Mevzuat Bilgi Bankası
Kategori: Kamu İhale Mevzuatı
İstisna Kapsamındaki İhalelere Karşı Başvuru Yollarının Kapanması
Danıştay 13. Daire Kararları Çerçevesinde
T: 29.09.2021 – E: 2021/3450 – K: 2021/3072
T: 10.11.2022 – E: 2022/4034 – K: 2022/4154
Giriş
Kamu alımlarında temel usul 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’na dayansa da, bazı alımlar bu Kanun’un kapsamı dışındadır. 4734 sayılı Kanun’un 3. maddesi ile belirli mal, hizmet ve yapım işleri bu düzenlemeden istisna tutulmuştur. Danıştay 13. Daire’nin bu yöndeki kararları, istisna kapsamında yürütülen alımlara karşı şikayet ve itirazen şikayet yollarının kapalı olduğunu açık biçimde ortaya koymaktadır.
Kararın Bağlamı ve Olayın Özeti
Uyuşmazlık, 4734 sayılı Kanun’un 3. maddesi uyarınca istisna kapsamında olduğu açıkça belirtilmiş bir mal alımı işlemi hakkında yapılan şikayet ve itirazen şikayet başvurularının hukuki geçerliliği üzerinedir. Başvurucular, istisna kapsamındaki bu ihalenin usul eksiklikleri taşıdığı gerekçesiyle Kamu İhale Kurumu’na başvuruda bulunmuştur.
Ancak Danıştay, bu tür alımların 4734 sayılı Kanun kapsamı dışında olduğunu ve bu nedenle Kanun’da öngörülen başvuru yollarının bu işlemler için geçerli olmadığını vurgulamıştır.
Danıştay’ın Değerlendirmesi
Danıştay 13. Daire kararlarında şu esaslara dikkat çekilmiştir:
- İstisna kapsamındaki ihaleler Kanun’a tabi değildir:
4734 sayılı Kanun’un 3. maddesinde sayılan mal, hizmet ve yapım alımları Kanun dışında bırakılmıştır. Bu alımların yalnızca "ceza ve yasaklama" hükümleri bakımından Kanun’a tabi olduğu açıkça düzenlenmiştir. - Başvuru yolları istisna kapsamı dışına çıkmaz:
Kanun’a tabi olmayan bir ihaleye karşı, aynı Kanun’un öngördüğü şikayet ve itirazen şikayet yollarına başvurulması mümkün değildir. Kurum’un bu konuda inceleme yapma yetkisi bulunmamaktadır. - Kamu İhale Kurumu inceleme dışı kalır:
İstisna hükümlerinin uygulandığı bir ihalede, Kurum’un yetkili olmadığı baştan kabul edilmelidir. Bu durum usulden başvuru yollarının kapanması sonucunu doğurur.
Kararın Uygulamadaki Etkileri
Bu karar, hem uygulayıcı idareler hem de başvuru sahipleri açısından şu sonuçları doğurur:
- İstisna kapsamındaki ihalelere karşı idari başvuru yapılamaz.
Kurum, bu tür başvuruları incelemeye alamaz; başvuru usulen reddedilir. - Başvuru sahiplerinin hukuki beklentileri sınırlıdır.
İstisna kapsamında yer alan bir işlem hakkında, ihale mevzuatı çerçevesinde hak arama imkanı bulunmamaktadır. - İdareler yetki aşımı riski taşımaksızın işlem yapabilir, ancak kamu zararına neden olacak keyfi uygulamalardan yine de kaçınmalıdır.
Sonuç
Danıştay 13. Daire’nin 29.09.2021 ve 10.11.2022 tarihli kararları, 4734 sayılı Kanun’un 3. maddesinde yer alan istisna hükümlerinin uygulama sınırlarını net biçimde ortaya koymaktadır. Bu kararlar, istisna kapsamındaki ihalelere karşı şikayet ve itirazen şikayet yollarının kullanılamayacağını ve Kurum’un bu konudaki başvuruları inceleme yetkisinin bulunmadığını açıkça ortaya koymakta; uygulayıcılar açısından önemli bir hukuki netlik sağlamaktadır.
Kamu İhale Mevzuatı
