Mevzuat Bilgi Bankası
Kategori: Kamu İhale Mevzuatı
Sözleşmede Kıdem Tazminatı Sorumluluğunun Rücuya Konu Edilmesi Mümkün Değildir
Danıştay 13. Daire Kararları Çerçevesinde
T: 11.11.2021 – E: 2021/3688 – K: 2021/3806
Giriş
Kamu ihale sözleşmelerinde işçilik maliyetleri ve iş güvencesi hükümleri, sadece mali düzenlemelerle değil, aynı zamanda iş hukuku prensipleriyle de yakından ilişkilidir. Bu çerçevede en çok tartışılan konulardan biri, işçi alacaklarına ilişkin olarak idare ile yüklenici arasındaki sorumluluk paylaşımıdır. Danıştay 13. Daire’nin 11.11.2021 tarihli kararı, kıdem tazminatı gibi işçilik hakları bakımından idarenin yükleniciye rücu edemeyeceğine ve bu konuda sözleşmeye hüküm konulamayacağına işaret etmektedir.
Kararın Bağlamı ve Olayın Özeti
Somut olayda, bir kamu ihalesine ilişkin olarak hazırlanan sözleşme tasarısında, işçi alacaklarının ödenmesi durumunda idarenin bu bedeli yükleniciye rücu edebileceğine dair bir düzenlemeye yer verilmek istenmiştir. Ancak söz konusu düzenleme, işçi ile işveren arasındaki iç ilişkiye değil, dış ilişkide Kanun’un öngördüğü müteselsil sorumluluk kuralına dayanmakta; dolayısıyla işçi aleyhine sonuç doğurabilecek şekilde yorumlanmaya müsaittir.
Uyuşmazlık, idarenin bu tür rücu haklarını sözleşmeye ekleyip ekleyemeyeceği noktasında şekillenmiş; bu yöndeki tasarrufun işçi hakları, kamu hukuku ve özel hukuk dengesi bakımından değerlendirilmesi gerekmiştir.
Danıştay’ın Değerlendirmesi
Danıştay 13. Daire, şu önemli ilkelere dikkat çekmiştir:
- Müteselsil sorumluluk işçi lehine korunmalıdır:
Kamu ihale sözleşmelerinde, işçi alacakları bakımından idare ile yüklenici arasında müteselsil sorumluluk bulunur. Bu sorumluluk, Kanunla belirlenmiş olup işçi aleyhine daraltılamaz. - Sözleşmeye rücu hakkı konulamaz:
İdarenin, kıdem tazminatı gibi işçilik alacaklarını ödedikten sonra yükleniciye rücu edebileceğine dair bir düzenleme sözleşmede yer alamaz. Bu, Kanun'un amacına ve işçi lehine yorum ilkesine aykırıdır. - İç ilişki belirlemesi, dış sorumluluğu etkilemez:
Taraflar aralarında hangi yüklenicinin hangi işçiden sorumlu olduğunu belirleyebilirler; ancak bu belirleme, kamuya veya işçiye karşı ileri sürülemez.
Kararın Uygulamadaki Etkileri
Karar, gerek idarelerin sözleşme hazırlama pratiği gerekse yüklenici firmaların hukuki yükümlülükleri açısından şu etkileri doğurmaktadır:
- İdareler, müteselsil sorumluluk hükümlerini daraltamaz.
- Yükleniciler, kıdem tazminatı gibi işçilik yükümlülüklerinin rücuya konu edilmesi riskine karşı korunmuştur.
- Sözleşmelere konulan yüklenici aleyhine düzenlemeler geçersizlik riski taşır.
Sonuç
Danıştay 13. Daire’nin 11.11.2021 tarihli bu kararı, işçi haklarının korunmasına ve kamu ihalelerinde özel hukuk–kamu hukuku dengesinin sağlanmasına yönelik kritik bir içtihattır. Sözleşme tasarılarında işçilik alacaklarına ilişkin olarak yükleniciye rücu düzenlemelerine yer verilmesi, sadece işçiyi değil kamu hukukunun temel ilkelerini de zedeleyeceğinden hukuken mümkün değildir.
Kamu İhale Mevzuatı
