Belediyenin dükkânını kiraya vermesi, üniversitenin kantinini işletmeye vermesi, il özel idaresinin arsasını satması, Hazine taşınmazının kat karşılığı ihale edilmesi ve işgalciden ecrimisil alınması 4734'e değil 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'na tabidir; iki kanunun karıştırılması ihalenin iptaline yol açar. 2886 sayılı kanun, idarelerin alım değil gelir getirici işlemlerini (satım, kiraya verme, trampa, mülkiyetin gayri ayni hak tesisi) ve Kanun kapsamında kalan bazı işlerini düzenleyen, 1983 tarihli ve bugün de yürürlükte olan ihale kanunudur; bu rehber, 2886 sayılı kanun nedir sorusundan başlayarak Kanun'un kapsamını, Devlet İhale Kanunu ile Kamu İhale Kanunu arasındaki farkı, 2886 ihale usullerini, taşınmaz satış ve kiralama ihalelerini, kira sözleşmesinin sona ermesi ve tahliyeyi, 2886 parasal limitleri, 75. madde ecrimisil sürecini, 2886 sayılı kanun uygulama yönetmeliği sorusunun cevabını, komisyon, şartname ve yasaklama kurallarını ve 2886 sayılı kanun eğitiminin içeriğini anlatır.
2886 Sayılı Kanun Nedir? Devlet İhale Kanunu'nun Kapsamı, Temel İlkeler, İstisnalar, İhaleye Katılamayacak Olanlar ve 2886 Sayılı Kanun Uygulama Yönetmeliği Sorusunun Cevabı
2886 sayılı kanun nedir sorusunun cevabı: 8 Eylül 1983 tarihli ve 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu, genel bütçeye dahil dairelerle katma bütçeli idarelerin (bugün genel ve özel bütçeli idareler), özel idare ve belediyelerin alım, satım, hizmet, yapım, kira, trampa, mülkiyetin gayri ayni hak tesisi ve taşıma işlerini düzenlemek amacıyla çıkarılmıştır. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 2003'te yürürlüğe girmesiyle alım, hizmet, yapım ve taşıma işleri bu Kanun'un kapsamından çıkarılmış; bugün yalnızca satım, kiraya verme, trampa ve mülkiyetin gayri ayni hak tesisi işlemleri ile 4734'ün kapsamı dışında kalan bazı işler için uygulanmaktadır.
Devlet ihale kanunu kapsamı bugün şu işlemlerdir:
- İdarelerin taşınır ve taşınmaz mallarının satışı.
- Taşınmazların kiraya verilmesi (dükkân, büfe, kantin, otopark, çay bahçesi, spor tesisi, arsa, tarla, işyeri, reklam alanları ve baz istasyonu yerleri).
- Trampa (takas) işlemleri ve taşınmazlar üzerinde irtifak hakkı, üst hakkı, intifa hakkı gibi mülkiyetin gayri ayni hak tesisi.
- Kat karşılığı inşaat ve yap işlet devret benzeri modellerde idarenin taşınmazının değerlendirilmesi.
- Hazine taşınmazlarının satış, kira, irtifak ve kullanma izni işlemleri (Milli Emlak Genel Müdürlüğü uygulamaları).
- Döner sermayeli kuruluşların 2886'ya tabi işlemleri ve özel kanunlarla 2886'ya atıf yapılan işler.
Kapsam idare yönünden genel bütçeli idareler, özel bütçeli idareler, il özel idareleri, belediyeler ve bunların bağlı kuruluşları ile 2886'ya tabi tutulan diğer idarelerdir; KİT'ler ve belediye şirketleri kendi düzenlemelerine ve Türk Ticaret Kanunu'na tabidir.
2886 sayılı kanun uygulama yönetmeliği diye aranan düzenleme tek bir yönetmelik değildir: Kanun'un 74. maddesine dayanan Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmelik Hazine taşınmazlarının satış, kira, ecrimisil, irtifak ve kullanma izni işlemlerini, Döner Sermayeli Kuruluşlar İhale Yönetmeliği döner sermayelerin 2886 kapsamındaki işlemlerini, belediyelerde 5393 sayılı Kanun md. 15 ve 18 ile meclis ve encümen yetkileri tamamlar. Kanun'un 75. maddesine dayanan ecrimisil ve tahliye uygulaması da Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmelik'te düzenlenir ve "2886 sayılı Kanun 75. madde uygulama yönetmeliği" aramasıyla kastedilen budur.
Temel ilkeler (md. 2): ihalelerde açıklık ve rekabetin sağlanması, ihtiyaçların en iyi şekilde, uygun şartlarla ve zamanında karşılanması esastır; başka başka istekliler tarafından karşılanması mutat olan muhtelif işler bir eksiltmede toplanamaz ve ihale konusu işlerin parçalara bölünmesi yasaktır. İstisnalar (md. 71 ve diğer): idarelerin kendi aralarında ya da diğer kamu kurumlarıyla yapacağı satış, kira ve trampa işlemlerinde ihale yapılmaksızın kıymet takdiriyle işlem yapılabilmesi, kamu yararına çalışan derneklere ve vakıflara kiralama kolaylıkları ve özel kanunlardaki istisnalar (5393 md. 18/e ve md. 75; 5018 md. 45-47) kapsamı daraltır.
İhaleye katılamayacak olanlar (md. 6): ihaleyi yapan idarenin ita amirleri, ihale işlemlerini hazırlamak, yürütmek, sonuçlandırmak ve denetlemekle görevli olanlar, bu kişilerin eşleri ve ikinci dereceye kadar kan ve sıhri hısımları, ortakları ve Kanun'un 83-85. maddelerine göre yasaklananlar ihaleye katılamaz; katılırsa ihale iptal edilir ve teminat gelir kaydedilir.
Kamu ihale mevzuatının genel çerçevesi için kamu ihale mevzuatı nedir rehberi, taşınmazların kayıt, tahsis ve devri için taşınmaz mal yönetimi rehberi ayrıca hazırlanmıştır.
Devlet İhale Kanunu ile Kamu İhale Kanunu Arasındaki Fark: Konu, Kapsam, Amaç, Usuller, Komisyon, Teminat, Şikâyet ve Yasaklama Yönünden 2886 ve 4734 Karşılaştırması
Devlet ihale kanunu ile kamu ihale kanunu arasındaki fark, uygulamada en çok karıştırılan ve en çok aranan konudur. Konu ve amaç: 4734 idarenin para harcayarak mal ve hizmet aldığı ve yapım işi yaptırdığı alım ihalelerini (harcama), 2886 ise idarenin gelir elde ettiği satım, kiraya verme, trampa ve mülkiyetin gayri ayni hak tesisi ihalelerini (gelir) düzenler; 4734'te ekonomik açıdan en avantajlı (genellikle en düşük) teklif, 2886'da idare lehine en yüksek bedel (artırma) esastır ve 2886'da ihale tahmin edilen bedelin altında sonuçlanamaz.
| 4734 (Kamu İhale Kanunu) | 2886 (Devlet İhale Kanunu) |
| Kapsam | Tüm kamu kaynağı kullanan idare ve şirketler | Genel/özel bütçeli idareler, il özel idareleri, belediyeler |
| Usuller | Açık ihale, belli istekliler arasında ihale, pazarlık, doğrudan temin | Kapalı teklif, belli istekliler arasında kapalı teklif, açık teklif, pazarlık, yarışma |
| İlan ve doküman | Kamu İhale Bülteni'nde EKAP üzerinden, tip doküman | Resmî Gazete, yerel gazete ve ilan panosu (md. 17), idarece hazırlanan şartname (md. 7-8) |
| Komisyon | En az beş kişilik ihale komisyonu | Başkan, iki üye ve muhasebe görevlisi; belediyelerde encümen (5393 md. 34) |
| Teminat | Yüzde üç geçici, yüzde altı kesin | Tahmin edilen bedelin yüzde üçü geçici (md. 25), yüzde altısı kesin (md. 54) |
| Şikâyet ve denetim | İdareye şikâyet, KİK'e itirazen şikâyet, Danıştay | KİK denetimi yok; ita amiri onayı (md. 31), idari yargı ve Sayıştay |
| Sözleşme hukuku | 4735 sayılı Kanun | Kanun'un kendi hükümleri (md. 57-65) ve Türk Borçlar Kanunu |
Uygulama ayrımı: idarenin bir taşınmazı kiraya vermesi 2886, aynı taşınmaz için temizlik ya da güvenlik hizmeti satın alması 4734; kantin işletmesinin kiraya verilmesi 2886, yemek hizmeti alımı 4734; taşınmaz satışı 2886, taşınmaz alımı ve kiralanması 4734 md. 22/e doğrudan temindir; karma nitelikteki işlerde (hasılat paylaşımı, yap işlet devret, kat karşılığı inşaat) hangi kanunun uygulanacağı işin asıl konusuna göre belirlenir.
Kamu ihalelerinin süreç ve usulleri için kamu ihalesi nedir rehberi, belediyelerin taşınmaz gelirleri için belediye gelirleri nelerdir rehberi tamamlayıcıdır.
2886 İhale Usulleri: Kapalı Teklif Usulü, Belli İstekliler Arasında Kapalı Teklif, Açık Teklif Usulü, Pazarlık Usulü ve 51/g Maddesi, Yarışma Usulü, 2886 Parasal Limitler, 45. Madde, 35/d ve 51. Madde Sınırları, Tahmin Edilen Bedel ve Kıymet Takdiri
2886 ihale usulleri Kanun'un 35. maddesinde sayılır ve hangisinin uygulanacağı işin niteliğine ve tahmin edilen bedele göre belirlenir:
- Kapalı teklif usulü (md. 36-43) — tekliflerin kapalı zarfla verildiği, teklif mektubunun iç zarfa, geçici teminat ve belgelerin dış zarfa konduğu ve komisyonun en yüksek (satış/kira) ya da en düşük (kalan alım/yapım) teklifi belirlediği temel usuldür.
- Belli istekliler arasında kapalı teklif usulü (md. 44) — uzmanlık ya da yüksek teknoloji gerektiren işlerde idarenin belirlediği en az üç istekliden kapalı teklif alınmasıdır.
- Açık teklif usulü (md. 45-49) — Bütçe Kanunu'nda belirlenen parasal sınırı geçmeyen ihalelerde (satış ve kirada sık kullanılır) isteklilerin komisyon huzurunda sözlü artırma yaparak teklif verdiği usuldür; ihale en yüksek bedeli verende bırakılır.
- Pazarlık usulü (md. 50-51) — Kanun'un 51. maddesindeki hallerde (a: Bütçe Kanunu limiti; b: ivedi ve öngörülemeyen haller; c: sanat ve tek kaynak; d: özel kanun; e: istekli çıkmaması; f: taşınmaz mal alımı; 2886 sayılı kanun 51/g maddesi: kullanışlarının özelliği ya da ivediliği nedeniyle kapalı/açık teklife uygun görülmeyen taşınır/taşınmaz kiralaması, trampası ve mülkiyetin gayri ayni hak tesisi) komisyonun bir ya da daha fazla istekliyle bedel üzerinde anlaşmasıdır.
- Yarışma usulü (md. 52) — mimarlık, mühendislik, sanat ve benzeri işlerde jüri ile yarışma.
51/g belediyeler ve üniversiteler tarafından kantin, büfe ve tesis kiralamalarında sıkça kullanılır ancak gerekçesinin (kullanış özelliği, idareye yararlılık, ivedilik) komisyon kararında belgelenmesi gerekir; keyfi kullanımı Sayıştay tarafından sorgulanır.
2886 parasal limitler: Kanun'un 17 (ilan), 45 (açık teklif), 51/a (pazarlık) ve 76. maddeleri ile diğer maddelerindeki parasal sınırlar her yıl Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu'nun İ cetvelinde belirlenir; "2886 parasal limitler 2026" gibi yıl bazlı aramalar o yılın İ cetveline karşılık gelir. Limitler ilan sayısı ve süresini, usul seçimini, ita amirinin onay süresini ve belediye encümeni (üç yıla kadar kiralama, satış, trampa) ile meclis (taşınmaz alım-satım ve üç yıldan uzun kiralama; md. 18) arasındaki yetki ayrımını etkiler.
Tahmin edilen bedel ve kıymet takdiri (md. 9): idarece tespit edilir ya da ettirilir, gerektiğinde belediye, ticaret odası, sanayi odası, borsa gibi kuruluşlardan ya da bilirkişilerden soruşturulur; taşınmazlarda kıymet takdir komisyonu rayiç bedel, emsal, gelir ve maliyet yöntemleriyle bedel belirler ve ihale bu bedelin altında sonuçlandırılamaz. 35/d ve 51. madde sınırları: usul seçimi Bütçe Kanunu sınırlarını aşamaz, 51/a limiti bölünerek aşılamaz ve pazarlıkla ihale edilen işlerin gerekçeleri komisyon kararında gösterilir.
Belediye meclisi ve encümeninin yetkileri için belediye mevzuatı rehberi ve belediyelerin görev, yetki ve sorumlulukları rehberi, döner sermayelerde uygulama için döner sermaye bütçe ve muhasebe işlemleri rehberi tamamlayıcıdır.
Taşınmaz Satış İhalesi, Kiralama İhalesi, Trampa ve Mülkiyetin Gayri Ayni Hak Tesisi: Şartname, İlan, Komisyon, İhale Kararı ve Onay, Sözleşme, Kira Bedeli ve Artışı, Kira Sözleşmesinin Devri ve Sona Ermesi, Kiracının Tahliyesi, Kat Karşılığı İnşaat ve Yap İşlet Devret
Taşınmaz satış ihalesi: belediyelerde meclis kararı (5393 md. 18/e), il özel idarelerinde il genel meclisi kararı, üniversite ve özel bütçeli idarelerde yönetim kurulu kararı ile satışa karar verilir, kıymet takdir komisyonu bedeli belirler, idari şartname hazırlanır, ilan md. 17'ye göre tahmin edilen bedele bağlı sayıda yapılır. İhale komisyonu (encümen) kapalı ya da açık teklif usulüyle ihaleyi yapar, ihale kararı ita amirince on beş iş günü içinde onaylanır (md. 31), müşteri on beş gün içinde kesin teminatı yatırıp sözleşme imzalar ya da bedeli öder (md. 57); tapu devri bedelin tamamen ödenmesinden sonra yapılır.
Kiralama ihalesi: belediyelerde üç yıla kadar encümen, üç yıldan uzun (on yıla kadar) meclis kararıyla yapılır, tahmin edilen kira bedeli rayiç ve emsal kira üzerinden belirlenir, genellikle açık teklif ya da 51/g pazarlık usulüyle yapılır; gerekli hallerde işletme şartnamesi eklenir. Kira sözleşmesinde kira bedeli, ödeme dönemleri, kira artışı (Türk Borçlar Kanunu md. 344 sınırı), kesin teminat, kullanım amacı, devir yasağı ve tahliye hükümleri düzenlenir.
Kira sözleşmelerinin devri (md. 66): sözleşme yalnızca ita amirinin yazılı izniyle başkasına devredilebilir; devralanda ilk ihaledeki şartlar aranır ve izinsiz devir sözleşmenin feshi ve teminatın gelir kaydı sebebidir.
Kira sözleşmesinin sona ermesi ve kiracının tahliyesi: sürenin dolması, kira bedelinin ödenmemesi, sözleşmeye aykırılık ya da izinsiz devir hâlinde sözleşme feshedilir. 2886 md. 75'e göre Devletin özel mülkiyetindeki taşınmazlar ile belediye taşınmazlarını (5393 md. 15) fuzuli işgal edenlerden ecrimisil alınır ve işgal edilen taşınmaz idarenin talebi üzerine mülki amirce en geç on beş gün içinde tahliye ettirilir (kolluk zoruyla; mahkeme kararı gerekmez); tahliye kararına karşı idari yargı yolu açıktır.
Trampa ve mülkiyetin gayri ayni hak tesisi: trampa taşınmazların kıymet takdiriyle değiştirilmesi ve bedel farkının ödenmesidir; irtifak hakkı ve üst hakkı tesisi (belirli süreyle taşınmaz üzerinde yapı yapma ve işletme hakkı) kat karşılığı inşaat ve belediyelere ait arazilerde yap işlet devret yöntemini (idarenin arsasını verip yüklenicinin inşaatı yapması ve belirli süre işletip devretmesi ya da bağımsız bölümleri paylaşması) ve hasılat paylaşımı modelini kapsar; ihale 2886'ya göre yapılır, meclis ve gerektiğinde Bakanlık onayı, sözleşme ve tapu şerhi gerekir. Sözleşme ve teslim (md. 53-65): sözleşmenin ita amiri ve müşteri tarafından imzalanması, kesin teminatın alınması ve müşterinin ölümü, iflası ya da tutukluluğu hâlindeki işlemler (md. 60-63) düzenlenir.
Belediyelerde kiralama ve baz istasyonu gelirleri için baz istasyonu gelirleri rehberi, alternatif finansman ve yap işlet devret için belediyelerde alternatif finansman modelleri rehberi ayrıca hazırlanmıştır.
2886 Sayılı Kanun 75. Madde ve Ecrimisil Süreci, İhale Komisyonları, Şartname Hazırlanması, İhale Kararının Onayı ve Tebliği, Yasak Fiil ve Davranışlar, İhalelerden Yasaklama, 84. Madde, Döner Sermayeli Kuruluşlar İhale Yönetmeliği 29/a ve Dikkat Edilecek Hususlar
2886 sayılı Kanun 75. madde ve ecrimisil süreci: Devletin özel mülkiyetinde ya da hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malların ve mazbut vakıflara ait taşınmazların gerçek ve tüzel kişilerce işgali üzerine fuzuli şagilden idarece takdir edilecek ecrimisil istenir; ecrimisil için idarenin zarara uğraması ve şagilin kusuru aranmaz.
- İşgalin tespiti (zabıta ve emlak birimi tutanağı, fotoğraf, ölçüm).
- Ecrimisil bedelinin takdiri — kıymet takdir komisyonunca rayiç kira esas alınarak, işgalin başlangıcından itibaren en fazla beş yıl geriye dönük.
- Ecrimisil ihbarnamesi ve tebliği; otuz gün içinde itiraz ve idari yargı yolu.
- Peşin ödeme indirimi ve taksitlendirme; ödenmeyen ecrimisilin 6183'e göre takibi.
- İşgal edilen taşınmazın idarenin talebi üzerine mülki amirce en geç on beş gün içinde tahliyesi.
İhale komisyonları (md. 13): ita amirinin görevlendireceği başkan, idareden iki üye ve muhasebe ya da mali hizmetler görevlisinden oluşur (belediyelerde encümen, il özel idarelerinde il encümeni); komisyon eksiksiz toplanır ve kararlar çoğunlukla alınır. Şartname hazırlanması (md. 7-8): işin niteliği ve miktarı, tahmin edilen bedel, teminat, teslim şartları, süreler, cezalar, isteklilerde aranan şartlar, on beş iş günlük onay süresi ve mücbir sebepler şartnamede yer alır; idari, teknik, sözleşme tasarısı ve gerektiğinde işletme şartnamesi birlikte hazırlanır.
İhale kararının onayı ve tebliği (md. 31-32): komisyon kararı ita amirince on beş iş günü içinde onaylanır ya da iptal edilir, beş iş günü içinde müşteriye tebliğ edilir (iadeli taahhütlü mektupla postalanmışsa yedinci gün tebliğ tarihi sayılır); müşteri on beş gün içinde kesin teminatla sözleşme imzalar, imzalamazsa geçici teminat gelir kaydedilir.
Yasak fiil ve davranışlar (md. 83-85): hile, desise, vaat, tehdit, nüfuz kullanma, anlaşmaya çağrı, sahte belge ve teminat kullanma, taahhüdü kötü niyetle yerine getirmeme yasaktır; failler 84. maddeye göre bir yıla kadar ihalelerden yasaklanır (Resmî Gazete'de ilan, EKAP yasaklılar listesi), suç teşkil eden fiiller savcılığa bildirilir (md. 85; TCK md. 235) ve yasaklananlar 4734 kapsamındaki ihalelere de katılamaz.
Döner Sermayeli Kuruluşlar İhale Yönetmeliği 29/a maddesi döner sermayelerin Bütçe Kanunu'nda belirlenen tutarı geçmeyen işlerinde pazarlık usulüyle ihale yapabilmesini düzenler. 2886'ya tabi yapım işlerinde (kat karşılığı inşaat, yap işlet devret, hasılat paylaşımı) keşif, birim fiyat ve inşaat maliyet analizleri yapılır.
Dikkat edilecek hususlar: tahmin edilen bedelin rayice uygun ve belgeli olması, ilan sayı ve sürelerinin doğru belirlenmesi, encümen ve meclis yetki ayrımına uyulması, 51/g gerekçesinin yazılması, kira artışı ve tahsilinin takibi, ecrimisilin süresinde takdiri ve Sayıştay bulgularının (düşük bedelle kiralama, süresiz kullandırma, ecrimisil alınmaması) önlenmesi. Sayıştay sorgu ve ilam süreci için Sayıştay ilamı rehberi tamamlayıcıdır.
Sık Yapılan Hatalar
- Kiralama ve satış işlemini 4734'e, hizmet alımını 2886'ya göre yapmak; iki kanunun kapsamını karıştırmak
- Tahmin edilen bedeli kıymet takdir komisyonu ve rayiç araştırması olmadan belirlemek; bedelin altında ihale sonuçlandırmak
- İlan sayısı ve sürelerini tahmin edilen bedele göre yanlış hesaplamak; Resmî Gazete ilanını atlamak
- Encümen ve meclis yetki ayrımına (üç yıl sınırı, satış kararı) uymamak
- 51/g pazarlık usulünü gerekçesiz ve olağan yöntem gibi kullanmak
- Parasal limitleri güncel Bütçe Kanunu İ cetvelinden almamak
- İhale kararını on beş iş günü içinde onaylamamak; tebligat ve sözleşme sürelerini kaçırmak
- Kira sözleşmesinde artış, devir yasağı, süre ve tahliye hükümlerini düzenlememek
- Süresi biten kiracıyı ihalesiz kullandırmaya devam etmek; ecrimisil ve tahliye uygulamamak
- Ecrimisili geriye dönük beş yıl sınırı ve rayiç bedel üzerinden takdir etmemek
- Kat karşılığı ve yap işlet devret ihalelerinde meclis kararı, onay ve tapu şerhi eksik bırakmak
- Yasak fiil ve davranışlarda yasaklama kararı almamak ve suç duyurusunda bulunmamak
2886 Sayılı Kanun Eğitimi Kimler İçin? Devlet İhale Kanunu Eğitimi Programı, İçerik, Süre ve 2886 Eğitim Katılım Belgesi
2886 sayılı kanun eğitimi (2886 Sayılı Devlet İhale Kanunu Eğitimi) aşağıdaki gruplar için uygundur:
- 2886 sayılı Kanun'a göre ihale işlemlerini yürüten herkes.
- Taşınmaz mal satış ve kiralama işlemlerini yürüten birimler — belediyelerin emlak ve istimlak müdürlükleri, mali hizmetler ve gelir müdürlükleri, encümen ve meclis üyeleri, hukuk müşavirlikleri, zabıta ve yazı işleri.
- İl özel idareleri; üniversitelerin idari ve mali işler ile sağlık kültür ve spor daire başkanlıkları (kantin, kafeterya ve tesis kiralamaları).
- Hastanelerin döner sermaye ve satın alma birimleri; milli emlak ve Hazine taşınmazlarını yöneten birimler; mahalli idare birlikleri.
- Özel sektörde 2886 sayılı Kanun'a göre ihalelere katılan firmalar ve kişiler; hasılat paylaşımı ya da yap işlet devret modellerine göre ihale yönetecek olanlar.
- İç denetçiler ve Sayıştay denetimine hazırlanan birimler.
Eğitim kamu kurumlarının taşınmaz satış ve kiralama ihalelerinde olduğu kadar özel sektör firmalarının ihale öncesinde ve sonrasında yaşadıkları sorunlara da yol gösterir. Eğitim içeriği; 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun kapsamı, temel ilkeler, istisnalar, ihalelere katılamayacak olanlar, açık teklif, kapalı teklif ve pazarlık usulü, satım, kiraya verme, trampa, takas, mülkiyetin gayri ayni hak tesisi, ecrimisil ve tahliye, şartname ve sözleşme hazırlanması, Devlet İhale Kanunu ile Kamu İhale Kanunu farkı, parasal limitler, 45, 31, 35/d, 51, 71, 75 ve 84. maddeler, Döner Sermayeli Kuruluşlar İhale Yönetmeliği 29/a, ihale komisyonları, yasaklama, kira sözleşmesinin devri ve sona ermesi, kat karşılığı inşaat ve yap işlet devret, belediyelerde ecrimisil süreci ve dikkat edilecek hususlar bölümlerinden oluşur.
Program örnek şartname, encümen kararı, kira sözleşmesi, ecrimisil ihbarnamesi ve tahliye yazışması uygulamalarıyla yürütülür, standart teorik ve uygulamalı eğitim süresi bir gün altı saattir, idare ile yapılan görüşme ya da eğitim ihtiyaç analizine göre belirlenir ve katılımcılara e-Devlet üzerinden doğrulanabilen katılım belgesi verilir.
Devlet ihale kanunu ve 2886 eğitim aramalarıyla ulaşılan bu program, kamu ihale mevzuatı, taşınmaz mal yönetimi, belediye gelirleri, belediye mevzuatı ve Sayıştay denetimi eğitimleriyle bütünleşir.
Sıkça Sorulan Sorular
2886 sayılı kanun nedir ve bugün hangi işlemlere uygulanır?
2886 sayılı Devlet İhale Kanunu, 1983'te genel ve katma bütçeli idareler, il özel idareleri ve belediyelerin alım, satım, hizmet, yapım, kira, trampa, mülkiyetin gayri ayni hak tesisi ve taşıma işlerini düzenlemek için çıkarılmış; 2003'te 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun yürürlüğe girmesiyle alım, hizmet, yapım ve taşıma işleri kapsamından çıkarılmış ve bugün idarelerin gelir getirici işlemleri için uygulanan kanundur. Kapsamında taşınır ve taşınmaz malların satışı, taşınmazların kiraya verilmesi (dükkân, büfe, kantin, otopark, tesis, arsa, reklam alanı, baz istasyonu yeri), trampa, irtifak, üst ve intifa hakkı gibi mülkiyetin gayri ayni hak tesisi, kat karşılığı inşaat ve yap işlet devret modelleri, Hazine taşınmazlarının satış, kira, irtifak ve kullanma izni işlemleri, 75. maddeye göre ecrimisil ve tahliye, döner sermayelerin 2886'ya tabi işlemleri ve özel kanunlarla atıf yapılan işler bulunur; genel ve özel bütçeli idareler, il özel idareleri ve belediyeler ile bağlı kuruluşları Kanun'a tabidir, belediye şirketleri ve KİT'ler tabi değildir.
Devlet İhale Kanunu ile Kamu İhale Kanunu arasındaki fark nedir?
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu idarenin para harcayarak mal ve hizmet aldığı ve yapım işi yaptırdığı alım ihalelerini, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu ise idarenin gelir elde ettiği satım, kiraya verme, trampa ve mülkiyetin gayri ayni hak tesisi ihalelerini düzenler; 4734'te ekonomik açıdan en avantajlı teklif, 2886'da idare lehine en yüksek bedel esastır ve ihale tahmin edilen bedelin altında sonuçlanamaz. 4734 tüm kamu kaynağı kullanan idare ve şirketleri, 2886 genel ve özel bütçeli idareler, il özel idareleri ve belediyeleri kapsar. Usuller 4734'te açık ihale, belli istekliler arasında ihale, pazarlık ve doğrudan temin; 2886'da kapalı teklif, belli istekliler arasında kapalı teklif, açık teklif, pazarlık ve yarışmadır. İlan 4734'te EKAP ve Kamu İhale Bülteni'nde, 2886'da Resmî Gazete, gazete ve ilan panosunda yapılır; komisyon 4734'te en az beş kişi, 2886'da başkan, iki üye ve muhasebe görevlisi (belediyelerde encümen) olarak kurulur; 4734'te KİK'e itirazen şikâyet, 2886'da ita amiri onayı, idari yargı ve Sayıştay denetimi vardır; sözleşme 4734'te 4735'e, 2886'da Kanun'un kendi hükümleri ile Borçlar Kanunu'na tabidir. Taşınmaz kiralamak 2886, temizlik hizmeti almak 4734, taşınmaz almak ya da kiralamak 4734 md. 22/e doğrudan temindir.
2886 ihale usulleri nelerdir ve 51/g maddesi ne zaman uygulanır?
Kanun md. 35'e göre usuller kapalı teklif usulü (iç ve dış zarfla teklif, komisyonca açılış ve uygun bedel tespiti; temel usul), belli istekliler arasında kapalı teklif usulü (uzmanlık gerektiren işlerde en az üç istekli), açık teklif usulü (45. maddeye göre Bütçe Kanunu'nda belirlenen sınırı geçmeyen işlerde komisyon huzurunda sözlü artırma; satış ve kirada yaygın), pazarlık usulü (51. maddedeki hallerde bir ya da daha fazla istekliyle bedel üzerinde anlaşma) ve yarışma usulüdür (mimarlık, mühendislik ve sanat işleri). 51/g maddesi, kullanışlarının özelliği, idarelere yararlı olması ya da ivediliği nedeniyle kapalı ya da açık teklif yöntemleriyle ihalesi uygun görülmeyen Devletin özel mülkiyetindeki taşınır ve taşınmaz malların kiralanması, trampası ve mülkiyetin gayri ayni hak tesisi ile Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerin kiralanması ve ayni hak tesisinde pazarlıkla ihaleye izin verir; belediye ve üniversitelerin kantin, büfe ve tesis kiralamalarında sıkça kullanılır ancak gerekçesinin komisyon kararında belgelenmesi zorunludur ve keyfi kullanımı Sayıştay bulgusudur; 51/a parasal limiti ve 45. madde sınırı her yıl Bütçe Kanunu İ cetvelinde belirlenir.
Taşınmaz satış ihalesi ve kiralama ihalesi nasıl yapılır?
Satışta belediyelerde meclis, il özel idarelerinde il genel meclisi, üniversitelerde yönetim kurulu, Hazine taşınmazlarında Bakanlık karar verir; kıymet takdir komisyonu rayiç, emsal, gelir ve maliyet yöntemleriyle tahmin edilen bedeli belirler, tapu ve imar bilgilerini, bedeli, teminatı, usulü, ödeme ve devir şartlarını içeren şartname hazırlanır, ilan tahmin edilen bedele göre Resmî Gazete ve gazetelerde belirlenen sayı ve sürede yapılır, komisyon (encümen) kapalı ya da açık teklifle ihaleyi yapar, ita amiri on beş iş günü içinde onaylar, karar beş iş günü içinde tebliğ edilir, müşteri on beş gün içinde kesin teminat ve sözleşmeyle bedeli öder ve tapu devri bedelin tamamen ödenmesinden sonra yapılır. Kiralamada belediyelerde üç yıla kadar encümen, üç yıldan on yıla kadar meclis karar verir, tahmin edilen kira rayiç ve emsal üzerinden belirlenir, ihale genellikle açık teklif ya da 51/g pazarlıkla yapılır, gerekiyorsa işletme şartnamesi eklenir, sözleşmede kira bedeli, ödeme dönemi, artış oranı, kesin teminat, kullanım amacı, devir ve alt kiralama yasağı, bakım ve tahliye hükümleri düzenlenir, sözleşme ita amirinin yazılı izniyle devredilebilir ve ödenmeyen kira 6183 ya da genel hükümlere göre takip edilir.
2886 sayılı Kanun 75. madde ve ecrimisil süreci nasıl işler; kiracı nasıl tahliye edilir?
Devletin özel mülkiyetinde ya da hüküm ve tasarrufu altındaki taşınmazlar ile 5393 md. 15 gereği belediye taşınmazlarını işgal edenlerden idarece takdir edilecek ecrimisil istenir; ecrimisil için idarenin zarara uğraması ve işgalcinin kusuru aranmaz, rızaen ödenmezse 6183'e göre tahsil edilir ve işgal edilen taşınmaz idarenin talebi üzerine mülki amirce en geç on beş gün içinde kolluk zoruyla tahliye ettirilip idareye teslim edilir; mahkeme kararı gerekmez ve karara karşı idari yargı yolu açıktır. Süreç işgalin tutanak, fotoğraf ve ölçümle tespiti, kıymet takdir komisyonunca rayiç kira esas alınarak en fazla beş yıl geriye dönük ecrimisil takdiri, ecrimisil ihbarnamesinin tebliği, otuz gün içinde itiraz ve düzeltme ihbarnamesi, peşin ödeme indirimi ve taksitlendirme, ödenmeyen ecrimisilin takibi ve tahliye talebi adımlarından oluşur. Kira süresi biten ya da sözleşmesi feshedilen kiracı da aynı yolla tahliye edilir; sözleşmede hüküm varsa ona göre, yoksa işgal süresi için ecrimisil alınır ve ecrimisil takdir edilmemesi, geriye dönük süre hataları ve tahliye yapılmaması Sayıştay'ca kamu zararı sayılır.
2886 parasal limitler nerede belirlenir ve neyi etkiler?
Kanun'un ilan (md. 17), açık teklif usulü (md. 45), pazarlık usulü (md. 51/a) ve diğer maddelerindeki parasal sınırlar her yıl Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu'nun İ cetvelinde (bazı kanunlarda yer alan parasal sınırlar) belirlenir; yıl bazlı aramalar o yılın İ cetveline karşılık gelir ve limitler bir önceki yıla göre güncellenir. Limitler ilanın kaç kez, hangi gazetelerde ve ne süreyle yapılacağını, açık teklif ve pazarlık usulünün hangi bedele kadar uygulanabileceğini, döner sermayelerde pazarlık sınırını ve idarenin onay ve yetki basamaklarını belirler; belediyelerde ayrıca 5393 md. 18 ve 34'e göre encümen (üç yıla kadar kiralama, satış ve trampa kararının uygulanması) ile meclis (taşınmaz alım, satım ve üç yıldan uzun kiralama) yetki ayrımı gözetilir. Limitin bölünerek aşılması, eski yıl limitiyle işlem yapılması ve limite göre ilan sayısının yanlış belirlenmesi ihalenin iptali ve Sayıştay sorgusu sebebidir.
2886'da ihale komisyonu, şartname, karar onayı ve yasaklama nasıl düzenlenir?
İhale komisyonu ita amirinin görevlendireceği başkan, idareden iki üye ve muhasebe ya da mali hizmetler görevlisinden oluşur; belediyelerde encümen, il özel idarelerinde il encümeni komisyondur, komisyon eksiksiz toplanır ve çoğunlukla karar verir. Şartnamede işin niteliği ve miktarı, tapu ve imar durumu, tahmin edilen bedel, geçici ve kesin teminat, teslim şartları, süreler, cezalar, isteklilerde aranan şartlar ve belgeler, idarenin ihaleyi yapıp yapmamakta serbest olduğu, on beş iş günlük onay süresi, vergi ve giderlerin kimin tarafından ödeneceği, ödeme şartları ve mücbir sebepler yer alır; idari, teknik, sözleşme tasarısı ve gerektiğinde işletme şartnamesi birlikte hazırlanır. Komisyon kararı ita amirince on beş iş günü içinde onaylanır ya da iptal edilir, beş iş günü içinde müşteriye tebliğ edilir ve müşteri on beş gün içinde kesin teminatla sözleşme imzalar. Hile, desise, vaat, tehdit, nüfuz, çıkar sağlama, rağbeti kırma, anlaşmaya çağrı, sahte belge ve teminat, taahhüdü kötü niyetle yerine getirmeme ve hileli malzeme kullanma yasak fiillerdir; failler 84. maddeye göre bir yıla kadar ihalelerden yasaklanır, karar Resmî Gazete'de ilan edilip EKAP yasaklılar listesine işlenir ve suç teşkil eden fiiller savcılığa bildirilir.
2886 sayılı kanun eğitimi kimler için uygundur ve ne kadar sürer?
2886 sayılı Kanun'a göre ihale işlemlerini yürüten herkes, belediyelerin emlak ve istimlak, mali hizmetler ve gelir müdürlükleri, encümen ve meclis üyeleri, hukuk müşavirlikleri, il özel idareleri, üniversitelerin idari ve mali işler ile sağlık kültür ve spor daire başkanlıkları, hastanelerin döner sermaye birimleri, milli emlak ve Hazine taşınmazı birimleri, mahalli idare birlikleri, 2886 ihalelerine katılan firmalar ve kişiler, hasılat paylaşımı ve yap işlet devret ihalelerini yönetecek olanlar, iç denetçiler ve Sayıştay denetimine hazırlanan birimler için uygundur. Program Kanun'un kapsamı, ilkeleri ve istisnaları, ihale usulleri ve 51/g, satış, kiralama, trampa ve ayni hak tesisi, şartname ve sözleşme hazırlanması, parasal limitler, 45, 31, 35/d, 51, 71, 75 ve 84. maddeler, Döner Sermayeli Kuruluşlar İhale Yönetmeliği 29/a, komisyonlar, yasaklama, kira sözleşmesinin devri ve sona ermesi, tahliye, kat karşılığı inşaat ve yap işlet devret, belediyelerde ecrimisil süreci ve dikkat edilecek hususları örnek şartname, encümen kararı, kira sözleşmesi ve ecrimisil ihbarnamesi uygulamalarıyla işler; standart süre bir gün altı saattir, ihtiyaç analizine göre belirlenir ve e-Devlet üzerinden doğrulanabilen katılım belgesi verilir.