Çocuk yardımı ödemelerinden, sosyal güvenlik primine ilişkin kesintilerin hesaplanmaması
Denetçi sorgusunda yer alan … Belediyesinde çalışan işçilere; …. Sendikası (…) ile 15.07.2016 tarihinde imzalanan Toplu İş Sözleşmesi uyarınca yapılan çocuk yardımı ödemelerinden, sosyal güvenlik primine ilişkin kesintilerin hesaplanıp Sosyal Güvenlik Kurumuna yatırılmaması sonucu kamu zararına neden olunduğu iddiasına ilişkin olarak dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda;
Mezkur Toplu İş Sözleşmesi’nin 30’uncu maddesinde; “İşveren, işyerinde çalışan taraf sendika üyesi işçilere Çocuk yardımı olarak; işçilerin evlenmemiş ve işi olmayan her çocuğu için Devlet Memurlarına ödenen çocuk yardımı miktarı net olarak ödenir.” denilmiştir.
Devlet memurlarına ödenen çocuk yardımı ödeneği her ne kadar 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 203’üncü maddesi gereği sosyal güvenlik primi kesintisi açısından müstesna tutulmuşsa da işçilere yapılan çocuk yardımı ödemelerinin istisna edilen kısmı hariç prime esas kazanca dahil edilmesi gerekmektedir.
Zira; 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 11, 12, 80, 86, 88 ve 90’ıncı maddeleri ve Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğine dayanılarak hazırlanarak 01.09.2012 tarih ve 28398 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan İşveren Uygulama Tebliği’nin “Çocuk Zammı (Yardımı)” başlıklı 7.7.2 maddesinde;
“Sigortalının hizmet akdinin devam etmesi şartıyla ve fiilen çalışmasının olup olmadığı üzerinde durulmaksızın; sigortalı veya isteğe bağlı sigortalı sayılmayan, kendi sigortalılığı nedeniyle gelir veya aylık bağlanmamış olan çocuklarından 18 yaşını, lise ve dengi öğrenim veya 5/6/1986 tarihli ve 3308 sayılı Meslekî Eğitimi Kanununda belirtilen aday çırak, çırak ya da işletmelerde meslekî eğitim görmesi halinde 20 yaşını, yüksek öğrenim görmesi halinde 25 yaşını doldurmamış ve evli olmayan çocukları ile yaşına bakılmaksızın Kanuna göre malûl olduğu tespit edilen evli olmayan çocuklarından en fazla iki çocuk (iki çocuk dahil) için çocuk zammı adı altında yapılan ödemelerin, çocuk başına 16 yaşından büyükler için belirlenen aylık asgari ücretin %2'si oranındaki tutarı, aylık prime esas kazançların hesaplanmasında dikkate alınmayacaktır.
Bu durumda, çocuk zammı adı altında yapılan ödemelerden prime esas kazanca dahil edilecek tutar;
Brüt Aylık Asgari Ücret X % 2 X Çocuk Sayısı (İki Çocuğa Kadar) = İstisna Tutarı,
Ödenen Çocuk Zammı – İstisna Tutar = Prime Esas Kazanca Dahil Edilecek Çocuk Zammı,
formülü vasıtasıyla hesaplanacaktır.”
denilmiştir.
Buna göre; işçilere net olarak yapılacağı Toplu İş Sözleşmesi’nde belirtilen ödemeler dolayısıyla belediye tarafından Sosyal Güvenlik Kurumuna yatırılması gereken prim tutarının brüt tutar üzerinden (istisna edilen tutar düşülerek) yukarıda yer alan formül üzerinden hesaplanması gerekmektedir. Ancak yapılan incelemede;… Belediyesinde çalışan işçilere yapılan çocuk yardımı ödemeleri dolayısıyla … TL tutarındaki sosyal güvenlik primi hesaplaması yapılmadığı tespit edilmiştir.
Bununla birlikte, sorumlular tarafından gönderilen savunma ve eki belgelerden sorgu konusu edilen Sosyal Güvenlik Priminin ilgililer bazında hesaplamasının yapılıp, … Belediyesince 14.08.2018 tarihinde verilen Sosyal Güvenlik bildirimlerine esas olmak üzere … Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünce düzenlenen 14.08.2018 tarihli İşyeri Hizmet Listeleri ve Tahakkuk Fişlerine eklenerek beyan edildiği anlaşıldığından, sorgu konusu husus hakkında ilişilecek husus bulunmadığına 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.
