Vizyonder Logo
Vizyonder Eğitim ve Danışmanlık Hizmetleri - Tel:0242 338 2016

İş Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk ve Arabuluculuk Uygulamaları: Arabuluculuk Nedir, Diğer Yöntemlerden Farkları, Elverişli Uyuşmazlıklar, Dava Şartı Arabuluculuk (İş ve Ticari Uyuşmazlıklar), Başvuru, Şirket Temsili, Tutanak Türleri, Anlaşma Belgesinin Ge

İş Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk ve Arabuluculuk Uygulamaları: Arabuluculuk Nedir, Diğer Yöntemlerden Farkları, Elverişli Uyuşmazlıklar, Dava Şartı Arabuluculuk (İş ve Ticari Uyuşmazlıklar), Başvuru, Şirket Temsili, Tutanak Türleri, Anlaşma Belgesinin Ge
Bir işçinin kıdem tazminatı, fazla mesai ya da işe iade talebi artık doğrudan mahkemeye değil, önce arabuluculuk masasına gider; şirketi bu masada temsil eden insan kaynakları yöneticisi ya da avukat, üç haftalık bir süre içinde davadan daha ucuz ve hızlı bir çözüm üretebilir ya da yetkisiz bir imza, eksik bir tutanak veya yanlış hesaplanmış bir teklifle şirketi yıllarca sürecek bir davaya ve ilam niteliğinde bir borca bağlayabilir. İş uyuşmazlıklarında arabuluculuk, 6325 sayılı Kanun ve 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun dava şartı düzenlemesiyle kurulan, tutanak ve anlaşma belgelerinin hukuki sonuçlarının dava kadar ağır olduğu bir süreçtir; bu rehber, arabuluculuk sürecinde taraf temsili görevi üstlenen şirket temsilcileri, insan kaynakları ve hukuk birimleri için süreci başvurudan anlaşma belgesine kadar güncel mevzuata göre anlatır.

Arabuluculuk Nedir? İş Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk ve Hukuki Çerçevesi

Arabuluculuk nedir: 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu md. 2'ye göre arabuluculuk, sistematik teknikler uygulayarak tarafları bir araya getiren, çözümü kendilerinin üretmesini sağlayan, uzmanlık eğitimi almış tarafsız ve bağımsız bir üçüncü kişinin katılımıyla ihtiyari olarak yürütülen uyuşmazlık çözüm yöntemidir; arabulucu karar vermez, tarafların kendi çözümlerini bulmalarını kolaylaştırır ve süreç gizlidir.

İş uyuşmazlıklarında arabuluculuk, 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu md. 3 ile 2018'den itibaren işçi ve işveren alacağı, tazminatı ve işe iade talebiyle açılan davalarda dava şartı hâline getirilmiştir. Hukuki çerçeve: 6325 sayılı Kanun ve Yönetmeliği, 7036 md. 3 (iş uyuşmazlıklarında dava şartı), 4857 md. 20-21 (işe iade başvurusu), TTK md. 5/A (ticari uyuşmazlıklarda dava şartı), 6502 sayılı Kanun (tüketici uyuşmazlıkları) ve 7445 sayılı Kanun'la genişletilen dava şartı alanları (kira, ortaklığın giderilmesi).

Temel ilkeler: iradilik ve eşitlik (dava şartı arabuluculukta başvuru zorunlu ancak anlaşma zorunlu değildir), gizlilik (arabuluculuk sırasındaki beyanlar sonraki davada delil olarak kullanılamaz; ihlali cezai yaptırıma bağlıdır), tarafsızlık ve bağımsızlık, arabulucunun sınırlı yetkisi (karar veremez, çözüm önerisi getirebilir) ve sonucun bağlayıcılığı (anlaşma belgesinin ilam niteliğinde belge olması).

Arabuluculuk türleri: ihtiyari arabuluculuk (dava şartı olmasa da başvurulabilen) ve dava şartı arabuluculuk (kanunla zorunlu kılınan alanlarda dava açmadan önce başvurulması gereken; başvurmadan açılan dava usulden reddedilir).

Arabuluculuk, iş hukukunun fesih ve tazminat kurallarından bağımsız düşünülemez; iş sözleşmesinin sona ermesi ve alacakların hesabı için 4857 sayılı İş Kanunu rehberi ayrıca hazırlanmıştır.

Arabuluculuğun Diğer Uyuşmazlık Çözüm Yöntemlerinden Farkları ve Avantajları

Diğer yöntemlerden farkları: dava (hâkim karar verir, aleni ve uzun sürer, kesin sonuç doğurur), tahkim (hakem bağlayıcı karar verir; iş uyuşmazlıklarında işçi aleyhine tahkim şartı geçersizdir), uzlaştırma (ceza muhakemesinde fail-mağdur arasında; arabuluculukla karıştırılmamalıdır) ve toplu iş uyuşmazlıklarındaki resmi arabuluculuk (6356 sayılı Kanun; bireysel iş uyuşmazlığı arabuluculuğundan tamamen farklıdır).

Avantajları: hız (iş uyuşmazlıklarında üç hafta artı bir hafta, ticari uyuşmazlıklarda altı hafta artı iki hafta), düşük maliyet (anlaşamama hâlinde ilk iki saatlik ücret Bakanlıkça karşılanır), gizlilik, esneklik ve yaratıcı çözümler (taksitlendirme, işe geri dönüş, referans), tarafların kontrolü, kesinlik ve icra edilebilirlik (anlaşma belgesinin ilam niteliği).

Dezavantajları ve sınırları: taraflardan biri iyi niyetli değilse zaman kaybı, güç dengesizliğinde zayıf tarafın baskı altında anlaşması riski ve emsal karar üretmemesi. Arabuluculuk, dava ve tahkimin yerine değil önüne konmuş bir filtredir.

İş hukukundaki uyuşmazlık kaynakları için işveren tarafındaki fesih ve ikale uygulamaları işverenin yönetim hakkı ve Yargıtay kararları ile işveren hakları rehberinde ele alınır.

Hangi Uyuşmazlıklar Arabuluculuğa Elverişlidir? Dava Şartı Arabuluculuk: Ticari Uyuşmazlıklarda Arabuluculuk ve İş Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kapsamı

Arabuluculuğa elverişli uyuşmazlıklar: 6325 md. 1'e göre tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edebilecekleri özel hukuk uyuşmazlıkları elverişlidir; kamu düzenine ilişkin konular (ceza hukuku, boşanma ve velayetin kendisi, iş kazası ve meslek hastalığından kaynaklanan tazminat davaları) kapsam dışıdır.

Dava şartı arabuluculuk, kanunla belirlenen alanlarda dava açmadan önce arabulucuya başvurulmasını zorunlu kılar; alanlar genişlemektedir: iş uyuşmazlıkları (2018), ticari uyuşmazlıklar (2019), tüketici uyuşmazlıkları (2020), kira ve kat mülkiyeti uyuşmazlıkları (2023).

İş uyuşmazlıklarında arabuluculuk kapsamı (7036 md. 3): işçi ya da işveren alacağı ve tazminatı (ücret, fazla çalışma, kıdem ve ihbar tazminatı, işe iade) dava şartıdır; iş kazası ve meslek hastalığından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davaları kapsam dışıdır; hizmet tespiti davaları (sigortasız çalışma) dava şartı kapsamında değildir. Kamu işverenleri (belediye şirketleri, KİT'ler) de arabuluculuğa tabidir ve kamu idaresi temsilcisinin anlaşma yetkisi özel dikkat gerektirir.

Ticari uyuşmazlıklarda arabuluculuk (TTK md. 5/A): konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri dava şartıdır; süre altı hafta artı iki hafta uzatmadır ve şirketler arasındaki sözleşme, fatura ve cezai şart uyuşmazlıkları bu kapsamdadır.

Kapsam tespiti pratik önem taşır: dava şartı kapsamındaki bir talep için başvurmadan dava açılırsa dava usulden reddedilir; aynı olaydan doğan kapsam içi ve dışı talepler (iş kazası tazminatı ile ücret alacağı) ayrı süreçlerde yürütülür.

Arabuluculuğa Başvuru Nasıl Yapılır? Şirketlerin Arabuluculuğa Başvuru Yöntemleri ve Sürecin İşleyişi

Arabuluculuğa başvuru nasıl yapılır: dava şartı arabuluculukta başvuru, karşı tarafın yerleşim yerindeki ya da işin yapıldığı yerdeki arabuluculuk bürosuna yapılır (6325 md. 18/A); dilekçeyle bizzat, avukat aracılığıyla ya da UYAP portalları üzerinden elektronik ortamda yapılabilir ve başvuru harca tabi değildir.

Şirketlerin arabuluculuğa başvuru yöntemleri: şirket alacaklı olduğunda başvurucu olarak süreci başlatır, işçi başvurduğunda karşı taraf olarak davet edilir; başvuru öncesinde dosya (iş sözleşmesi, bordrolar, fesih belgeleri, ibraname) hazırlanır ve anlaşma yetkisinin sınırı şirket içi onayla belirlenir.

Sürecin işleyişi: arabulucu tarafları ilk toplantıya davet eder, süreci ve gizliliği açıklar, ortak ve ayrı oturumlarla müzakereyi yönetir; anlaşırlarsa anlaşma belgesi ve tutanak, anlaşamazlarsa anlaşamama tutanağı düzenlenir.

  • Süre iş uyuşmazlıklarında görevlendirmeden itibaren üç hafta (zorunlu hâllerde en fazla bir hafta uzatma), ticari uyuşmazlıklarda altı hafta artı iki hafta uzatmadır.
  • Taraflar ve avukatları toplantılara bizzat ya da elektronik ortamda (e-arabuluculuk) katılabilir.

Katılmamanın sonuçları: taraflardan birinin geçerli mazeret göstermeksizin ilk toplantıya katılmaması hâlinde bu durum son tutanakta belirtilir ve katılmayan taraf, davada kısmen ya da tamamen haklı çıksa bile yargılama giderinin tamamından sorumlu tutulur ve lehine vekâlet ücretine hükmedilmez.

Sürelerin durması: arabuluculuk bürosuna başvurulmasından son tutanağın düzenlendiği tarihe kadar zamanaşımı durur ve hak düşürücü süre işlemez. Ücret: anlaşamama hâlinde arabulucunun ilk iki saatlik ücreti Bakanlık bütçesinden karşılanır, iki saati aşan kısım ve anlaşma hâlindeki ücret taraflarca eşit ödenir.

Arabuluculukta Şirket Temsili: Şirketlerin Arabuluculuk Sürecinde Temsili ve Arabuluculuk Sürecine Katılan Şirket Temsilcilerinin Sorumluluğu

Arabuluculukta şirket temsili: taraflar toplantılara bizzat, kanuni temsilcileri ya da avukatları aracılığıyla katılabilir; tüzel kişi şirketler temsil ve ilzama yetkili organ temsilcisi, avukat ya da işverenin yazılı belgeyle yetkilendirdiği bir çalışanı (yetki belgesinde anlaşma imzalama yetkisi ve tutar sınırının açıkça yazılması gerekir) aracılığıyla temsil edilir.

Temsilcinin hazırlığı: uyuşmazlık dosyasının incelenmesi, talep kalemlerinin şirket hesabıyla karşılaştırılması, hukuki risk değerlendirmesi, şirket içi anlaşma yetkisi ve limit onayı, müzakere stratejisi ve gerekli belgelerin (yetki belgesi, imza sirküleri) hazır bulundurulması.

Toplantı sırasında görevleri: gizlilik ilkesine uymak, şirketin konumunu kanıta dayalı açıklamak, anlaşma yetkisinin sınırında kalmak ve anlaşma metnini kalem kalem kontrol etmek (tutarlar, ödeme tarihi, vergi ve SGK bildirimleri, feragat ve ibra kapsamı).

Temsilcinin sorumluluğu: yetkisi dışında anlaşma imzalarsa yetkisiz temsil (TBK md. 46-47) ve şirkete karşı sorumluluk doğar; kamu işverenlerinde temsilcinin mevzuata aykırı anlaşma yapması kamu zararı ve Sayıştay sorumluluğu doğurur ve idarenin sulh yetkisi (659 sayılı KHK) arabuluculuk anlaşmasının ön koşuludur. Gizlilik yükümlülüğünün ihlali 6325 md. 33'e göre cezai sorumluluk doğurur.

Kamu işverenlerinin işçi ilişkilerinde arabuluculuk uygulaması için belediye şirket işçileri hangi kanuna tabi rehberi tamamlayıcıdır.

Arabuluculuk Sürecinde Hazırlanan Tutanak Türleri ve Arabuluculuk Son Tutanağı

Tutanak türleri: görevlendirme ve davet belgeleri (davetin ispatı katılmama sonuçları bakımından önemlidir), ilk toplantı tutanağı (bilgilendirme yükümlülüğü ve katılım kaydı) ve toplantı tutanakları (müzakere içeriği gizlilik nedeniyle yazılmaz, yalnızca sürecin akışı kaydedilir).

Arabuluculuk son tutanağı türleri: anlaşma tutanağı (anlaşılan ve anlaşılamayan konular ayrı yazılır), anlaşamama tutanağı (dava şartının yerine getirildiğinin belgesidir ve dava dilekçesine eklenir; iş uyuşmazlıklarında dava açma süresi bu tutanağın düzenlenmesinden itibaren işler) ve faaliyetin sona erme tutanağı (mazeretsiz katılmama, tarafa ulaşılamama gibi hâllerde).

Son tutanak arabulucu, taraflar ve varsa avukatlarınca imzalanır, arabulucu tutanağı büroya bildirir ve UYAP'a kaydeder.

Tutanaklarda dikkat edilecek hususlar: uyuşmazlık konularının ve talep kalemlerinin eksiksiz yazılması (dava şartı yalnızca tutanakta yer alan konular için yerine getirilmiş sayılır), tarihlerin doğru yazılması ve tutanağın gizlilik ilkesine uygun içerikte olması. En sık sorunlar: dava şartı eksikliği (talep kaleminin tutanakta olmaması), süre hesabı hataları ve katılmama sonuçlarının belgelenememesi.

Arabuluculuk Anlaşma Belgesi: Geçerlilik Şartları, İlam Niteliği, İcra Edilebilirlik Şerhi ve İşe İade Anlaşmalarının İçeriği

Arabuluculuk anlaşma belgesi, tarafların üzerinde anlaştıkları hususları içeren, tarafların, avukatlarının ve arabulucunun imzaladığı, maddi hukuk ilişkisini sona erdiren bir sözleşme niteliğindeki belgedir (6325 md. 18).

Geçerlilik şartları: tarafların tasarruf edebileceği bir konuya ilişkin olması, temsilcilerin yetkisi, iradenin sakatlanmamış olması, konunun açık ve belirli yazılması (hangi kalem için hangi tutarın ne zaman ödeneceği) ve kanuna aykırı olmaması (işçinin kanundan doğan haklarından tamamen feragat ettiğinin dayatılması geçersizdir).

İlam niteliği ve icra edilebilirlik şerhi: taraflar ve avukatları ile arabulucunun birlikte imzaladığı anlaşma belgesi, şerh aranmaksızın ilam niteliğinde belge sayılır (md. 18/4); diğer hâllerde icra edilebilirlik şerhi sulh hukuk mahkemesinden talep edilir. Anlaşma belgesiyle anlaşılan konularda taraflar dava açamaz (md. 18/5).

Vergi ve sosyal güvenlik boyutu: anlaşma belgesinde kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, ücret alacakları gibi kalemlerin ayrı ayrı yazılması gerekir çünkü her kalemin gelir vergisi ve sigorta primi durumu farklıdır — toplu ve tanımsız bir tutar yazılması vergi ve SGK incelemesinde tamamının ücret sayılması riskini doğurur.

İşe iade anlaşmalarının içeriği: 4857 md. 21'e göre işe başlatma tarihi, boşta geçen süre ücreti ve işe başlatılmaması hâlinde ödenecek iş güvencesi tazminatının parasal miktarı anlaşma belgesinde belirlenmek zorundadır, aksi hâlde anlaşma sağlanamamış sayılır; işçi belirlenen tarihte işe başlamazsa fesih geçerli hâle gelir.

İbraname ve alacak hesaplarıyla ilişkisi için 5510 sayılı Kanun işveren yükümlülükleri rehberi tamamlayıcıdır.

Uyuşmazlık Çözümünde Risk Analizi ve Müzakere Stratejisi

Uyuşmazlık çözümünde risk analizi, şirketin arabuluculuk masasına ne teklif edeceğine karar vermesinin temelidir ve beş boyutta yapılır:

  • Hukuki risk — talebin hukuki dayanağının gücü, fesih dosyasının sağlamlığı, benzer olaylarda Yargıtay kararları ve ispat yükünün kimde olduğu.
  • Mali risk — davanın olası sonucu (kıdem, ihbar, izin ücretleri; işe iade hâlinde dört ile sekiz aylık iş güvencesi tazminatı), yargılama giderleri ve arabuluculuktaki anlaşma tutarının bu toplamla karşılaştırılması.
  • Operasyonel ve itibar riski — emsal teşkil etme (diğer çalışanların benzer talepleri), kamuoyu algısı ve kamu işverenlerinde denetim ve kamu zararı boyutu.
  • Zaman riski — davanın tahmini süresi ve işe iade davalarında sürenin uzamasıyla artan boşta geçen süre ücreti.
  • Karşı taraf riski — işçinin beklentisi ve anlaşmaya yatkınlığı.

Risk analizinin araçları: dava değeri hesap tablosu, en iyi ve en kötü senaryo, vazgeçme noktası ve hedef tutar, yaratıcı seçenekler listesi (taksitlendirme, işe geri dönüş, referans).

Müzakere stratejisi: ilk toplantıya hazırlıklı ve yetkili gelmek, karşı tarafın gerçek ihtiyacını anlamak, konum değil çıkar odaklı müzakere etmek, teklifleri gerekçeli sunmak (hesap tablosu, mevzuat, emsal) ve anlaşmanın uygulanabilirliğini baştan gözetmek.

Kurumsal düzeyde arabuluculuk sonuçlarının analizi (anlaşma oranı, tekrarlayan hatalar) insan kaynakları süreçlerinin düzeltilmesi için veri sağlar; SGK ve iş kazası uyuşmazlıklarında kapsam dışılık ve rücu riski için SGK denetimi ve iş kazasında işveren sorumluluğu rehberi ayrıca hazırlanmıştır.

Sık Yapılan Hatalar

  • Dava şartı kapsamındaki talep için arabulucuya başvurmadan dava açmak ya da kapsamı yanlış belirlemek
  • Toplantıya yetki belgesi olmayan temsilciyle katılmak ya da mazeretsiz katılmamak
  • Dosyayı ve alacak hesaplarını hazırlamadan masaya oturmak; anlaşma limitini belirlememek
  • Son tutanağa talep kalemlerinin tamamını yazdırmamak; kısmi anlaşmayı ayırmamak
  • Anlaşma belgesinde tutarları kalem kalem yazmamak; vergi ve SGK sonuçlarını hesaba katmamak
  • İşe iade anlaşmasında işe başlatma tarihi, ücret ve tazminat tutarını belirtmemek
  • Anlaşma belgesini arabulucu ve avukatlarla birlikte imzalatmayıp icra edilebilirlik şerhi gereğini gözden kaçırmak
  • Anlaşamama tutanağından itibaren iki haftalık işe iade dava süresini kaçırmak
  • Gizlilik ilkesini ihlal etmek; arabuluculuk beyanlarını davada kullanmaya çalışmak
  • Kamu işvereninde sulh yetkisi ve üst yönetici onayı olmadan anlaşma imzalamak

İşçi ve İşveren Arasındaki Hukuksal Uyuşmazlıklarda Arabuluculuk ve Arabuluculuk Uygulamaları Eğitimi Kimler İçin? Arabuluculuk Eğitimi, İşçi Eğitimi, İşveren Eğitimi ve Personel Mevzuatı Eğitimi Programları

İşçi ve işveren arasındaki hukuksal uyuşmazlıklarda arabuluculuk eğitimi aşağıdaki gruplar için uygundur:

  • Arabuluculuk sürecinde şirketi temsil eden insan kaynakları yöneticileri, özlük ve bordro sorumluları, hukuk müşavirleri ve şirket avukatları, genel müdürler ve işveren vekilleri.
  • Mali işler ve muhasebe yöneticileri, belediye şirketleri, KİT'ler ve döner sermayeli işletmelerin insan kaynakları ve hukuk birimleri.
  • Ticari uyuşmazlıklarda şirketi temsil eden satın alma ve finans yöneticileri, sendika temsilcileri ve iş hukuku alanında çalışan mali müşavirler.

İçerik arabuluculuğun ne olduğu, diğer yöntemlerden farkları, hangi uyuşmazlıkların elverişli olduğu, dava şartı arabuluculuk kapsamı, başvuru yöntemleri, şirket temsili, tutanak türleri, anlaşma belgesinin geçerlilik şartları, risk analizi ve şirket temsilcilerinin sorumluluğu bölümlerinden oluşur ve bir gün altı saat olarak düzenlenir.

Uygulamalı bölümde katılımcılar örnek bir işçi alacağı ve işe iade uyuşmazlığında dosya hazırlar, dava değeri ve risk analizi tablosu çıkarır, yetki belgesi ve anlaşma limiti belirler, simülasyonda şirket temsilcisi olarak müzakere eder ve anlaşma belgesi ile son tutanak taslağı yazar. Arabuluculuk eğitimi (bu program arabulucu olmak için verilen temel eğitim değil, taraf temsilcileri için uygulama eğitimidir), işçi eğitimi ve işveren eğitimi yaklaşımlarıyla her iki taraf için de düzenlenebilir; program personel mevzuatı eğitimi dizisinde 4857 sayılı İş Kanunu, işveren hakları, 5510 işveren yükümlülükleri ve SGK denetimi programlarıyla birlikte iş uyuşmazlığı yönetimi eğitim setini oluşturur. Kurumsal uygulamada şirketin kendi arabuluculuk dosyaları ve devam eden uyuşmazlıkları üzerinden çalışılır ve katılımcılara e-Devlet üzerinden doğrulanabilen katılım belgesi verilir.

Güncel Notlar

İş uyuşmazlıklarında arabuluculuk müzakerelerinde uygulamada en sık karşılaşılan risk, anlaşma tutanağında kalemlerin ayrıştırılmamasıdır. Sürecin sorunsuz tamamlanması için şu pratik noktalara dikkat edilmelidir:

  • Anlaşma tutanağında kıdem, ihbar, yıllık izin veya fazla mesai gibi alacaklar toplu bir meblağ olarak değil; net ve brüt tutarları ile vergi/SGK kesintileri açıkça belirtilerek kalem kalem yazılmalıdır.
  • İşe iade talepli görüşmelerde taraflar işe başlatmama konusunda uzlaşsa dahi, mevzuat gereği boşta geçen süre ücreti ile işe başlatmama tazminatının parasal karşılıkları tutanağa ayrı ayrı ve net bir şekilde geçirilmelidir.
  • Şirket adına oturuma katılacak temsilcinin yetki belgesinde yalnızca genel temsil yetkisi bulunması yetersiz kalabilir; belgede "sulh olma, feragat etme ve arabuluculuk anlaşma belgesi imzalama" yetkilerinin açıkça yer aldığından emin olunmalıdır.
Son güncelleme: 22.10.2026

Sıkça Sorulan Sorular

Arabuluculuk nedir ve iş uyuşmazlıklarında nasıl uygulanır?

6325 sayılı Kanun'a göre arabuluculuk, uzmanlık eğitimi almış tarafsız ve bağımsız bir üçüncü kişinin katılımıyla tarafların kendi çözümlerini üretmelerini sağlayan, gizli ve iradi bir uyuşmazlık çözüm yöntemidir; arabulucu karar vermez, çözüm önerisi getirebilir. 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu md. 3 ile 2018'den itibaren kanuna, bireysel ya da toplu iş sözleşmesine dayanan işçi ve işveren alacağı ve tazminatı ile işe iade talepli davalarda arabulucuya başvuru dava şartıdır; iş kazası ve meslek hastalığından doğan tazminat, tespit, itiraz ve rücu davaları kapsam dışıdır. Süre üç hafta artı en fazla bir haftadır ve anlaşma belgesi ilam niteliği taşıyabilir.

Arabuluculuğun dava ve tahkimden farkları ve avantajları nelerdir?

Davada hâkim, tahkimde hakem bağlayıcı karar verir; arabuluculukta ise taraflar kendi çözümlerini üretir ve arabulucu yalnızca kolaylaştırır. Avantajları hız (iş uyuşmazlıklarında üç hafta), düşük maliyet (anlaşamamada ilk iki saat ücretinin Bakanlıkça karşılanması, dava harcı ve bilirkişi giderinin önlenmesi), gizlilik, esneklik ve yaratıcı çözümler (taksit, işe dönüş, referans, karşılıklı feragat), tarafların kontrolü, ilişkinin korunması, anlaşmanın ilam niteliği ve tahmin edilebilirliktir. Sınırları kötü niyetli tarafta zaman kaybı, güç dengesizliği riski, emsal karar üretmemesi ve gizlilik nedeniyle beyanların davada kullanılamamasıdır; uzlaştırma ve toplu iş uyuşmazlıklarındaki resmi arabuluculuk farklı kurumlardır.

Dava şartı arabuluculuk hangi uyuşmazlıkları kapsar?

İş uyuşmazlıklarında (7036 md. 3) işçi ve işveren alacak ve tazminatları (ücret, fazla mesai, tatil ve izin ücretleri, kıdem, ihbar, kötü niyet, ayrımcılık ve iş güvencesi tazminatları, işverenin zarar ve cezai şart talepleri) ile işe iade talepleri; ticari uyuşmazlıklarda (TTK md. 5/A) konusu para alacağı ve tazminat olan ticari davalar; tüketici uyuşmazlıkları ile kira, ortaklığın giderilmesi, kat mülkiyeti ve komşu hakkı uyuşmazlıkları gibi kanunla eklenen alanlar dava şartı kapsamındadır. İş kazası ve meslek hastalığı tazminatları ile tespit, itiraz ve rücu davaları ve hizmet tespiti davaları kapsam dışıdır; kapsam dışı ve tarafların tasarruf edebildiği tüm özel hukuk uyuşmazlıklarında ihtiyari arabuluculuk mümkündür.

Arabuluculuğa başvuru nasıl yapılır ve süreç nasıl işler?

Başvuru karşı tarafın yerleşim yeri ya da işin yapıldığı yerdeki arabuluculuk bürosuna dilekçeyle, avukat aracılığıyla ya da UYAP portalları üzerinden harçsız yapılır; büro sicilden arabulucu görevlendirir, taraflar listeden anlaşarak da seçebilir. Arabulucu tarafları belgeli biçimde ilk toplantıya davet eder, bilgilendirme yapar, ortak ve ayrı oturumlarla müzakereyi yönetir; iş uyuşmazlıklarında süre görevlendirmeden itibaren üç hafta artı en fazla bir haftadır ve toplantılar elektronik ortamda da yapılabilir. Başvurudan son tutanağa kadar zamanaşımı durur ve hak düşürücü süre işlemez; mazeretsiz ilk toplantıya katılmayan taraf davada haklı çıksa bile yargılama giderinden sorumlu tutulur ve lehine vekâlet ücretine hükmedilmez.

Şirket arabuluculukta nasıl temsil edilir ve temsilcinin sorumluluğu nedir?

Şirket, temsile yetkili organ temsilcisi (imza sirküleriyle), arabuluculukta anlaşma yetkisi içeren vekâletnameli avukatı ya da işverenin yazılı belgeyle yetkilendirdiği bir çalışanı (yetki belgesinde anlaşma yetkisi ve tutar sınırı) aracılığıyla temsil edilir; yetkisiz temsilci toplantıyı yapamaz ya da anlaşmayı tartışmalı kılar. Temsilci dosyayı ve alacak hesaplarını hazırlar, şirket içi anlaşma limitini alır, gizliliğe uyar, yetkisi içinde kalır ve anlaşma metnini kalem kalem kontrol eder. Yetki dışı anlaşma yetkisiz temsil ve şirkete karşı sorumluluk, ihmal ve hatalı beyan kusur sorumluluğu, gizlilik ihlali cezai sorumluluk doğurur; kamu işverenlerinde sulh yetkisi ve üst yönetici onayı olmadan ya da rayicin üzerinde anlaşma kamu zararı ve Sayıştay sorumluluğu üretir.

Arabuluculuk sürecinde hangi tutanaklar düzenlenir ve son tutanak ne işe yarar?

Görevlendirme ve davet kayıtları, ilk toplantı tutanağı (bilgilendirme, kimlik ve yetki bilgileri), ara toplantı tutanakları (müzakere içeriği gizlilik nedeniyle yazılmaz) ve son tutanak düzenlenir. Son tutanak anlaşma tutanağı (anlaşılan ve anlaşılamayan konular ayrı yazılır), anlaşamama tutanağı (dava şartının belgesi; dava dilekçesine eklenir ve işe iade davası bu tarihten itibaren iki hafta içinde açılır) ya da faaliyetin sona erme tutanağı (katılmama, ulaşılamama, çekilme, elverişsizlik, sürenin dolması; katılmama ve mazeret kaydı yargılama gideri sorumluluğunu belirler) olabilir. Tutanağa yazılmayan talep kalemi için dava şartı yerine getirilmiş sayılmaz; tutanak arabulucu, taraflar ve avukatlarca imzalanır ve UYAP'a kaydedilir.

Arabuluculuk anlaşma belgesinin geçerlilik şartları nelerdir ve ilam niteliği nasıl kazanır?

Anlaşma, tarafların serbestçe tasarruf edebileceği bir konuya ilişkin olmalı, taraflar ehil ve temsilciler yetkili olmalı, irade sakatlanmamış olmalı, kalemler, tutarlar, ödeme tarihi ve şekli, feragat ve ibra kapsamı açık yazılmalı, kanuna, ahlaka ve kamu düzenine aykırı olmamalı ve imzalar tam olmalıdır. Taraflar, avukatları ve arabulucunun birlikte imzaladığı belge icra edilebilirlik şerhi aranmaksızın ilam niteliğindedir; diğer hâllerde sulh hukuk (dava şartı arabuluculukta görevli) mahkemesinden şerh alınır. Anlaşılan konularda dava açılamaz; işe iade anlaşmasında işe başlatma tarihi, boşta geçen süre ücreti ve iş güvencesi tazminatı tutarı yazılmazsa anlaşma sağlanamamış sayılır. Kalemlerin ayrı yazılması vergi ve SGK açısından zorunludur.

Arabuluculuk uygulamaları eğitimi kimler için uygundur?

Arabuluculukta şirketi temsil eden ya da edecek insan kaynakları yöneticileri ve uzmanları, özlük ve bordro sorumluları, hukuk müşavirleri ve şirket avukatları, genel müdürler ve işveren vekilleri, mali işler yöneticileri, belediye şirketleri, KİT'ler, döner sermayeli işletmeler ve işçi çalıştıran kamu idarelerinin insan kaynakları ve hukuk birimleri, ticari uyuşmazlıklarda şirketi temsil eden yöneticiler, sendika temsilcileri ve iş hukuku alanında çalışan avukat ve mali müşavirler için uygundur. Program arabulucu yetiştiren temel eğitim değil, taraf temsilcileri için bir günlük uygulama eğitimidir; dosya hazırlığı, risk analizi, müzakere simülasyonu, anlaşma belgesi ve tutanak taslağı çalışılır.
Bu konuda uygulamalı eğitim almak ister misiniz?
İşçi ve İşveren Arasındaki Hukuksal Uyuşmazlıklarda Arabuluculuk ve Arabuluculuk Uygulamaları Eğitimi programımız hakkında detaylı bilgi alın, teklif isteyin.
İşçi ve İşveren Arasındaki Hukuksal Uyuşmazlıklarda Arabuluculuk ve Arabuluculuk Uygulamaları Eğitimi Sayfasına Git
Kamu İhale Danışmanlık Hizmetlerimiz

Vizyonder kamu ihale danışmanlığı hizmetleri

Danışmanlık Alanlarımız PDF

Kamu İhale Danışmanlık Merkezi

Kurumsal Eğitim Kataloğu

Vizyonder Eğitim Kurumsal Eğitim Kataloğu

Kamu İhalelerinde Danışmanlık Merkezi Yayında!

Kamu İhale Danışmanlık Merkezi

Belediyelerde Gelir Artırıcı Çalışmalar

Belediyelerde Gelir Artırıcı Çalışmalar Danışmanlığı

Stratejik Yönetim ve Stratejik Plan Hazırlama Eğitim ve Danışmanlığı

Vizyonder - Stratejik Yönetim ve Stratejik Plan Hazırlama Eğitim ve Danışmanlığı

Evsel Katı Atık Tarife Raporu Hazırlama Danışmanlığı

Evsel Katı Atık Tarife Raporu Hazırlama Danışmanlığı

Vizyonder Psikoloji Akademi Eğitimleri ve Danışmanlık Hizmetleri Başladı!

Vizyonder Psikoloji Akademi

Elektronik İhale Eğitimi

Elektronik İhale Eğitim Semineri - e-ihale eğitimi - vizyonder

Eğitim Seminerlerimize Kayıt Olun!

Vizyonder Eğitim Seminerlerine Kayıt Olun!

Sürdürülebilirlik Raporu Hazırlama
Tüm Sorularınız İçin
0(212) 232 2016
Eğitimlerimizden özellikle yeni çalışanların yararlanabilmesi için
"Uygulamalı Eğitim" verilmektedir. Bu eğitimde katılımcılar, baştan sona canlandırmalı olarak yaşayarak öğrenmektedirler.
Bu Sayfayı Paylaş
Hoşgeldiniz. Yardıma ihtiyacınız olursa buraya tıklayarak Whatsapp üzerinden bilgi alabilirsiniz.