yönetim kurulu karar defteri, genel kurul toplantı ve müzakere defteri) açılış ve kapanış onayına tabidir.

Defter tasdik takvimi: fiziki defterlerde açılış onayı kuruluşta ve her hesap dönemi için dönemin ilk ayından önceki ayın sonuna kadar (Aralık sonu) noterce yapılır; yevmiye defterinin kapanış onayı izleyen faaliyet döneminin Haziran sonuna kadar, yönetim kurulu karar defterinin kapanış onayı Ocak sonuna kadar noterce yapılır; defteri kebir ve envanter defteri için kapanış onayı gerekmez.

E-defter uygulamasına tabi mükelleflerde noter tasdiki yerine berat dosyalarının Gelir İdaresi'ne yüklenmesi ve saklama yükümlülüğü geçerlidir; VUK md. 220-226 tasdiksiz defterin sonuçlarını (defter tutmamış sayılma ve re'sen tarhiyat) düzenler ve kapanış tasdiki yaptırılmayan yevmiye defteri ticari davalarda delil niteliğini kaybeder. Dönem sonu takvimi: envanter ve değerleme Aralık sonu-Ocak, geçici vergi dördüncü dönem Şubat, kurumlar vergisi beyannamesi dördüncü ayın sonu, yevmiye kapanış tasdiki Haziran sonu, genel kurul ve kâr dağıtımı kararı üçüncü ay sonuna kadar.

Sık Yapılan Hatalar

  • Fiili kasa ve stok sayımı yapmadan kayıtlarla yetinmek; sayım tutanağı düzenlememek
  • Yüksek kasa bakiyesini ve ortaklar cari hesabını adat faizi hesaplamadan bırakmak
  • Vadeli mevduat faizini kıst esasa göre tahakkuk ettirmemek
  • Alacak senetlerine reeskont yapıp borç senetlerine yapmamak
  • Peşin ödenen giderlerin izleyen yıla ait kısmını cari yılda gider yazmak
  • Kıymeti düşen mallarda takdir komisyonu kararı olmadan gider yazmak
  • Kredi faizi ve kur farkının aktifleştirilmesi kuralını atlamak
  • Amortisman ayrılmayan yılı sonradan telafi etmeye çalışmak; binek oto kısıtlamalarını uygulamamak
  • 7'li maliyet hesaplarını yansıtmadan gelir tablosu düzenlemek
  • Yevmiye kapanış tasdikini Haziran sonuna, karar defteri tasdikini Ocak sonuna kadar yaptırmamak

Özel Şirketler İçin Dönem Sonu Muhasebe İşlemleri Eğitimi Kimler İçin? Dönem Sonu İşlemleri Eğitimi, Envanter Eğitimi, Muhasebe Eğitim ve Özel Sektör Eğitimleri Programları

Özel şirketler için dönem sonu muhasebe işlemleri eğitimi aşağıdaki gruplar için uygundur:

  • Anonim ve limited şirketlerin muhasebe müdürleri ve departman çalışanları, mali işler ve finans yöneticileri, raporlama ve bütçe uzmanları, iç denetçiler.
  • Serbest muhasebeci mali müşavirler ve yeminli mali müşavirler ile ofis personeli, bağımsız denetim kuruluşlarının denetçi yardımcıları, holding ve grup şirketlerinin konsolidasyon ve vergi ekipleri.
  • KOBİ sahipleri ve ortakları (kâr dağıtımı ve ortaklar cari hesabı sorumluluğu için).
  • Belediye şirketleri, kamu iktisadi teşebbüsleri ve döner sermayeli işletmelerden bilanço esasına göre defter tutan vergi mükelleflerinin muhasebe birimleri ve muhasebe alanında kariyerine yeni başlayan mezunlar.

Program bir gün altı saattir; envanter işlemleri, dönem sonu değerleme ölçüleri, kasa-banka-çekler hesabı, ortaklardan alacaklar ve adat, stoklar, gelecek aylara ait giderler, gelir tahakkukları, iştirakler, maddi ve maddi olmayan duran varlıklar, amortisman uygulamaları, gelir tablosunun hazırlanması ve TTK'ya göre defter tasdik işlemleri bölümlerinden oluşur.

Uygulamalı bölümde katılımcılar örnek bir şirketin dönem sonu mizanından hareketle sayım farkı, adat, reeskont, karşılık, dönemsellik ve amortisman kayıtlarını yapar, yansıtma ve kapanış kayıtlarıyla gelir tablosunu çıkarır, kanunen kabul edilmeyen giderleri ayırır ve dönem sonu kontrol listesi ile defter tasdik takvimini hazırlar. Dönem sonu işlemleri eğitimi ve envanter eğitimi adlarıyla kısa modüller olarak da düzenlenir; muhasebe eğitim dizisinde enflasyon muhasebesi, IFRS ve TFRS, temel finans programlarıyla, özel sektör eğitimleri arasında ise kurumsal yönetim ve vergi programlarıyla birlikte özel sektör finans kadrolarının eğitim setini oluşturur. Kurumsal uygulamada şirketin kendi hesap planı, muhasebe yazılımı ve önceki dönem sonu dosyaları üzerinden çalışılır ve katılımcılara e-Devlet üzerinden doğrulanabilen katılım belgesi verilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Dönem sonu muhasebe işlemleri nelerdir?

Hesap dönemi sonunda varlık, alacak, borç ve öz kaynakların gerçek durumunu tespit edip dönem kâr/zararını doğru hesaplamak için yapılan envanter, değerleme, düzeltme ve kapanış işlemleridir: kasa, banka, çek, senet, cari hesap, stok ve sabit kıymet sayım ve mutabakatları (muhasebe dışı envanter), VUK değerleme ölçüleriyle değerleme, sayım farkı, reeskont, karşılık, adat, kur değerlemesi, dönemsellik ve amortisman kayıtları (muhasebe içi envanter), maliyet hesaplarının yansıtılması, gelir ve gider hesaplarının 690'a kapatılması, vergi karşılığı, bilanço ve gelir tablosunun hazırlanması ve TTK'ya göre defter tasdikleri.

Muhasebe dışı envanter ile muhasebe içi envanter arasındaki fark nedir?

Muhasebe dışı envanter, VUK md. 186'ya göre bilanço günündeki mevcutları, alacakları ve borçları saymak, ölçmek, tartmak ve değerlemek suretiyle fiilen tespit etme aşamasıdır (kasa ve stok sayımı, banka ve cari mutabakatları, sabit kıymet sayımı, envanter listeleri). Muhasebe içi envanter ise sayım ve değerleme sonuçlarının kayıtlarla karşılaştırılıp farkların ve dönem sonu düzeltmelerinin (197/397 sayım farkları, reeskont, karşılık, amortisman, dönemsellik, kur farkı, yansıtma ve kapanış kayıtları) yevmiye defterine işlenmesidir; biri olmadan diğeri eksik kalır.

Dönem sonu değerleme hangi ölçülerle yapılır?

VUK md. 261'deki ölçülerle: maliyet bedeli (stoklar, sabit kıymetler), borsa rayici, tasarruf değeri (reeskonta tabi senetler), mukayyet değer (senetsiz alacak ve borçlar, geçici hesaplar, karşılıklar), itibari değer (kasa), vergi değeri (bina ve arazi), rayiç bedel, emsal bedeli ve alış bedeli (hisse senetleri). Kasa itibari, yabancı paralar Bakanlık kuru, alacak ve borçlar mukayyet, senetliler isteğe bağlı reeskont, stoklar maliyet (emsal bedel yüzde ondan fazla düşükse emsal), kıymeti düşen mallar takdir komisyonu emsal bedeli, sabit kıymetler maliyet bedeli ile değerlenir; enflasyon düzeltmesi şartları oluşmuşsa parasal olmayan kıymetler düzeltilir.

Kasa hesabı dönem sonu işlemleri nasıl yapılır?

Bilanço günü fiili sayım yapılır ve tutanağa bağlanır, sayım sonucu 100 Kasa kalanıyla karşılaştırılır, noksanlık 197'ye, fazlalık 397'ye alınır, nedeni bulunamayan noksanlık kanunen kabul edilmeyen gider ya da sorumludan alacak, fazlalık 679'a gelir yazılır; yabancı para kasası Bakanlık efektif alış kuruyla değerlenir ve kur farkı 646/656'ya kaydedilir. İşletme büyüklüğüne göre olağan dışı yüksek kasa bakiyesi, vergi incelemesinde ortaklarca kullanıldığı karinesiyle adat faizi ve örtülü kazanç dağıtımı eleştirisine yol açar; bu nedenle yüksek bakiye ortaklar cari hesabına aktarılıp adat hesaplanmalı ya da fiili duruma göre düzeltilmelidir.

Ortaklardan alacaklar hesabında adat faizi neden hesaplanır?

Ortakların şirketten çekip dönem sonunda geri ödemediği tutarlar, KVK md. 13 ve transfer fiyatlandırması tebliğine göre ilişkili kişiye emsallere uygun faizle borç verilmiş sayılır; dönem sonunda günlük bakiyeler toplamı üzerinden emsal faiz oranıyla adat faizi hesaplanır, faiz için fatura düzenlenip KDV hesaplanır ve 642 hesaba gelir yazılır. Adat faizi hesaplanmazsa vergi incelemesinde örtülü kazanç dağıtımı nedeniyle kurumlar vergisi matrah farkı ve kâr dağıtımı stopajı tarhiyatı yapılır; ayrıca ortağın şirkete borçlanması TTK md. 358'deki sermaye taahhüdü ve kâr yeterliliği şartlarına bağlıdır.

Amortisman uygulamaları nasıl yapılır?

Bir yıldan fazla kullanılan ve yıpranmaya maruz kıymetler (VUK md. 313) Bakanlık faydalı ömür listesindeki oranlarla normal, azalan bakiyeler (normal oranın iki katı, en fazla yüzde elli), kıst (binek otomobillerde ilk yıl) ya da fevkalade amortisman usulüyle amortismana tabi tutulur; amortisman sınırının altındaki kıymetler doğrudan gider yazılabilir, 7338 sayılı Kanun'la günlük esas ve daha uzun faydalı ömür seçeneği getirilmiştir, ayrılmayan yılın amortismanı sonradan telafi edilemez, azalan bakiyelerden normale geçilebilir ancak tersi yapılamaz, binek otomobillerde gider kısıtlaması uygulanır; şerefiye, kuruluş giderleri ve peştemallıklar beş yılda, özel maliyetler kira süresinde itfa edilir.

TTK'ya göre defter tasdik işlemleri ne zaman yapılır?

TTK md. 64'e göre yevmiye, defteri kebir, envanter, pay, karar ve genel kurul defterlerinin açılış onayı kuruluşta ve her hesap dönemi için dönemin ilk ayından önceki ayın sonuna kadar (Aralık sonu) noterce yapılır; yevmiye defterinin kapanış onayı izleyen dönemin altıncı ayının sonuna kadar (Haziran sonu), yönetim kurulu karar defterinin kapanış onayı izleyen dönemin birinci ayının sonuna kadar (Ocak sonu) yapılır, defteri kebir ve envanter defteri için kapanış onayı gerekmez. E-defter mükelleflerinde noter tasdiki yerine yevmiye ve kebir beratları Gelir İdaresi'ne yüklenir; tasdiksiz defter VUK'a göre defter tutmamış sayılmaya, ticari davalarda delil kaybına ve idari para cezasına yol açar.

Özel şirketler için dönem sonu muhasebe işlemleri eğitimi kimler için uygundur?

Anonim ve limited şirketlerin muhasebe müdürleri ve muhasebe departmanı çalışanları, mali işler ve finans yöneticileri, raporlama uzmanları, iç denetçiler ve denetimden sorumlu yöneticiler, SMMM ve YMM'ler ile ofis personeli, bağımsız denetim ekipleri, holding konsolidasyon ve vergi ekipleri, KOBİ sahipleri ve ortakları, bilanço esasında defter tutan belediye şirketleri, KİT'ler ve döner sermayeli işletmelerin muhasebe birimleri ile muhasebe kariyerine yeni başlayanlar için uygundur; bir gün, altı saatlik uygulamalı programdır.
Bu konuda uygulamalı eğitim almak ister misiniz?
Özel Şirketler İçin Dönem Sonu Muhasebe İşlemleri Eğitimi programımız hakkında detaylı bilgi alın, teklif isteyin.
Özel Şirketler İçin Dönem Sonu Muhasebe İşlemleri Eğitimi Sayfasına Git
Kamu İhale Danışmanlık Hizmetlerimiz

Vizyonder kamu ihale danışmanlığı hizmetleri

Danışmanlık Alanlarımız PDF

Kamu İhale Danışmanlık Merkezi

Kurumsal Eğitim Kataloğu

Vizyonder Eğitim Kurumsal Eğitim Kataloğu

Kamu İhalelerinde Danışmanlık Merkezi Yayında!

Kamu İhale Danışmanlık Merkezi

Belediyelerde Gelir Artırıcı Çalışmalar

Belediyelerde Gelir Artırıcı Çalışmalar Danışmanlığı

Stratejik Yönetim ve Stratejik Plan Hazırlama Eğitim ve Danışmanlığı

Vizyonder - Stratejik Yönetim ve Stratejik Plan Hazırlama Eğitim ve Danışmanlığı

Evsel Katı Atık Tarife Raporu Hazırlama Danışmanlığı

Evsel Katı Atık Tarife Raporu Hazırlama Danışmanlığı

Vizyonder Psikoloji Akademi Eğitimleri ve Danışmanlık Hizmetleri Başladı!

Vizyonder Psikoloji Akademi

Elektronik İhale Eğitimi

Elektronik İhale Eğitim Semineri - e-ihale eğitimi - vizyonder

Eğitim Seminerlerimize Kayıt Olun!

Vizyonder Eğitim Seminerlerine Kayıt Olun!

Sürdürülebilirlik Raporu Hazırlama
Tüm Sorularınız İçin
0(212) 232 2016
Eğitimlerimizden özellikle yeni çalışanların yararlanabilmesi için
"Uygulamalı Eğitim" verilmektedir. Bu eğitimde katılımcılar, baştan sona canlandırmalı olarak yaşayarak öğrenmektedirler.
Bu Sayfayı Paylaş
Hoşgeldiniz. Yardıma ihtiyacınız olursa buraya tıklayarak Whatsapp üzerinden bilgi alabilirsiniz.