Vizyonder Logo
Vizyonder Eğitim ve Danışmanlık Hizmetleri - Tel:0242 338 2016

Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği ve Erişilebilirlik Mevzuatı: İmar Planı ve Belediye Yönetmelikleri ile Değiştirilemeyecek Hususlar, Kotlandırma, Bahçe Mesafeleri, Kat Yükseklikleri, Bina Girişleri, Merdivenler, Asansörler, Çıkmalar, Çatılar, Yapı Ruhsatı,

Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği ve Erişilebilirlik Mevzuatı: İmar Planı ve Belediye Yönetmelikleri ile Değiştirilemeyecek Hususlar, Kotlandırma, Bahçe Mesafeleri, Kat Yükseklikleri, Bina Girişleri, Merdivenler, Asansörler, Çıkmalar, Çatılar, Yapı Ruhsatı,
İmar birimlerinde en çok tartışılan sorular yönetmeliğin ayrıntılarında saklıdır: belediye kendi imar yönetmeliğiyle bahçe mesafesini ya da kat yüksekliğini değiştirebilir mi, kot hangi noktadan alınır, çıkma ne kadar olabilir, hangi tadilat ruhsat gerektirmez, kısmi iskan hangi şartla verilir, engelli rampası ve asansör ölçüleri nedir? Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği, imar planı bulunan alanlarda yapılaşmanın ülke genelinde tek düzen kurallarını belirler ve 69. maddesiyle bu kuralların büyük bölümünü planlarla ve belediye yönetmelikleriyle değiştirilemez kılar; erişilebilirlik mevzuatı ise 3194 sayılı İmar Kanunu, 5378 sayılı Engelliler Hakkında Kanun, Kat Mülkiyeti Kanunu, toplu taşıma mevzuatı ve TS 9111 standardıyla yapılı çevrenin herkes için ulaşılabilir olmasını zorunlu tutar. Bu rehber, yönetmeliğin değiştirilemez hükümlerini, ruhsat ve yapı kullanma izni esaslarını, denetim hükümlerini ve erişilebilirlik ölçütlerini örneklerle anlatır.

Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği Nedir? Kapsam, Hiyerarşi ve İmar Planı ve Belediye Yönetmelikleri ile Değiştirilemeyecek Hususlar

Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği, 3194 sayılı İmar Kanunu'na dayanılarak Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nca çıkarılan (2017; sonraki değişikliklerle) ve uygulama imar planı bulunan alanlarda yapı ve yapılaşma ile projelendirmeye ilişkin usul ve esasları belirleyen yönetmeliktir; büyükşehir belediyeleri ve diğer belediyelerin kendi imar yönetmeliklerini bu yönetmeliğe aykırı olmamak şartıyla çıkarmalarına imkân tanımış ve kendi yönetmeliği bulunmayan idarelerde doğrudan uygulanır.

Hiyerarşi: İmar Kanunu ve ilgili kanunlar, uygulama imar planı ve plan notları, Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği ve ilgili idarenin imar yönetmeliği arasındaki ilişki yönetmeliğin ilk maddelerinde düzenlenir; planlarda hüküm bulunmayan hâllerde yönetmelik, yönetmelikte hüküm bulunmayan hâllerde ilgili idarenin yönetmeliği ve standartlar uygulanır — ancak yönetmeliğin değiştirilemez hükümleri planlarla ve belediye yönetmelikleriyle aşılamaz.

İmar planı ve belediye yönetmelikleri ile değiştirilemeyecek hususlar (md. 69): tanımlar, genel ilkeler, kotlandırma ve tesviye, bahçe mesafeleri, taban alanı ve emsal hesabına ilişkin kurallar, kat yükseklikleri, bina girişleri ve rampalar, merdivenler, asansörler, çıkmalar, çatılar, bacalar, yapı ruhsatı ve yapı kullanma izni esasları, fenni mesuliyet, mimari estetik komisyonları ve elektronik haberleşme istasyonları — bu maddeler planlarla ve idarelerin imar yönetmelikleriyle değiştirilemez. Buna karşılık alan kullanımları, yapılaşma koşulları (yapı nizamı, kat adedi, emsal, TAKS) ve yol-otopark düzenlemeleri gibi konularda plan hükümleri belirleyicidir.

Tanımlar (md. 4): taban alanı katsayısı (TAKS), kat alanı katsayısı (KAKS, emsal), yapı yaklaşma mesafesi, bina yüksekliği ve kat yüksekliği, subasman kotu, çatı katı ve çatı arası piyes, asma kat, çıkma, ayrık-bitişik-blok nizam, yapı ruhsatı, yapı kullanma izni, fenni mesul, yapı denetim kuruluşu ve mimari estetik komisyonu gibi kavramlar uygulamanın ortak dilidir; yanlış yorumlanması ruhsat iptali ve yargı kararlarına yol açar.

Genel ilkeler (md. 5): yapıların imar planı, yönetmelik ve standartlara uygunluğu, deprem, yangın, erişilebilirlik (TS 9111 ve ilgili standartlara uyum zorunluluğu), enerji verimliliği, sığınak ve otopark şartları; yönetmeliğin uygulanmasına ilişkin esaslar (md. 6-8): plan notlarıyla ilişki, mevcut teşekkül, ifraz ve tevhit, geçici maddelerle (ruhsat başvurusu yapılmış yapılar, kazanılmış haklar) geçiş düzeni.

İmar Kanunu'nun bütünü ve planlama süreci için imar planı nasıl okunur rehberi, ruhsat ve yapı kullanma izni için yapı ruhsatı ve yapı kullanma izni rehberi ayrıca hazırlanmıştır.

Alan Kullanımları, Taban Alanı, Kotlandırma, Tesviye, Bahçe Mesafeleri, Kat Yükseklikleri, Bina Girişleri, Merdivenler, Asansörler, Çıkmalar ve Çatılar

Alan kullanımları (md. 19): konut, ticaret, karma alanlar, sanayi, sosyal ve teknik altyapı, kamu hizmet alanları gibi kullanımlarda hangi yapıların yapılabileceği ve karma kullanım oranları plan kararına göre düzenlenir.

Taban alanı ve emsal (md. 20-22): taban alanına dahil edilmeyen yapı bölümleri (belirli ölçülerdeki açık çıkmalar, saçaklar, yangın merdivenleri, tabii zemin altındaki bölümler), emsal hesabına dahil edilmeyen alanlar (belirli oranda ortak alanlar, sığınak, otopark, asansör ve merdiven boşlukları, balkonlar, yalıtım kalınlıkları için tanınan pay). Taban alanı ve emsal hesabındaki hatalar en sık ruhsat iptali nedenidir.

Kotlandırma ve tesviye (md. 10-14): binanın ±0.00 kotunun alınacağı nokta (yol kotu, tabii zemin; eğimli arazide bina köşe kotlarının ortalaması), subasman kotu (yol kotundan en fazla belirli yükseklik), tabii zeminin kazı ve dolgu ile tesviyesi (belirli ölçüleri aşan kazı-dolgu yasağı); amaç kot farkı kullanılarak fazladan kat kazanılmasının önlenmesidir.

Bahçe mesafeleri (md. 23): ön bahçe en az 5 metre, yan bahçe en az 3 metre (dört katın üzerindeki her kat için 0.50 metre artırılır), arka bahçe bina yüksekliğinin yarısı (en az 3 metre); bitişik ve blok nizamda yan bahçe aranmaz, köşe başı ve dar parsellerde farklı mesafeler uygulanabilir.

Kat yükseklikleri (md. 28): konut ve ticaret alanlarında zemin ve normal katlar için yönetmelikte belirlenen azami yükseklikler (ticaret ve karma alanlarda zemin katta daha yüksek); plan ve yönetmelikte belirlenen yüksekliklerin aşılamaması esastır.

  • Bina girişleri (md. 30) — giriş kapısı ve holünün asgari genişliği, engelliler için rampa (belirli eğim-genişlik, korkuluk, sahanlık) ya da asansörle erişilebilir giriş zorunluluğu.
  • Merdivenler (md. 31) — asgari genişlik, basamak genişliği ve rıht yüksekliği, korkuluk yüksekliği, yangın merdiveni gerekliliği.
  • Asansörler (md. 34) — belirli kat sayısını aşan binalarda zorunluluk, umumi binalarda engelli kullanımına uygun asansör (kabin ölçüleri, sesli-görsel uyarı), periyodik kontrol.
  • Çıkmalar (md. 42) — açık ve kapalı çıkmaların bina cephesinden taşabileceği miktar (parsel sınırına göre), yol üzerindeki çıkmalarda yaya kaldırımından asgari yükseklik.
  • Çatılar (md. 40) — çatı eğimi sınırları, çatı arası piyes kullanımı, çatı katı yasağı ve mahya yüksekliği; çatı üzerinde ek kat oluşturulamaz.

Bu ölçülerin çoğu değiştirilemez hükümler arasındadır ve belediyeler plan notu ya da kendi yönetmelikleriyle daha elverişli ölçü getiremez.

Ruhsatsız ve ruhsata aykırı uygulamaların yaptırımları için imar kanunu 42. madde rehberi tamamlayıcıdır.

Yapı Ruhsatına İlişkin Genel Hükümler: Yapı Ruhsatı Esasları, Yapı Projeleri, Fenni Mesuliyet, Bakanlıkça Düzenlenen Ruhsatlar ve Kamuya Ait Yapılar, Yapı Ruhsatı Gerekmeyen İnşa Faaliyetleri

Yapı ruhsatı esasları (md. 54-56): imar planı bulunan alanlarda yapı yapmak için ilgili idareden (belediye ya da il özel idaresi) yapı ruhsatı alınması zorunludur; başvuru tapu, imar durumu belgesi, aplikasyon krokisi, zemin etüdü raporu, mimari-statik-mekanik-elektrik projeleri, yapı denetim hizmet sözleşmesi ve harç makbuzlarıyla yapılır.

Ruhsat alındıktan sonra iki yıl içinde inşaata başlanması ve beş yıl içinde tamamlanması gerekir; süresi geçen ruhsat hükümsüz kalır ve yeni ruhsat gerekir. Ruhsat ve eki projelerde değişiklik tadilat ruhsatı gerektirir.

Yapı projeleri (md. 57): mimari proje (mimar), statik proje (inşaat mühendisi; deprem yönetmeliğine uygun), mekanik tesisat projesi (makine mühendisi), elektrik tesisat projesi (elektrik mühendisi), zemin ve temel etüdü raporu, ısı yalıtım projesi ve enerji performansı hesabı; projeler yetkili müelliflerce hazırlanır ve mimari projede erişilebilirlik ve yangın kurallarının gösterilmesi zorunludur.

Fenni mesuliyet hizmetleri (md. 58): 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanun kapsamındaki yapılarda yapı denetim kuruluşu, kapsam dışındaki yapılarda fenni mesul mimar ve mühendisler yapının ruhsat ve projelerine uygunluğunu denetler; fenni mesulün sorumluluğu yapı kullanma izni alınana kadar sürer ve istifası hâlinde yeni fenni mesul atanana kadar inşaat durdurulur.

Yapı ruhsatı gerekmeyen inşa faaliyetleri (md. 63): taşıyıcı sistemi etkilemeyen, bağımsız bölüm sayısını ve emsal-yüksekliği değiştirmeyen basit tamir ve tadiller (sıva, boya, doğrama, tesisat tamirleri, çatı onarımı, ısı yalıtımı ve mantolama gibi) ruhsat gerektirmez; ancak taşıyıcı sisteme müdahale, bağımsız bölüm birleştirme-ayırma, cephe değişikliği ve kullanım amacı değişikliği tadilat ruhsatı ister.

Bakanlıkça düzenlenen ruhsatlar ve kamuya ait yapılar (md. 59-60): İmar Kanunu md. 9 kapsamındaki planlarda ve belirli kamu yapılarında ruhsat Bakanlıkça düzenlenebilir; kamu kurumlarının kendi teknik elemanları fenni mesuliyet üstlenebilir ve harç muafiyetleri uygulanabilir.

Yapı denetim kuruluşlarının görev ve sorumlulukları için yapı denetim mevzuatı rehberi, enerji performansı ve enerji kimlik belgesi şartı için belediyelerde enerji verimliliği rehberi ayrıca hazırlanmıştır.

Yapı Kullanma İzni Esasları, Kısmi İskan ve İstenilen Belgeler, Mimari Estetik Komisyonu, Elektronik Haberleşme İstasyonları ve Denetime Dair Hükümler

Yapı kullanma izni esasları (md. 64): yapı ruhsatına ve eki projelere uygun tamamlanan yapıya, fenni mesul ya da yapı denetim kuruluşunun iş bitirme belgesi üzerine ilgili idarece yerinde inceleme yapılarak izin verilir.

İzin için istenen belgeler: uygunluk raporu, enerji kimlik belgesi, asansör tescil belgesi, yangın güvenliği uygunluk yazısı, sığınak raporu (gerekli hâllerde), SGK ilişiksizlik belgesi, otopark ve peyzaj tamamlanma tespiti. Yapı kullanma izni alınmadan yapının kullanılması, elektrik-su-doğal gaz bağlanması yasaktır.

Kısmi iskan: yapının bir kısmının (blok, kat ya da bağımsız bölümler) tamamlanması hâlinde, tamamlanan bölümlerin kendi başına kullanılabilir olması ve ortak alanların o bölüm için tamamlanmış olması şartıyla kısmi yapı kullanma izni verilebilir; kalan bölümler için ruhsat süresi işlemeye devam eder ve kısmi iskan tamamlanmayan bölümler için kazanılmış hak doğurmaz.

Mimari estetik komisyonu (md. 66): mimar, şehir plancısı, peyzaj mimarı ve inşaat mühendisinden oluşan komisyon; yapıların estetiği, cephe düzeni, çatı biçimi, tarihi doku ve koruma alanlarında yeni yapılar hakkında görüş ve karar verir. Komisyon kararları idareyi bağlar; görüş gereken projelerde görüş alınmadan ruhsat düzenlenemez.

Elektronik haberleşme istasyonları (md. 67): belirli ölçüleri aşan kule, direk ve kabinler için yapı ruhsatı; çatı-cephe üzerine kurulan sabit cihazlar için BTK güvenlik sertifikası, statik uygunluk raporu ve kat malikleri kararı şartıyla ruhsat gerekmeksizin bildirim esası uygulanır.

Denetime dair hükümler (md. 68 ve devamı): Bakanlık ilgili idarelerin imar ve ruhsat uygulamalarını denetler, mevzuata aykırı işlemleri tespit eder ve yapı denetim kuruluşlarını denetler; ilgili idare yapıların ruhsat ve projeye uygunluğunu inşaat aşamalarında denetler ve aykırılıklarda yapı tatil tutanağı, mühürleme, İmar Kanunu md. 32 yıkım ve md. 42 idari para cezası uygulanır.

Baz istasyonu gelirleri ve sözleşmeleri için baz istasyonu gelirleri rehberi, zabıtanın imar denetimindeki görevleri için zabıta mevzuatı rehberi tamamlayıcıdır.

Erişilebilirlik Mevzuatı: 3194 Sayılı İmar Kanunu, 5378 Sayılı Engelliler Hakkında Kanun, Kat Mülkiyeti Kanunu ve Toplu Taşımaya İlişkin Mevzuat

Erişilebilirlik mevzuatı, engelli, yaşlı, hamile, çocuklu ve geçici hareket kısıtlılığı bulunan herkesin yapılı çevreye, açık alanlara ve ulaşım hizmetlerine bağımsız biçimde erişebilmesini sağlayan kuralların bütünüdür ve belediyelere ruhsat, denetim, kamusal alan düzenlemesi ve toplu taşıma alanlarında doğrudan görev yükler.

3194 sayılı İmar Kanunu ek md. 1'e göre fiziksel çevrenin engelliler için ulaşılabilir kılınması amacıyla imar planları ile yapılarda Türk Standartları Enstitüsü'nün ilgili standartlarına (TS 9111 ve diğerleri) uyulması zorunludur; bu hüküm imar planlarından ruhsat ve yapı kullanma iznine kadar tüm süreçte bağlayıcıdır.

5378 sayılı Engelliler Hakkında Kanun (2005): md. 7'ye göre yapılı çevrede erişilebilirliğin sağlanması için planlama, inşaat ve yapı kullanma izni aşamalarında erişilebilirlik standartlarına uyulur; geçici md. 2'ye göre mevcut kamu yapıları, yollar, kaldırımlar ve umuma açık yapılar belirlenen süre içinde erişilebilir hâle getirilir; geçici md. 3'e göre belediyeler toplu taşıma hizmetlerinin erişilebilirliğini sağlar.

Her ilde vali başkanlığında oluşturulan erişilebilirlik izleme ve denetleme komisyonları binaları, açık alanları ve toplu taşıma araçlarını denetler, süre verir ve yükümlülüğünü yerine getirmeyenlere idari para cezası uygular (cezalar erişilebilirlik projelerinde kullanılmak üzere ilgili idarelere aktarılır). Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Engelli ve Yaşlı Hizmetleri Genel Müdürlüğü uygulamayı koordine eder.

Kat Mülkiyeti Kanunu (634 sayılı) md. 42'ye göre engellinin yaşamı için zorunluluk göstermesi hâlinde ortak yer ve tesislerde (giriş, rampa, asansör) proje tadili yapılabilir; kat malikleri kurulu talebi belirli süre içinde görüşür, karar alınamazsa ilgili idare tadilat projesinin uygunluğunu belirler.

Toplu taşımaya ilişkin mevzuat: Karayolu Taşıma Yönetmeliği ve Araçların İmal, Tadil ve Montajı Hakkında Yönetmelik (alçak tabanlı, rampalı ve sesli-görsel anons sistemli araçlar), durak ve peronların TS 12576 ve TS 12460 standartlarına uygunluğu ve engelli indirim/ücretsiz seyahat düzenlemeleri; belediyeler kendi işlettikleri toplu taşıma araçlarında ve duraklarında erişilebilirliği sağlamak ve denetlemekle yükümlüdür.

Farklı engel gruplarının gereksinimleri: ortopedik engelliler ve tekerlekli sandalye kullanıcıları (rampa, geniş kapı, manevra alanı), görme engelliler (hissedilebilir yüzeyler, Braille işaretler, sesli uyarı, kontrast renkler), işitme engelliler (görsel uyarı, indüksiyon döngüsü) ve yaşlılar-hamileler-çocuklu aileler (dinlenme yerleri, tutamaklar) — tasarım her grubun gereksinimini birlikte karşılamalıdır (evrensel tasarım); erişilebilirlik sonradan eklenen bir düzenleme değil tasarımın başlangıç ilkesi olmalıdır.

Belediyelerin engelli hizmetleri ve sosyal görevleri için belediye mevzuatı rehberi tamamlayıcıdır.

İmar Mevzuatında Erişilebilirlik, TS 9111 Kapsamında Binalarda Uygulanması Gereken Erişilebilirlik Ölçütleri ve Örnek Proje Uygulaması

İmar mevzuatında erişilebilirlik: Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği yapılarda TS 9111 ve ilgili standartlara uyulmasını zorunlu tutar (bina girişlerinde eşiksiz ya da rampalı giriş, umumi binalarda engelli asansörü ve tuvaleti, otoparklarda engelli park yeri oranı, yaya yollarında eğim kuralları); yapı kullanma izni aşamasında erişilebilirlik şartları sağlanmayan yapılara izin verilmez.

TS 9111 (Özürlüler ve Hareket Kısıtlılığı Bulunan Kişiler İçin Binalarda Ulaşılabilirlik Gerekleri) kapsamında başlıca ölçütler:

  • Yaya yolları — engelsiz yürüme hattı genişliği en az 1,50 m, kaymaz ve düzgün yüzey, hissedilebilir yüzey uygulamaları.
  • Rampalar — eğim en fazla %8 (tercihen %5-6), genişlik en az 0,90 m (tercihen 1,50 m), her 10 metrede en az 1,50 m sahanlık, iki taraflı korkuluk 0,70 ve 0,90 m yükseklikte.
  • Bina girişleri — net geçiş genişliği en az 0,90 m, eşik yüksekliği en fazla 1,3 cm, kapı önü manevra alanı 1,50 × 1,50 m.
  • Merdivenler — basamak genişliği en az 0,30 m, rıht en fazla 0,16 m, basamak uçlarında kontrast şerit, iki taraflı sürekli küpeşte.
  • Asansörler — kabin iç ölçüsü en az 1,10 × 1,40 m, kapı net genişliği en az 0,90 m, Braille ve kabartma butonlar 0,90-1,20 m yükseklikte.
  • Tuvaletler — engelli kabin ölçüsü en az 1,50 × 2,20 m, klozet yüksekliği 0,45-0,50 m, yan-arka tutunma barları.
  • Otoparklar — engelli park yeri genişliği en az 3,60 m (ya da 2,50 m + 1,50 m paylaşımlı alan), girişe en yakın konum.

Ayrıca bankolar ve tezgâhlarda yükseklik en fazla 0,80-0,90 m, işaretleme ve bilgilendirmede uluslararası erişilebilirlik simgesi ve indüksiyon döngüsü, acil durumda görsel-sesli alarm ve güvenli bekleme alanları öngörülür.

Tamamlayıcı standartlar: TS 12576 (şehir içi yollar), TS ISO 23599 (hissedilebilir yürüme yüzeyi işaretleri), TS 12460 (raylı sistemler), TS EN 81-70 (engelli erişimine uygun asansörler), TS 13536 (otobüs durakları).

Örnek proje uygulaması: bir belediye hizmet binası projesi üzerinde otoparktan girişe engelsiz yürüme hattı, giriş rampası (eğim, genişlik, sahanlık hesabı), engelli tuvaleti planı, asansör kabin ölçüleri ve buton yerleşimi, merdiven detayları ve acil tahliye alanları adım adım çizilir ve TS 9111 kontrol listesiyle değerlendirilir.

Erişilebilirlik ile kentsel dönüşüm ilişkisi için 6306 sayılı Kanun kentsel dönüşüm rehberi ayrıca hazırlanmıştır.

Sık Yapılan Hatalar

  • Plan notu ya da belediye imar yönetmeliğiyle bahçe mesafesi, kat yüksekliği ve çıkma ölçüsü gibi değiştirilemez hükümleri değiştirmeye çalışmak
  • Kot alınan noktayı yanlış belirleyip fazladan kat kazandırmak; kazı ve dolgu sınırlarını aşan tesviye
  • Taban alanı ve emsal hesabına dahil edilmeyecek alanları yanlış uygulamak
  • Ruhsat başvurusunda projeleri ve raporları eksik alıp sonradan tadilat ruhsatına zorlamak
  • Ruhsat sürelerini (iki yıl başlama, beş yıl bitirme) izlememek; süresi geçen ruhsatla inşaata devam ettirmek
  • Ruhsat gerekmeyen işleri yerinde tespit etmeden ruhsat istemek ya da ruhsat gerektiren tadilatı basit tamir saymak
  • Yapı kullanma izninde enerji kimlik belgesi, asansör tescili, yangın ve SGK belgelerini aramamak
  • Kısmi iskanda ortak alanların tamamlanmasını aramadan bağımsız bölümlere izin vermek
  • Mimari estetik komisyonu görüşü gereken projelerde görüş almadan ruhsat düzenlemek
  • Baz istasyonlarında ruhsat ve bildirim ayrımını yanlış uygulamak
  • Mimari projede erişilebilirlik çözümlerini aramamak; rampa eğimi ve asansör ölçülerini kontrol etmemek
  • Umumi binalarda engelli tuvaleti ve otopark yerini atlamak; mevcut binalarda 5378 dönüşümünü izlememek

İmar Mevzuatı ve Erişilebilirlik Eğitimi Kimler İçin? İmar Eğitimi, 3194 İmar Eğitimi ve İmar Seminerleri

İmar mevzuatı ve erişilebilirlik eğitimi aşağıdaki gruplar için uygundur:

  • Belediyelerin imar ve şehircilik müdürlükleri (ruhsat, yapı kullanma izni, proje kontrol, planlama ve harita birimleri), yapı kontrol müdürlükleri, fen işleri müdürlükleri.
  • Kentsel tasarım ve mimari estetik komisyonu üyeleri, zabıta müdürlükleri, hukuk işleri müdürlükleri, encümen ve imar komisyonu üyeleri, meclis üyeleri.
  • İl özel idareleri ve büyükşehir belediyelerinin imar daireleri, yapı denetim kuruluşları ve fenni mesuller, mimar-mühendis-şehir plancıları, müteahhitler ve şantiye şefleri.
  • Engelli hizmetleri ve sosyal hizmet birimleri, toplu taşıma ve ulaşım daireleri, erişilebilirlik izleme ve denetleme komisyonu üyeleri.

Eğitim içeriği imar planı ve belediye yönetmelikleri ile değiştirilemeyecek hususlar, yapı ruhsatına ilişkin genel hükümler, yapı kullanma izni esasları (kısmi iskan, mimari estetik komisyonu, elektronik haberleşme istasyonları), denetime dair hükümler ve erişilebilirlik mevzuatı (3194, 5378, Kat Mülkiyeti Kanunu, toplu taşıma mevzuatı, TS 9111 ölçütleri, örnek proje uygulaması) bölümlerinden oluşur.

Program güncel yönetmelik değişiklikleri ve Danıştay kararlarıyla desteklenir, katılımcıların kendi ruhsat dosyaları ve binaları üzerinden uygulamalı yürütülür ve süre kurumun ihtiyacına göre bir ya da iki gün olarak planlanır. İmar eğitimi dizisinde bu program yapı ruhsatı ve yapı kullanma izni, yapı denetim mevzuatı, imar kanunu 42. madde ve kentsel dönüşüm programlarını tamamlar; 3194 imar eğitimi, 3194 eğitim ve imar seminerleri aramalarıyla ulaşılan içeriğin kaynağıdır ve katılımcılara e-Devlet üzerinden doğrulanabilen katılım belgesi verilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği nedir ve hangi hükümleri belediyeler değiştiremez?

3194 sayılı İmar Kanunu'na dayanılarak çıkarılan ve uygulama imar planı bulunan alanlarda yapı ve yapılaşmaya ilişkin usul ve esasları ülke genelinde tek düzen belirleyen yönetmeliktir; belediyeler kendi imar yönetmeliklerini bu yönetmeliğe aykırı olmamak şartıyla çıkarır. 69. maddeye göre tanımlar, genel ilkeler, uygulama esasları, kotlandırma ve tesviye, bahçe mesafeleri, taban alanı ve emsal kuralları, kat yükseklikleri, bina girişleri, merdivenler, asansörler, çıkmalar, çatılar, yapı ruhsatı ve yapı kullanma izni esasları, fenni mesuliyet, ruhsat gerekmeyen işler, mimari estetik komisyonları, elektronik haberleşme istasyonları, denetim hükümleri ve geçici maddeler planlarla ve belediye yönetmelikleriyle değiştirilemez; alan kullanımı, nizam, kat adedi, emsal ve TAKS gibi yapılaşma koşulları ise plan kararıyla belirlenir.

Kotlandırma, bahçe mesafeleri ve kat yükseklikleri nasıl belirlenir?

Binanın ±0.00 kotu parselin yola göre konumuna bağlı olarak yol kotundan, tabii zeminden ya da eğimli arazide bina köşe kotlarının ortalamasından alınır, subasman kotu sınırlıdır ve belirli ölçüleri aşan kazı ve dolgu ile kot farkından fazladan kat kazanılması yasaktır. Bahçe mesafeleri ön bahçede en az 5 metre, yan bahçede en az 3 metre (dört katın üzerindeki her kat için 0,50 metre artar), arka bahçede bina yüksekliğinin yarısı ve en az 3 metredir; bitişik ve blok nizam, köşe başı ve dar parseller ile mevcut teşekkül için özel kurallar vardır. Kat yükseklikleri konut ve ticaret alanlarında zemin ve normal katlar için yönetmelikte belirlenen azami değerleri aşamaz, bina yüksekliği kat adedine bağlıdır ve düşük kat yüksekliğiyle kat kazanılamaz; bu ölçüler değiştirilemez hükümlerdendir.

Yapı ruhsatı gerekmeyen inşa faaliyetleri nelerdir?

Taşıyıcı sistemi etkilemeyen, bağımsız bölüm sayısını, kullanım amacını, brüt inşaat alanını, emsal ve yüksekliği değiştirmeyen ve cephe görünümünü bozmayan basit tamir ve tadiller: derz, iç ve dış sıva, boya, badana, oluk ve dere, doğrama, döşeme ve tavan kaplamaları, elektrik ve sıhhi tesisat tamirleri, çatı onarımı, belirli yüksekliğe kadar bahçe duvarı, pergole ve kameriye, belirli şartlarla güneş enerjisi panelleri, iç bölme duvarları, ısı yalıtımı ve mantolama ile engelli erişimi için rampa ve benzeri düzenlemeler ruhsat gerektirmez. Taşıyıcı sisteme müdahale, bağımsız bölüm birleştirme ve ayırma, cephe değişikliği, kat ilavesi ve kullanım amacı değişikliği tadilat ruhsatı ister; ruhsatsız işlerde de fen ve sağlık kuralları ile kat mülkiyeti mevzuatına uyulur ve idare işin niteliğini yerinde tespit eder.

Yapı kullanma izni ve kısmi iskan için hangi belgeler istenir?

Ruhsat ve projelere uygun tamamlanan yapı için yapı denetim kuruluşu ya da fenni mesulün uygunluk ve iş bitirme raporu, enerji kimlik belgesi, asansör tescil belgesi, yangın güvenliği uygunluk yazısı, gerekli hâllerde sığınak raporu, SGK ilişiksizlik belgesi, otopark, peyzaj ve çevre düzenlemesi tespiti, tesisat ve elektrik uygunluk belgeleri, numarataj ve harç makbuzları istenir; projeye aykırılıkta izin verilmez ve izinsiz yapıya elektrik, su ve doğal gaz bağlanamaz. Kısmi iskan, tamamlanan blok, kat ya da bağımsız bölümlerin kendi başına kullanılabilir olması ve giriş, merdiven, asansör, sığınak, otopark, tesisat ve yangın sistemleri gibi ortak alanların o bölüm için tamamlanmış olması şartıyla kısmi iş bitirme raporuna dayanarak verilir; enerji kimlik belgesi bina bütünü için aranır ve kalan bölümler için ruhsat süresi işlemeye devam eder.

Mimari estetik komisyonu ne yapar ve elektronik haberleşme istasyonları nasıl ruhsatlandırılır?

İlgili idarece kurulan ve mimar, şehir plancısı, peyzaj mimarı, inşaat mühendisi ve gerektiğinde diğer uzmanlardan oluşan mimari estetik komisyonu, yapıların ve kentsel mekânların estetiği, cephe, çatı, renk ve malzeme, reklam ve tabela düzeni, kentsel tasarım projeleri, koruma alanlarında yeni yapılar ve umumi binalar hakkında bağlayıcı karar verir; görüşü gereken projelerde görüş alınmadan ruhsat düzenlenmez. Elektronik haberleşme istasyonlarında 5809 sayılı Kanun saklı kalmak üzere belirli ölçüleri aşan kule, direk ve kabinler için yapı ruhsatı; çatı ve cephe üzerine kurulan sabit cihazlar için BTK güvenlik sertifikası, statik uygunluk raporu ve kat malikleri kararıyla ruhsat gerekmeksizin idareye bildirim esası uygulanır, belediye taşınmazlarında kurulum sözleşme ve bedele bağlanır ve idare emniyet mesafeleri ile görsel kirliliği denetler.

Erişilebilirlik mevzuatı hangi kanunlardan oluşur ve belediyelere ne yükler?

3194 sayılı İmar Kanunu ek md. 1 imar planlarında, altyapı alanlarında ve yapılarda TSE erişilebilirlik standartlarına uyulmasını zorunlu tutar; 5378 sayılı Engelliler Hakkında Kanun md. 7 ile geçici md. 2 ve 3 yapılı çevrede erişilebilirliği, mevcut kamu binaları, yollar, kaldırımlar, açık alanlar ve umuma açık yapıların dönüşümünü, belediyelerin toplu taşıma hizmetlerini erişilebilir kılmasını, il erişilebilirlik izleme ve denetleme komisyonlarını ve idari para cezalarını düzenler; Kat Mülkiyeti Kanunu md. 42 engelli kat maliki ya da kullanıcısının talebiyle ortak alanlarda proje tadilini ve karar alınamazsa belediyenin uygunluk belirlemesini öngörür; toplu taşıma mevzuatı erişilebilir araç, durak ve bilgilendirme şartlarını getirir. Belediyeler ruhsat ve yapı kullanma izninde erişilebilirlik çözümlerini arar, kamusal alanları ve toplu taşımayı erişilebilir kılar ve mevcut binaların dönüşümünü izler.

TS 9111 kapsamında binalarda uygulanması gereken erişilebilirlik ölçütleri nelerdir?

Engelsiz yürüme hattı en az 1,50 m genişlik ve kaymaz yüzey; rampalar en fazla %8 (tercihen %5-6) eğim, en az 0,90 m (tercihen 1,50 m) genişlik, her 10 metrede ve yön değişimlerinde sahanlık, iki seviyeli korkuluk ve kenar bordürü; bina giriş kapısı en az 0,90 m net geçiş, en fazla 1,3 cm ya da pahlı eşik ve 1,50 × 1,50 m manevra alanı; koridorlar en az 1,50 m, iç kapılar en az 0,90 m ve kollu tip kapı kolları; merdivenlerde en az 0,30 m basamak, en fazla 0,16 m rıht, kapalı rıht, kontrast şerit, iki taraflı küpeşte ve hissedilebilir yüzey; asansör kabini en az 1,10 × 1,40 m, kapı en az 0,90 m, tutamak, ayna, sesli ve görsel bildirim, Braille butonlar; engelli tuvaleti en az 1,50 × 2,20 m, 0,45-0,50 m klozet yüksekliği, tutunma barları ve acil çağrı; engelli park yeri en az 3,60 m genişlik ve girişe en yakın konum; bankolar en fazla 0,80-0,90 m; işaretleme, kontrast, indüksiyon döngüsü ve tahliye düzenlemeleri.

İmar mevzuatı ve erişilebilirlik eğitimi kimler için uygundur?

Belediyelerin imar ve şehircilik, yapı kontrol, fen işleri, kentsel tasarım, zabıta ve hukuk birimleri, mimari estetik komisyonu, encümen, imar komisyonu ve meclis üyeleri, il özel idareleri ve büyükşehir imar daireleri, OSB ve serbest bölge idareleri, yapı denetim kuruluşları ve fenni mesuller, mimar, mühendis ve şehir plancıları, müteahhitler ve şantiye şefleri, engelli hizmetleri, toplu taşıma ve ulaşım birimleri, erişilebilirlik izleme ve denetleme komisyonu üyeleri ve kamu kurumlarının yapı işleri birimleri için uygundur. Program Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği'nin değiştirilemez hükümleri, yapı ruhsatı, yapı kullanma izni ve kısmi iskan, mimari estetik komisyonu, elektronik haberleşme istasyonları, denetim hükümleri ile erişilebilirlik mevzuatı, TS 9111 ölçütleri ve örnek proje uygulamasını kapsar; güncel değişiklikler ve yargı kararlarıyla desteklenir, bir ya da iki gün sürer ve katılım belgesi verilir.
Bu konuda uygulamalı eğitim almak ister misiniz?
İmar Mevzuatı ve Erişilebilirlik Eğitimi programımız hakkında detaylı bilgi alın, teklif isteyin.
İmar Mevzuatı ve Erişilebilirlik Eğitimi Sayfasına Git
Kamu İhale Danışmanlık Hizmetlerimiz

Danışmanlık Alanlarımız PDF

Kamu İhale Danışmanlık Merkezi

Kurumsal Eğitim Kataloğu

Vizyonder Eğitim Kurumsal Eğitim Kataloğu

Kamu İhalelerinde Danışmanlık Merkezi Yayında!

Kamu İhale Danışmanlık Merkezi

Belediyelerde Gelir Artırıcı Çalışmalar

Belediyelerde Gelir Artırıcı Çalışmalar Danışmanlığı

Stratejik Yönetim ve Stratejik Plan Hazırlama Eğitim ve Danışmanlığı

Vizyonder - Stratejik Yönetim ve Stratejik Plan Hazırlama Eğitim ve Danışmanlığı

Evsel Katı Atık Tarife Raporu Hazırlama Danışmanlığı

Evsel Katı Atık Tarife Raporu Hazırlama Danışmanlığı

Vizyonder Psikoloji Akademi Eğitimleri ve Danışmanlık Hizmetleri Başladı!

Vizyonder Psikoloji Akademi

Elektronik İhale Eğitimi

Elektronik İhale Eğitim Semineri - e-ihale eğitimi - vizyonder

Eğitim Seminerlerimize Kayıt Olun!

Vizyonder Eğitim Seminerlerine Kayıt Olun!

Sürdürülebilirlik Raporu Hazırlama
Tüm Sorularınız İçin
0(212) 232 2016
Eğitimlerimizden özellikle yeni çalışanların yararlanabilmesi için
"Uygulamalı Eğitim" verilmektedir. Bu eğitimde katılımcılar, baştan sona canlandırmalı olarak yaşayarak öğrenmektedirler.
Bu Sayfayı Paylaş
Hoşgeldiniz. Yardıma ihtiyacınız olursa buraya tıklayarak Whatsapp üzerinden bilgi alabilirsiniz.