Personel Mevzuatında Yanlış Uygulamalar: Mal Beyanı ve 3628 Sayılı Kanun, Disiplin Suç ve Cezaları ile Disiplin Soruşturması, Memurların Mali ve Sosyal Hakları, Kamu Personeli İntibak İşlemleri, 5510 Sayılı Sosyal Güvenlik Kanunu ve 4483 Sayılı Kanun'a Gö

Personel Mevzuatında Yanlış Uygulamalar Neden Doğar? Hataların Kaynakları ve Sonuçları

Personel mevzuatında yanlış uygulamalar, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, 5510 sayılı Kanun, 5434 sayılı Emekli Sandığı Kanunu'nun uygulanmaya devam eden hükümleri, 3628 ve 4483 sayılı Kanunlar, 375 sayılı KHK, bütçe kanunları ve toplu sözleşmelerin bir arada uygulanmasından doğan hatalardır.

657'nin genel sistemi için 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu rehberi ayrıca hazırlanmıştır.

Mal Beyanı ve 3628 Sayılı Kanun'a Göre Soruşturma ve Suçlar: Sık Yapılan Hatalar ve Doğru Uygulama

Mal beyanında sık yapılan hatalar: göreve giriş beyanının bir ay içinde alınmaması, sonu sıfır ve beş ile biten yıllarda Şubat ayı sonuna kadar yapılması gereken genel beyan yenilemesinin takip edilmemesi, malvarlığında önemli değişiklikte (aylık net maaşın beş katı ölçütü) bir ay içinde ek beyan alınmaması, beyanın kapalı zarfla ve gizli tutulması kuralına uyulmaması ve beyan vermeyenlere yazılı ihtar yapılmaması (ihtar olmadan ceza süreci başlamaz).

3628 sayılı Kanun'a göre soruşturma ve suçlarda sık yapılan hatalar: rüşvet, zimmet ve ihaleye fesat gibi 3628 kapsamındaki bir iddiada 4483'e göre ön inceleme başlatılması ve savcılığa bildirimin geciktirilmesi, görevden uzaklaştırma ve disiplin sürecinin değerlendirilmemesi ve haksız mal edinme iddiasında mal beyanı karşılaştırmasının yapılmaması.

Mal beyanının kapsamı ve süreleri için 3628 sayılı Kanun ve mal bildirimi rehberi, soruşturma usulleri için memur soruşturma usulleri rehberi tamamlayıcıdır.

Disiplin Suç ve Cezaları ile Disiplin Soruşturmasında Sık Yapılan Hatalar

Disiplin cezalarında sık yapılan hatalar:

• Fiilin 657 md. 125'teki hangi bende girdiğinin yanlış belirlenmesi (uyarma gerektiren fiile kınama verilmesi).
• Disiplin cezası zamanaşımının kaçırılması (fiilin öğrenildiği tarihten itibaren uyarma-kınama-aylıktan kesmede bir ay, memurluktan çıkarmada altı ay içinde soruşturmaya başlanmalı; her hâlde fiilin işlendiği tarihten itibaren iki yıl içinde ceza verilmeli).
• Savunma hakkının verilmemesi ya da yedi günden az süre verilmesi (savunma alınmadan ceza verilemez; Anayasa md. 129).
• Disiplin amirinin yetkisini aşan ceza vermesi (aylıktan kesme ve kademe durdurmada disiplin kurulu, memurluktan çıkarmada yüksek disiplin kurulu yetkilidir).
• Tekerrür hükümlerinin yanlış uygulanması ve itiraz süresinin (tebliğden itibaren yedi gün) yanlış bildirilmesi.

Doğru uygulama: fiilin öğrenilmesiyle zamanaşımı takviminin başlatılması, disiplin amirince yazılı soruşturmacı görevlendirilmesi, isnadın açıkça belirtildiği savunma istem yazısının tebliği ve en az yedi gün süre verilmesi, yetkili disiplin amiri ya da kurulunca gerekçeli karar verilmesi ve cezanın özlük dosyasına doğru işlenmesidir.

Disiplin işlemlerinin ayrıntısı için memur disiplin cezaları ve disiplin işlemleri rehberi ayrıca hazırlanmıştır.

Memurların Mali ve Sosyal Hakları: Aylık, Ek Gösterge, Zam ve Tazminatlar, Aile Yardımı Ödeneği, Doğum ve Ölüm Yardımı, Fazla Çalışma ve Sık Yapılan Hatalar

Memurların mali ve sosyal hakları 657 sayılı Kanun'un mali hükümleri (md. 146-178) ve sosyal haklar bölümü (md. 187-213) ile 375 sayılı KHK, bütçe kanunları ve toplu sözleşmelerle düzenlenir.

Sık yapılan hatalar:

• Aile yardımı ödeneğinin eşi çalışan personele mükerrer ödenmesi (yalnızca çalışmayan ve gelir şartını sağlayan eşe ödenir).
• Çocuk yardımının yaş ve öğrenim şartları (kural olarak yirmi beş yaşını doldurmamış, evlenmemiş ve çalışmayan çocuklar) izlenmeden ödenmesi.
• Ek göstergenin kadro ve unvana göre değil öğrenime göre belirlenmesi (ek gösterge kadro unvanı, derece ve hizmet sınıfına göre 657 ekli cetvelde belirlenir).
• Zam ve tazminatların güncel kararname eki cetvellere göre değil önceki yılın bordrosuna göre devam ettirilmesi.
• Fazla çalışma ücretinin bütçe kanunu K cetvelindeki saat ücreti ve aylık üst sınır dışında ödenmesi.
• Sosyal denge tazminatının toplu sözleşme ve kanundaki tavanı aşması ya da sözleşmesiz ödenmesi.
• Vekâlet aylığının asilde aranan şartlar sağlanmadan ödenmesi ve emekli keseneğine esas aylık ile kazanılmış hak aylığının karıştırılması.

Maaş hesaplama tekniği için KBS memur maaş hesaplama rehberi tamamlayıcıdır.

Kamu Personeli İntibak İşlemleri: Kazanılmış Hak Aylığı, Emekli Keseneğine Esas Aylık, Kadro Derecesi, Öğrenim ve Hizmet Değerlendirmesi

İntibak işlemleri, memurun öğrenim durumu, hizmet süresi ve kadrosuna göre 657 md. 36'daki giriş derece ve kademelerine yerleştirilmesi ve kazanılmış hak aylık derece ve kademesinin belirlenmesidir.

İntibak türleri: ilk atamada öğrenime göre giriş derece ve kademesi (md. 36/A), memuriyette iken üst öğrenimi bitirenlerin intibakı (md. 36/A-12-d; başvuru ve diploma tarihi kuralı), memuriyet dışı hizmetlerin değerlendirilmesi (md. 36/C; özel sektörde mesleklerinde geçen sürelerin dörtte üçünün on iki yılı geçmemek üzere değerlendirilmesi), askerlik süresinin değerlendirilmesi (md. 83-84), kademe ilerlemesi (md. 64; her yıl bir kademe) ve derece yükselmesi (md. 68).

Her intibak işlemi, gerekçeli onay, hesap tablosu ve ilgiliye tebliğ ile belgelenmeli ve itiraz yolu gösterilmelidir.

5510 Sayılı Sosyal Güvenlik Kanunu: Memurların Sosyal Güvenliği, 4/c Sigortalılık, Bildirimler, Borçlanma, Fiili Hizmet Zammı ve Emeklilikte Sık Yapılan Hatalar

5510 sayılı Kanun, 2008 Ekim ayından sonra ilk defa memur olanları 4/c sigortalılık kapsamına almış, bu tarihten önce memur olanlar için 5434 sayılı Kanun hükümlerinin uygulanmaya devam etmesini öngörmüştür; personel birimleri iki rejimi birlikte yürütür ve hataların çoğu rejim ayrımından doğar.

Sık yapılan hatalar: 4/c ve 5434 kapsamındaki memurların prim oranları ve prime esas kazanç hesaplarının karıştırılması, aylıksız izinde genel sağlık sigortası primi kurallarının uygulanmaması, fiili hizmet süresi zammının (5510 md. 40; itfaiye, infaz koruma, sağlık personeli için yılda belirli gün ekleme) kapsamının yanlış belirlenmesi ya da hiç uygulanmaması, HİTAP kayıtlarının eksik olması nedeniyle emeklilik işlemlerinin gecikmesi ve işe giriş-ayrılış bildirgelerinin geç verilmesi nedeniyle idari para cezasıdır.

İşveren yükümlülükleri için 5510 sayılı Kanun işveren yükümlülükleri rehberi, sigortalı hakları için 5510 sayılı Kanun sigortalı hakları rehberi tamamlayıcıdır.

4483 Sayılı Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinin Yargılanması Hakkında Kanun'a Göre Soruşturmada Sık Yapılan Hatalar

4483 sayılı Kanun uygulamasında sık yapılan hatalar: görevle ilgisi olmayan bir suç için soruşturma izni süreci işletilmesi, 3628 kapsamındaki suçlarda ön inceleme yapılması, izin vermeye yetkili mercinin yanlış belirlenmesi ve soyut-imzasız şikâyetlerin işleme konması.

Ayrıca soruşturma izni verilen memurun görevden uzaklaştırılmasının zorunlu sayılması (görevden uzaklaştırma ayrı bir idari tedbirdir) ve ceza soruşturması sonuçlarının (beraat, mahkûmiyet) memuriyete etkisinin (657 md. 48 ve 98) yanlış değerlendirilmesi sık görülen hatalardır.

Kanun'un usulünün ayrıntısı için memur soruşturma usulleri rehberi ayrıca hazırlanmıştır.

Sık Yapılan Hatalar

• Mal beyanı takvimini tutmamak; beyan vermeyene yazılı ihtar yapmamak
• 3628 kapsamındaki iddiada ön inceleme yapıp savcılığa bildirimi geciktirmek
• Disiplin cezasında zamanaşımını kaçırmak; savunma almadan ya da yedi günden az süre vererek ceza vermek
• Aile yardımını eşi çalışan memura ödemek; çocuk yardımının yaş ve öğrenim şartını izlememek
• Ek göstergeyi ve zam-tazminat oranlarını kadro, derece ve kararname cetveline göre güncellememek
• Fazla çalışma ücretini onay ve puantaj olmadan ya da bütçe kanunu sınırları dışında ödemek
• Üst öğrenim intibakında başvuru ve diploma tarihi kurallarını yanlış uygulamak
• Memuriyet dışı hizmetleri ve sözleşmeli süreleri kazanılmış hak aylığında değerlendirmemek
• 4/c ve 5434 rejimlerini karıştırmak; HİTAP kayıtlarını güncel tutmamak; fiili hizmet zammını uygulamamak
• 4483 usulünü yanlış kanuna ya da yanlış mercie göre işletmek; disiplin soruşturmasını bekletmek

Personel Mevzuatındaki Yanlış Uygulamalar Eğitimi Kimler İçin? Personel Mevzuatı Eğitimi, 5510 Sayılı Sosyal Güvenlik Kanunu Eğitimi, 4483 Sayılı Kanun Eğitimi ve Personel Eğitimleri

Personel mevzuatındaki yanlış uygulamalar eğitimi aşağıdaki gruplar için uygundur:

• Kamu idarelerinin, belediyelerin ve üniversitelerin insan kaynakları ve personel daire başkanlıkları, özlük ve sicil birimleri, maaş ve bordro birimleri.
• Disiplin amirleri ve disiplin kurulu üyeleri, mal bildirimlerini alan personel birimleri, hukuk müşavirlikleri, ön inceleme ve soruşturma görevi verilen yöneticiler.
• Teftiş kurulları ve iç denetçiler, mali hizmetler birimleri ve kendi mali-sosyal haklarını doğru bilmek isteyen tüm Devlet memurları.

Program mal beyanı ve 3628 sayılı Kanun'a göre soruşturma, disiplin suç ve cezaları, memurların mali ve sosyal hakları, kamu personeli intibak işlemleri, 5510 sayılı Sosyal Güvenlik Kanunu ve 4483 sayılı Kanun'a göre soruşturma bölümlerinden oluşur ve her bölüm doğru uygulama, sık yapılan hatalar ve Sayıştay-Danıştay kararları ekseninde işlenir.