Kapat
Danıştay 13. Daire Kararları Çerçevesinde
T: 03.03.2021 – E: 2021/75 – K: 2021/800
Kamu ihale sisteminde, tüm ihalelerin 4734 sayılı Kanun’a tabi olduğu yönündeki genel kabule rağmen, bazı ihaleler yasal istisna kapsamında değerlendirilerek farklı hükümlere tabi tutulmaktadır. Danıştay 13. Daire’nin 03.03.2021 tarihli kararı, yükseköğretim kurumları tarafından yapılan ve 4734 sayılı Kanun’un 3/f maddesi kapsamındaki ihalelere hangi kuralların uygulanacağına ilişkin önemli bir içtihat oluşturmaktadır.
Uyuşmazlık konusu dosyada, bir yükseköğretim kurumu tarafından gerçekleştirilen ihalenin 4734 sayılı Kanun’a tabi olup olmadığı tartışılmış; mahkeme her ne kadar bu Kanun'a atıf yapmış olsa da, ihale 4734 sayılı Kanun’un 3/f maddesinde belirtilen “istisna” kapsamında gerçekleştirilmiştir.
Bu durum, söz konusu ihalenin 4734 sayılı Kanun’a tabi olup olmadığı ve uyuşmazlık çözümünde hangi kuralların esas alınacağı hususunda hukuki belirsizlik doğurmuştur.
Danıştay 13. Daire, kararında şu temel esaslara yer vermiştir:
İstisna kapsamındaki ihaleler, 4734 sayılı Kanun’a tabi değildir:
Kanunun 3/f maddesi kapsamında yürütülen işlemler, ceza ve ihalelerden yasaklama hükümleri hariç olmak üzere, Kamu İhale Kanunu’na tabi değildir.
Uyuşmazlık çözümünde Bakanlar Kurulu Kararı esas alınır:
4734 sayılı Kanun’un Geçici 20. maddesi uyarınca, yükseköğretim kurumları tarafından gerçekleştirilen ve 3/f kapsamına giren ihalelerde, Bakanlar Kurulu tarafından belirlenen kurallar uygulanmalıdır.
Yanıltıcı Kanun atıflarının etkisi yoktur:
Mahkemenin yanlışlıkla 4734 sayılı Kanun’a dayalı yorum yapması, ihalenin hukuki niteliğini değiştirmez. Gerçek hukukî rejim, işlemin tabi olduğu maddi hukuka göre belirlenmelidir.
Bu karar, uygulayıcılar açısından şu yönleriyle belirleyici niteliktedir:
İhale rejiminin tespiti, yalnızca Kanun’un genel yapısına değil, özel hükümlerine de bakılarak yapılmalıdır.
İstisna kapsamındaki işlemlerde, idarelerin 4734 sayılı Kanun hükümlerine uymak zorunda olmadıkları açıkça ortaya konmuştur.
Yükseköğretim kurumları başta olmak üzere, benzer statüdeki idarelerin hangi düzenlemelere tabi olduğu konusunda içtihat birliği sağlanmıştır.
Danıştay 13. Daire’nin bu kararı, yalnızca bir ihale işleminin hukuki statüsüne dair yorumdan ibaret değildir; aynı zamanda, kanun istisnalarının nasıl uygulanacağına dair net bir yol haritası sunmaktadır. Karar, yükseköğretim kurumları gibi istisna statüsündeki kurumların sorumluluk ve yetki sınırlarını belirleyerek, uygulamada yaşanan kafa karışıklıklarını ortadan kaldırmaktadır.
