Mevzuat Bilgi Bankası

Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yayımlanan Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliği (Sıra No: 98), genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinde duran varlıkların amortisman, tükenme payı ve değer düşüklüğü işlemlerini 2026 dönemi için tek çerçevede standardize etmektedir. Tebliğ; hangi varlıkların hangi hesaplarda izleneceğini, normal amortisman yönteminin esaslarını, parasal limitleri ve değer düşüklüğü sürecinde izlenecek adımları belirleyerek kamu muhasebesi uygulamasında birlik sağlamayı hedefler.

Amortisman Açıklaması

Kamu idarelerinde amortisman uygulaması 2026 döneminde güncellendi. Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliği (Sıra No: 98) ile amortisman, tükenme payı ve değer düşüklüğü usul-esasları, limitler ve muhasebeleştirme süreci.

Tebliğin Amacı ve Kapsamı

Tebliğin amacı; kamu idarelerinin duran varlıkları için amortisman, tükenme payı ve değer düşüklüğü uygulamasına ilişkin usul ve esaslar ile uygulanacak süre, yöntem ve oranları belirlemektir. Dayanak; Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği hükümleridir.

Amortismana Tabi Duran Varlıklar: Hangi Hesaplar Kapsamda?

Tebliğ, amortismana tabi duran varlıkları muhasebe hesapları üzerinden açık biçimde saymaktadır. Amortismana tabi başlıca hesaplar şunlardır:

• 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı
• 252 Binalar Hesabı
• 253 Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabı
• 254 Taşıtlar Hesabı
• 255 Demirbaşlar Hesabı
• 260 Haklar Hesabı
• 263 Ürün ve Teknoloji Geliştirme Giderleri Hesabı
• 264 Özel Maliyetler Hesabı
• 267 Diğer Maddi Olmayan Duran Varlıklar Hesabı
• 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı

Tükenme Payına Tabi Varlıklar

• 271 Arama Giderleri Hesabı
• 277 Diğer Özel Tükenmeye Tabi Varlıklar Hesabı

Değer Düşüklüğüne Tabi Varlıklar

Değer düşüklüğüne tabi varlıklar, 250 Arazi ve Arsalar dâhil olmak üzere Tebliğde belirtilen hesaplarda izlenen duran varlıklardır.

Amortismana ve Değer Düşüklüğüne Tabi Olmayanlar

Tebliğ; bazı varlıkları açıkça istisna tutmaktadır:

• Yapım aşamasındaki sabit varlıklar, tarihi yapılar, tarihi veya sanat değeri olan demirbaşlar ve iz bedeli ile izlenenler amortismana tabi değildir.
• Tarihi yapılar, tarihi veya sanat değeri olan demirbaşlar ve iz bedeli ile izlenenler değer düşüklüğüne de tabi değildir.

Amortisman Esası: Maliyet Bedeli ve Değer Artırıcı Harcamalar

Amortisman/tükenme payı/değer düşüklüğü hesaplamasında esas değer maliyet bedelidir. Enflasyon düzeltmesine tabi varlıklarda ise esas alınacak değer, düzeltme sonucu oluşan değerdir. Kayıtlı değere ilave edilen harcamalar sonrasında amortisman ve değer düşüklüğü hesabı yeni değer üzerinden yürütülür.

Amortisman Ayırma Yöntemi: Normal Amortisman

Tebliğ, kamu idarelerinde amortisman ve tükenme payı ayrılmasında normal amortisman yöntemini esas alır. Buna göre amortisman/tükenme payı; varlığın yararlanma süresine göre Ek-1 listesinde belirlenen oranlarla her yıl eşit ayrılır.

2026 Parasal Limitler: 52.000 TL ve 114.000 TL Eşiği

Tebliğin uygulamada en kritik noktalarından biri parasal limitlerdir:

• Dayanıklı taşınırlar ve maddi olmayan duran varlıklar için 52.000 TL altı
• Taşınmazlar için 114.000 TL altı

Bu tutarların altındaki varlıklar için amortisman oranı %100 olarak belirlenmiş; varlıklar hesaplara alındığı yılın sonunda tamamen amorti edilir.

Ayrıca;

• Bu limitleri aşan harcamalar “değer artırıcı harcama” olarak değerlendirilir.
• Tamamen amorti edilmiş varlıklara yapılan harcamalar, maliyete eklenmeksizin doğrudan giderleştirilir.

Tahsisli Taşınmazlarda Amortisman ve Değer Düşüklüğü: Sorumluluk Kimde?

• Tahsis edilmeyen taşınmazların amortismanı malik kamu idaresinin muhasebe birimi tarafından yapılır.
• Tahsisli taşınmazların amortismanı taşınmazı kullanan kamu idaresinin muhasebe birimi tarafından yürütülür.
• Değer düşüklüğü işlemlerinde tespit/raporlama harcama birimince yapılır ve muhasebe kayıtları için muhasebe birimine iletilir.

Muhasebeleştirme: 630 Giderler ve Birikmiş Amortisman Hesapları

Ayrılan amortisman ve tükenme payları 630 Giderler Hesabına borç; ilgili birikmiş amortisman/tükenme payı hesaplarına alacak kaydedilir. Değer düşüklüğü karşılıkları da benzer şekilde 630 Giderler ile birikmiş amortisman ve değer düşüklüğü karşılığı hesapları üzerinden muhasebeleştirilir.

Zorunlu Kayıt Düzeni: Duran Varlıklar Amortisman ve Değer Düşüklüğü Defteri (Ek-2)

Tebliğ, amortismana ve değer düşüklüğüne tabi varlıkların Ek-2’de yer alan deftere kaydedilmesini öngörür. Ancak limitleri aşmayan bazı varlıklar ile Tebliğde sayılan belirli hesap grupları (ör. 271, 277, 294 kapsamındakiler) deftere kaydedilmez.

Değer Düşüklüğü: Göstergeler ve Süreç Yönetimi

Tebliğ; talebin bitmesi, fiziksel hasar, hukuki/ekonomik değişiklikler, faaliyet sonlandırma planı, kullanım performansının beklenenden düşük olması gibi göstergeler üzerinden değer düşüklüğü değerlendirmesini tanımlar. Değer düşüklüğü tespit edilirse muhasebe birimine dayanak bilgi-belgelerle bildirim yapılır; koşullar ortadan kalkarsa karşılık iptal edilerek gelir hesaplarına alınır.

Sık Sorulan Sorular

1) 2026’da kamu idarelerinde amortisman yöntemi değişti mi?
Tebliğ, amortisman ayrılmasında esas yöntemi normal amortisman olarak belirlemektedir.

2) 52.000 TL altındaki taşınırlar için amortisman nasıl uygulanır?
Bu tutarın altındaki dayanıklı taşınır ve maddi olmayan duran varlıklar, ilgili yıl sonunda %100 amorti edilir.

3) Tahsisli taşınmazların amortismanını kim ayırır?
Taşınmaz tahsis edilmişse amortismanı, taşınmazı kullanan idarenin muhasebe birimi yürütür.