Kapat
Danıştay 13. Daire Kararları Çerçevesinde
T: 12.07.2023 – E: 2023/1747 – K: 2023/3466
Kamu ihale hukukunda hak arama yolları iki aşamalı olarak düzenlenmiştir: şikayet ve itirazen şikayet. Bu aşamalar birbirini tamamlayan, ancak bağımsız olarak işletilemeyecek yapılar olarak kabul edilir. Danıştay 13. Daire’nin 12.07.2023 tarihli kararı, şikayet başvurusu yapılmadan doğrudan itirazen şikayet yoluna gidilmesi halinde oluşacak usul ihlallerini ve Kurum'un inceleme yetkisinin sınırlarını ayrıntılı biçimde ele almaktadır.
Uyuşmazlıkta, bir istekli doğrudan Kamu İhale Kurumu’na itirazen şikayet başvurusunda bulunmuş; ancak söz konusu başvuruya konu edilen iddiaların, şikayet dilekçesinde ileri sürülmediği ve bu nedenle idare tarafından değerlendirilmemiş olduğu anlaşılmıştır. Kurum ise itirazen şikayet kapsamında, şikayet sürecinde gündeme gelmeyen bu iddiaları incelemeye almıştır.
Danıştay bu durumda, Kurum’un yetki sınırlarını aştığını ve "merci tecavüzü" oluşturduğunu belirtmiş; şikayet süreci işletilmeden doğrudan itirazen şikayet yapılmasının hukuka aykırı olduğunu vurgulamıştır.
Kararda yer alan temel değerlendirmeler şunlardır:
İtirazen şikayet, şikayet aşamasının üzerine bina edilir:
İtirazen şikayet, ancak şikayet süreci tamamlandıktan sonra ve sadece o süreçte ileri sürülen iddialarla sınırlı olarak yapılabilir. Yeni hususlar Kurum tarafından incelenemez.
Şikayet süreci atlanamaz; atlanırsa merci tecavüzü doğar:
Kurum’un doğrudan itirazen şikayet yoluyla idare tarafından hiç incelenmemiş iddiaları değerlendirmesi, yasal düzenlemeleri aşan bir işlem olup hukuka aykırılık teşkil eder.
Kurum, yalnızca önceki şikayet kararıyla sınırlı inceleme yapabilir:
Kurum'un yetkisi, yalnızca idarenin daha önce karar verdiği konularla sınırlıdır. Şikayet dilekçesinde yer almayan ve idarece karara bağlanmamış konularda doğrudan karar verilemez.
Bu karar, hem başvuru sahipleri hem de Kurum açısından büyük önem taşımaktadır:
Şikayet süreci usul yönünden vazgeçilmez hale gelmiştir. Doğrudan itirazen şikayete geçilmesi artık açık biçimde usul ihlali sayılmaktadır.
İnceleme yetkisi sınırlandırılmıştır. Kurum’un yalnızca şikayet aşamasında gündeme gelen hususları değerlendirebileceği açıkça vurgulanmıştır.
Başvuru stratejileri değişmiştir. İsteklilerin şikayet dilekçelerini eksiksiz ve kapsamlı biçimde hazırlamaları, itirazen şikayet sürecinin sağlıklı yürütülebilmesi için zorunlu hale gelmiştir.
Danıştay 13. Daire’nin 12.07.2023 tarihli kararı, kamu ihalelerinde şikayet ve itirazen şikayet süreçlerinin birbirini tamamlayan ama ayrı aşamalar olduğu anlayışını pekiştirmektedir. Şikayet aşamasını işletmeden Kurum’dan doğrudan inceleme talep edilmesi, yalnızca usulü değil, Kurum’un görev alanını da ihlal eden bir uygulamadır. Karar, özellikle Kurum’un yetki sınırlarının netleştirilmesi ve başvuru sistematiğinin korunması bakımından içtihat niteliği taşımaktadır.
