Günlük bakım süresi, kullanılmayan saatlerin toplu kullanımı, sağlık personelinin nöbet ve gece vardiyası durumu ile 657 sayılı Kanundaki 10 günlük mazeret iznini birlikte değerlendirdik.
Engelli çocuğu veya bakmakla yükümlü olduğu engelli aile bireyi bulunan kamu çalışanları açısından uygulamada en çok tekrar edilen ifadelerden biri “günde 1 saat bakım izni”dir.
Bu ifadenin geçmişi, 29 Ağustos 2009 tarihli 2009 Yılı Toplu Görüşmeleri Mutabakat Metnine dayanmaktadır. Mutabakat metninde, bakıma muhtaç engelli aile bireyi bulunan kamu çalışanlarına engelli aile ferdinin bakımı amacıyla günlük 1 saat izin verilmesi ve personelin nöbet ve gece çalışmasından muaf tutulması için gerekli mevzuat düzenlemelerinin yapılması öngörülmüştür.
30 Ocak 2010 tarihli ve 27478 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 2010/2 sayılı “Sendikal Gelişmeler Doğrultusunda Alınacak Önlemler” konulu Başbakanlık Genelgesi, konuya ilişkin temel düzenlemelerden biridir.
Kamu çalışanının kanunen bakmakla yükümlü olduğu engelli aile bireyinin bakıma muhtaç olduğunun geçerli sağlık kurulu raporuyla belgelendirilmesi hâlinde, günlük bakım için personele gerekli kolaylığın sağlanması öngörülmektedir.
Hayır. Güncel genel düzenlemede bütün kamu çalışanları için günlük bakım izninin kesin olarak “1 saat” olduğunu belirleyen sabit bir hüküm bulunmamaktadır.
2010/2 sayılı Genelgede “gerekli kolaylığın sağlanması” hükmüne yer verilmekle birlikte, bu kolaylığın günde kaç saat olacağı veya hangi saatlerde kullanılacağı ayrıca belirlenmemiştir.
Devlet Personel Başkanlığının konuya ilişkin görüşünde verilecek sürenin somut olayın özellikleri dikkate alınarak ilgili kamu kurum veya kuruluşunca değerlendirilmesinin uygun olacağı belirtilmiştir.
Uygulamada en sık sorulan konulardan biri, günlük bakım amacıyla personele belirli bir süre tanınması hâlinde, kullanılmayan sürelerin biriktirilerek daha sonra yarım gün veya tam gün şeklinde kullanılıp kullanılamayacağıdır.
Mevcut genel düzenlemelerde, kullanılmayan günlük bakım sürelerinin biriktirilerek başka bir gün toplu izin şeklinde kullanılabileceğine ilişkin açık bir hüküm bulunmamaktadır.
Günlük bakım amacıyla sağlanan kolaylıktan farklı olarak, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 104. maddesinde engelli veya süreğen hastalığı bulunan çocuğa ilişkin ayrı bir mazeret izni bulunmaktadır.
En az %70 oranında engelli veya süreğen hastalığı bulunan çocuğun hastalanması hâlinde, hastalık raporuna dayanılarak ve anne veya babadan yalnızca biri tarafından kullanılmak kaydıyla, bir yıl içinde 10 güne kadar mazeret izni verilebilmektedir.
| Düzenleme | Süre | Toplu Kullanım | Temel Şart |
|---|---|---|---|
| Günlük bakım kolaylığı | Genel sabit süre yok | Açık genel hüküm yok | Bakıma muhtaçlığın sağlık kurulu raporuyla belgelenmesi |
| 657 / 104 mazeret izni | Bir yılda 10 güne kadar | Toptan veya bölümler hâlinde | En az %70 engelli veya süreğen hastalığı bulunan çocuğun hastalanması ve rapor |
Sağlık personelinin vardiya ve nöbet esasına göre çalışması nedeniyle düzenleme sağlık kurumlarında ayrı bir önem taşımaktadır.
Ancak 2010/2 sayılı Genelgedeki düzenleme yalnızca sağlık çalışanlarına özgü değildir. Genelge kapsamındaki şartları taşıyan kamu görevlileri açısından uygulanmaktadır.
Devlet Personel Başkanlığının konuya ilişkin görüşünde, gerekli şartların sağlanması hâlinde engelli eş, çocuk, anne ve baba bakımından düzenlemenin uygulanabileceği değerlendirilmiştir.
Görüşte kardeş ise bu kapsamda değerlendirilmemiştir.
Değerlendirmede aşağıdaki mevzuat düzenlemeleri ve idari görüşler birlikte dikkate alınmıştır.
