Aşırı Düşük Sorgulama: Yaklaşık Maliyet Tespiti, Yapım İşlerinde Sıralı İş Grupları ve Sıralı Analiz Girdileri, Sınır Değer Nasıl Hesaplanır, Açıklama İstenilmeyecek Analiz Girdileri, Aşırı Düşük Tekliflerde Dikkat Edilmesi Gerekenler, Aşırı Düşük Savunma

Sınır değerin altında kalan teklif, ihaleyi kazanmaya en yakın ve kaybetmeye en açık tekliftir: idare açıklamayı yanlış isterse ihale iptal edilir, istekli savunmayı eksik hazırlarsa teklifi reddedilir ve her iki hata da Kamu İhale Kurulu önünde biter. Aşırı düşük sorgulama, ihale komisyonunun sınır değerin altındaki tekliflerin gerçekçi ve sürdürülebilir olup olmadığını isteklilerden aldığı belgeli yazılı açıklamalarla incelemesidir; bu rehber, yaklaşık maliyetin nasıl tespit edildiğini, yapım işlerinde sıralı iş grupları tablosu ve sıralı analiz girdilerini, sınır değerin nasıl hesaplandığını, açıklama istenilmeyecek analiz girdilerinin belirlenmesini, aşırı düşük savunma dilekçelerinin incelenmesinde dikkat edilecek durumları, özel pozların analizini, fiyat teklifi ve tespit tutanaklarının kontrolünü, aritmetik hata ve işçilik hesaplamalarını ve Kamu İhale Kurumu'nun emsal kararlarını hem idare hem istekli gözüyle anlatır.

Aşırı Düşük Sorgulama Eğitimi satış sayfasına git

Aşırı Düşük Sorgulama Nedir? 4734 Md. 38, Kamu İhale Genel Tebliği, Sınır Değer Kavramı ve Sorgulamanın İki Tarafı

Aşırı düşük sorgulama, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu md. 38'e göre ihale komisyonunun, diğer tekliflere ya da yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan teklifleri tespit etmesi, bu teklifleri reddetmeden önce belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenlerle ilgili ayrıntıları yazılı olarak istemesi ve isteklinin sunduğu (imalatın ekonomik olması, seçilen teknik çözümler, avantajlı koşullar, işin özgünlüğü gibi hususlarda belgelendirilmiş) yazılı açıklamaları dikkate alarak teklifi değerlendirmesidir.

Açıklamaları yeterli görülmeyen ya da yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İdare, ihale dokümanında sınır değerin altındaki tekliflerin açıklama istenmeksizin reddedileceğini ya da açıklama isteneceğini önceden belirler.

Sınır değer kavramı: Kamu İhale Kurumu'nun ihale konusu işin türüne göre belirlediği yöntemle geçerli teklifler ve yaklaşık maliyet üzerinden hesaplanan ve altında kalan tekliflerin aşırı düşük sayıldığı eşiktir.

Yapım işlerinde — Kamu İhale Genel Tebliği'ndeki formülle hesaplanır.
Hizmet alımlarında — geçerli tekliflerin aritmetik ortalaması ve sınır değer katsayısıyla (personel çalıştırılmasına dayalı hizmetlerde kâr hariç yaklaşık maliyet).
Mal alımlarında — Tebliğ'de belirlenen yönteme göre hesaplanır; EKAP sınır değer hesaplama modülü kullanılır.

Sorgulamanın iki tarafı: idare tarafında sınır değerin doğru hesaplanması, açıklama isteme yazısının Tebliğ'e uygun hazırlanması (sıralı iş kalemleri ve grupları listesi, analiz girdileri, açıklama süresi) ve gelen açıklamaların gerekçeli değerlendirilmesi; istekli tarafında ise sınır değerin altında kalma ihtimalinin önceden hesaplanması, açıklama yazısının süresinde ve eksiksiz hazırlanması ve reddedilme hâlinde şikâyet-itirazen şikâyet yolunun kullanılmasıdır. Kamu İhale Kurulu'nun aşırı düşük kararları ihale mevzuatının en geniş içtihat alanını oluşturur.

Mevzuat: 4734 md. 38 ve 40, Yapım İşleri-Hizmet Alımı-Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliklerinin aşırı düşük maddeleri, Kamu İhale Genel Tebliği'nin 45. maddesi (yapım işlerinde) ve 79. maddesi (hizmet alımlarında), Tebliğ ekindeki standart formlar (Ek-O.5 maliyet tespit tutanağı, Ek-O.6 satış tutarı tespit tutanağı, Ek-O.7 fiyat teklifi beyanı, Ek-O.8 stok tespit tutanağı) ve Kamu İhale Kurulu düzenleyici kararları.

Yapım işlerinde istekli tarafındaki açıklama hazırlama tekniği için yapım işlerinde aşırı düşük teklif açıklaması rehberi, hizmet ve mal alımlarındaki uygulama için hizmet alımı ihalelerinde teklif hazırlama rehberi ve mal alımı ihalelerinde teklif hazırlama rehberi ayrıca hazırlanmıştır.

Yaklaşık Maliyet Tespiti Nasıl Yapılır ve Yaklaşık Maliyet Nasıl Hazırlanır? Yapım İşlerinde Sıralı İş Grupları Tablosu ve Sıralı Analiz Girdileri

Yaklaşık maliyet tespiti nasıl yapılır: 4734 md. 9'a göre ihale onay belgesi düzenlenmeden önce idarece her türlü fiyat araştırması yapılarak KDV hariç tespit edilen, dayanaklarıyla hesap cetvelinde gösterilen, isteklilere açıklanmayan ve ihalenin ilk oturumunda açıklanan tahmini bedeldir.

Yapım işlerinde uygulama ya da kesin projeye dayalı metrajlar çıkarılır, iş kalemleri belirlenir, her iş kalemi için birim fiyat ve analiz hazırlanır, genel giderler ve yüklenici kârı (yüzde yirmi beşe kadar) eklenir; hizmet alımlarında işçilik-malzeme-ekipman-genel giderler ve kâr, mal alımlarında piyasa fiyatları ve kamu kurum fiyatları esas alınır.

Yaklaşık maliyet nasıl hazırlanır (aşırı düşük sorgulama açısından): yaklaşık maliyetin gerçekçi olması sınır değerin gerçekçi çıkmasının ön şartıdır — güncel olmayan birim fiyatlar, fazla/eksik metraj, yanlış rayiç ve kâr oranının unutulması sınır değeri saptırır ve aşırı düşük sorgulamayı yanlış isteklilere yöneltir ya da hiç sorgulama yapılmamasına yol açar.

Sıralı iş grupları tablosu: Kamu İhale Genel Tebliği md. 45'e göre idare, yaklaşık maliyetteki iş kalemlerini tutarlarına göre büyükten küçüğe sıralar, kümülatif toplamı yaklaşık maliyetin yüzde sekseni olan sınıra kadar olan kalemleri açıklama istenilecek kalemler olarak belirler; geri kalan yüzde yirmilik kısım için açıklama istenmez. Listenin yanlış hazırlanması (yüzde seksen sınırının hatalı hesaplanması) Kurul kararlarında ihalenin iptali ya da açıklamanın yeniden istenmesi sonucunu doğurur.

Sıralı analiz girdileri: açıklama istenilecek her iş kalemi için idare, analizdeki girdileri (malzeme, işçilik, makine, nakliye) tutarlarına göre sıralar; kümülatif toplamı analiz tutarının yüzde sekseni olan sınıra kadar olan girdiler açıklama istenilecek girdiler, tutarı analiz toplamının yüzde üçünün altında olan girdiler açıklama istenilmeyecek girdiler olarak belirlenir. İstekli açıklama istenilmeyen girdiler için belge sunmak zorunda değildir ama analizinde göstermelidir; idarenin bu tabloyu vermemesi ya da hatalı vermesi açıklamanın usulüne uygun istenmediği anlamına gelir.

Yaklaşık maliyet ve metraj tekniği için yaklaşık maliyet, metraj ve hakediş rehberi, ihale öncesi hazırlık için ihale öncesi hazırlık ve ihale işlem dosyası rehberi tamamlayıcıdır.

Sınır Değer Nasıl Hesaplanır? Yapım, Hizmet ve Mal Alımlarında Sınır Değer, Açıklama İstenilmeyecek Analiz Girdilerinin Belirlenmesi ve Açıklama İsteme Yazısı

Sınır değer nasıl hesaplanır: yapım işlerinde Kamu İhale Genel Tebliği md. 45.1.1'e göre ihale komisyonu önce geçerli teklifleri belirler, yaklaşık maliyetin yüzde yüz yirmisinin üzerindeki ve yüzde kırkının altındaki teklifler hesaba katılmaksızın kalan tekliflerin ortalaması (Tort1) hesaplanır, sapma aralığının dışında kalan teklifler elenerek Tort2 bulunur, Tort2'nin yaklaşık maliyete oranı (C) hesaplanır ve buna göre katsayı (K) belirlenerek sınır değer hesaplanır.

Sınır değer katsayısı (N), Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nca yapım işinin niteliğine göre belirlenen ve ihale dokümanında belirtilen katsayıdır (genel olarak 1,00 ile 1,20 arasında). Tek geçerli teklif varsa ya da geçerli teklif sayısı asgari sayının altındaysa sınır değer yaklaşık maliyet üzerinden belirlenir ve hesaplama EKAP modülüyle yapılıp tutanağa bağlanır.

Hizmet alımlarında (Tebliğ md. 79) — personel çalıştırılmasına dayalı hizmetlerde kâr hariç yaklaşık maliyet tutarı sınır değer sayılır; diğer hizmetlerde geçerli tekliflerin ortalaması ile sınır değer katsayısının (R; 0,80 ya da daha yüksek) çarpımıyla hesaplanır.
Mal alımlarında — yaklaşık maliyet ve geçerli tekliflerin ortalaması esas alınır; idari şartnamede sınır değerin altındaki tekliflerin nasıl işlem göreceği belirtilir.
E-eksiltme yapılan ihalelerde sınır değer eksiltme sonrası fiyatlarla yeniden hesaplanır.

Açıklama istenilmeyecek analiz girdilerinin belirlenmesi: yüzde seksen kümülatif sınırı ve yüzde üç girdi eşiği kuralına göre belirlenen girdiler için istekliden belge istenmez, ancak istekli bu girdileri analizinde göstermek zorundadır; idarenin sonradan bu girdiler için belge araması Kurul kararlarında hukuka aykırı bulunur.

Açıklama isteme yazısı: sınır değerin altındaki her istekliye ayrı ayrı, EKAP üzerinden ya da yazılı olarak sıralı iş kalemleri listesi, sıralı analiz girdileri tablosu, açıklamanın hangi belgelerle yapılacağı ve açıklama süresi (en az üç iş günü; uygulamada beş-on gün) belirtilerek gönderilir; yazının eksik ya da hatalı olması hâlinde açıklama yeniden istenir ve süre yeniden başlar.

Hizmet alımlarında sınır değer hesabı için hizmet alımı ihalesi nasıl yapılır rehberi, e-ihalede aşırı düşük için istekliler için elektronik ihale eğitimi rehberi, e-eksiltme sonrası sınır değer için e-eksiltme ihaleleri rehberi ayrıca hazırlanmıştır.

Aşırı Düşük Tekliflerde Dikkat Edilmesi Gerekenler: Aşırı Düşük Teklif Sorgulamada Dikkat Edilecek Durumlar ve Açıklamanın Belgeleri (Fiyat Teklifi, Tespit Tutanakları, Kamu Kurum Fiyatları, Kendi Malı, Nakliye)

Aşırı düşük tekliflerde dikkat edilmesi gerekenler: açıklama Tebliğ'de belirtilen yöntemlerle ve belgelerle yapılır; proforma fatura, imzasız fiyat listeleri ve sözlü beyanlar kabul edilmez. Açıklama istenilen her iş kalemi için analiz sunulur ve girdi fiyatları belgelendirilir.

Açıklamanın belgeleri:

Fiyat teklifi — üçüncü kişilerden alınan, SMMM/YMM onaylı; teklif tutarının maliyet ya da satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalamanın yüzde sekseninin altında olmadığına ilişkin beyan içermelidir; fiyat teklifinde işin adı, İKN, birim fiyat ve teklif tarihi bulunmalıdır.
Maliyet ve satış tutarı tespit tutanakları (Ek-O.5, Ek-O.6) — isteklinin kendi ürettiği/sattığı mallar için; ihale tarihinden önceki geçici vergi beyanname dönemine ait olmalıdır.
Stok tespit tutanağı (Ek-O.8) — ihale tarihinden önce stokta bulunan malzemeler için SMMM/YMM onaylı; stok miktarının iş için yeterli olması gerekir.
Kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen fiyatlar — Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Karayolları, DSİ, İller Bankası ve diğer kurumların birim fiyat ve rayiçleri (bu fiyatlar kullanılınca ayrıca belge istenmez).
Kendi malı makine-teçhizat — amortisman, bakım, yakıt ve operatör hesabına dayalı maliyet (ruhsat, demirbaş kaydı ya da fatura ile belgelenmesi gerekir); kiralık makine için fiyat teklifi sunulur.
Nakliye giderleri (mesafe ve taşıma formülleri), işçilik, genel giderler ve kâr (analiz toplamının teklif birim fiyatını aşmaması gerekir).

Dikkat edilecek diğer durumlar: açıklamanın süresinde sunulması (süre sonrası açıklama değerlendirilmez), imza ve yetki, açıklamanın ihale dokümanındaki iş miktarları ve teknik şartnameyle uyumu, aynı fiyat teklifinin birden fazla istekli tarafından kullanılması (rekabet ihlali şüphesi), aşırı düşük açıklamanın sonradan tamamlatılamaması ve idarenin açıklamayı yalnızca Tebliğ'deki kriterlere göre değerlendirmesi (isteklinin kâr edip etmeyeceği yönünde subjektif değerlendirme yapamaması).

Yapım işleri fiyat farkı ve genel şartname ilişkisi için yapım işleri fiyat farkı ve genel şartname rehberi tamamlayıcıdır.

Aşırı Düşük Savunma Dilekçesi İncelemesi: Savunma Dilekçelerinin İncelenmesinde Dikkat Edilecek Durumlar, Özel Pozların Analizleri, Proforma Fatura ve Fiyat Teklifi, Maliyet ve Stok Tespit Tutanaklarının Kontrolü, Aritmetik Hata ve İşçilik Hesaplamaları

Aşırı düşük savunma dilekçesi, isteklinin teklif fiyatının gerçekçi olduğunu analizler ve belgelerle ortaya koyduğu yazılı açıklamadır. Savunma dilekçelerinin incelenmesinde beş aşama izlenir:

Şekil incelemesi — süre, imza ve yetki, açıklamanın istenen kalemlerin tamamını kapsaması.
Analiz incelemesi — her iş kalemi için analiz sunulup sunulmadığı, girdi miktarlarının uyumu, analiz toplamının teklif birim fiyatını aşmaması.
Belge incelemesi — fiyat tekliflerinde meslek mensubu onayı ve beyan cümlesi, tutanakların doğru form ve dönemde düzenlenmesi, kamu kurum fiyatlarının güncelliği.
Hesap incelemesi — aritmetik doğruluk, birim dönüşümleri, işçilik ve makine saatleri, nakliye mesafeleri.
Tutarlılık incelemesi — açıklama ile teklif mektubu, birim fiyat cetveli ve teknik şartname arasındaki uyum.

Komisyon inceleme sonucunu her istekli için gerekçeli olarak tutanağa bağlar; açıklaması uygun bulunmayan teklifler reddedilir ve gerekçeler kesinleşen ihale kararında istekliye bildirilir.

Özel pozların analizleri: Bakanlık birim fiyatları dışında Karayolları, DSİ, İller Bankası, TCDD ve belediyelerin özel pozları kullanılıyorsa bu pozların analizleri ilgili kurumun yayımladığı analizlerle gösterilir; idarece analizi bulunmayan özel pozlar için açıklama istenirken analiz girdileri listesi verilememesi sorun yaratır (Kurul, idarenin analiz hazırlayıp yeniden açıklama istemesini öngörür).

Tutanakların kontrolü: fiyat teklifi ihale tarihinden önce alınmış olmalı, meslek mensubu onayı ve beyan cümlesi bulunmalı; maliyet ve satış tutarı tespit tutanakları (Ek-O.5, Ek-O.6) ile stok tespit tutanağı (Ek-O.8) meslek mensubunca imzalanıp kaşelenmelidir. Sahte ya da gerçeğe aykırı tutanak ve fiyat teklifi yasak fiil ve davranış olup yasaklama ve ceza sorumluluğu doğurur ve meslek mensubunun disiplin sorumluluğu gündeme gelir.

Aritmetik hataların kontrolü: birim fiyat teklif cetvelindeki aritmetik hata (miktar çarpı birim fiyat toplamı ile teklif tutarı farkı) teklifin değerlendirme dışı bırakılma sebebidir (4734 md. 37; e-ihalede sistemce kontrol edilir); açıklamadaki küçük hesap hataları Kurul kararlarına göre esasa etkisi ölçüsünde değerlendirilir.

İşçilik hesaplamaları: yapım işlerinde analizlerdeki işçilik girdileri (düz işçi, usta, operatör, şoför) için saatlik ücretler ihale tarihinde yürürlükteki asgari ücretin altında olamaz; hizmet alımlarında personel çalıştırılmasına dayalı işlerde asgari işçilik maliyeti (ücret, yemek, yol, SGK işveren payı) KİK işçilik hesaplama modülüyle hesaplanır ve teklifin bu maliyetin altında olması reddedilir. En sık hatalar asgari ücret dönemi, saatlik ücret dönüşümü, SGK işveren payı ve fazla çalışma hesabıdır.

İhale komisyonunun çalışma usulü için ihale komisyonu kimlerden oluşur rehberi, ihale dosyasının hazırlanması için ihale dosyası nasıl hazırlanır rehberi ayrıca hazırlanmıştır.

Kamu İhale Kurumu Emsal Kararları: Aşırı Düşük Sorgulamada Kurul İçtihadı, Şikâyet ve İtirazen Şikâyet Süreci

Kamu ihale kurumu emsal kararları, aşırı düşük sorgulamada hem idarelerin hem isteklilerin uygulamasını belirleyen içtihadı oluşturur.

Kurul'un yerleşik kararlarından öne çıkanlar: sıralı liste ve tablo verilmeden ya da hatalı verilerek açıklama istenmesi hâlinde açıklamanın yeniden istenmesi gerektiği; sınır değerin yanlış hesaplanması hâlinde ihale işlemlerinin düzeltilmesi ya da ihalenin iptali; açıklama istenilmeyen girdiler için belge sunulmamasının reddetme sebebi olamayacağı; fiyat tekliflerinde meslek mensubu onayı eksikliğinin açıklamayı geçersiz kıldığı; işçilik girdilerinin asgari ücretin altında olamayacağı; analiz toplamının teklif birim fiyatını aşması hâlinde açıklamanın reddedileceği; açıklamanın süresinde sunulmamasının doğrudan ret sebebi olduğu ve idarenin Tebliğ dışı kriter kullanamayacağı.

Kararlar KİK internet sitesindeki karar arama sistemi ve düzenleyici kararlar bölümünde yayımlanır ve Danıştay içtihadıyla birlikte izlenir.

Şikâyet ve itirazen şikâyet süreci: açıklaması reddedilen istekli kesinleşen ihale kararının tebliğinden itibaren on gün içinde idareye şikâyet başvurusunda bulunur; idare on gün içinde karar verir; idarenin ret kararına ya da süresinde karar vermemesine karşı on gün içinde Kamu İhale Kurumu'na itirazen şikâyet başvurusu yapılır. Kurul yirmi gün içinde inceleme yapar ve düzeltici işlem, ihalenin iptali ya da başvurunun reddi kararı verir.

Açıklaması kabul edilen isteklinin teklifine karşı diğer istekliler de aynı yolla başvurabilir; idare tarafında Kurul kararlarına uygun işlem tesisi ve kararlara karşı idari yargı yolu vardır.

Şikâyet usulü için ihale şikâyet ve itirazen şikâyet rehberi ve kamu ihalelerinde şikâyet ve inceleme rehberi tamamlayıcıdır.

Sık Yapılan Hatalar

Yaklaşık maliyeti güncel olmayan fiyat ve eksik analizle hazırlayıp sınır değeri saptırmak
Sıralı iş kalemleri listesinde yüzde seksen sınırını yanlış hesaplamak; sıralı analiz girdileri tablosunu vermemek
Açıklama istenilmeyecek girdiler için sonradan belge aramak ya da bu girdileri listede belirtmemek
Sınır değeri EKAP modülü ve Tebliğ formülü dışında hesaplamak; e-eksiltme sonrası yeniden hesaplamamak
Açıklama süresini makul belirlememek; süre sonrası açıklamayı değerlendirmek
İstekli tarafında fiyat teklifinde meslek mensubu onayı ve beyan cümlesini eksik bırakmak
Proforma fatura, internet çıktısı ve imzasız fiyat listesiyle açıklama yapmak
Stok ve maliyet tespit tutanaklarını yanlış dönemde ya da yanlış formda düzenletmek
İşçilik girdilerini asgari ücretin altında fiyatlandırmak; SGK işveren payını atlamak
Analiz toplamının teklif birim fiyatını aşması; miktar değişikliğini gerekçelendirmemek
Özel pozlar için analiz vermeden açıklama istemek
Komisyonun açıklamayı gerekçesiz reddetmesi ya da Tebliğ dışı subjektif kriter kullanması
Ret gerekçesini kesinleşen ihale kararında bildirmemek; şikâyet sürelerini kaçırmak

Aşırı Düşük Sorgulama Eğitimi Kimler İçin? Aşırı Düşük Eğitimi, Kamu İhale Eğitimi ve İhale Eğitimi Programları

Aşırı düşük sorgulama eğitimi aşağıdaki gruplar için uygundur:

İhale komisyonu başkan ve üyeleri (özellikle işin uzmanı üyeler), yaklaşık maliyet hazırlayan teknik personel, satın alma ve ihale birimleri.
Fen işleri, yapı kontrol, su ve kanalizasyon idareleri ile yatırımcı kurumların mühendis ve teknikerleri, mali hizmetler ve ön mali kontrol birimleri, hukuk müşavirlikleri, iç denetçiler.
Belediyeler, il özel idareleri, üniversiteler, KİT'ler, belediye şirketleri ve tüm 4734 kapsamındaki idarelerin personeli.
Yapım, hizmet ve mal alımı ihalelerine katılan yüklenici firmaların teklif hazırlama ve maliyet personeli, mali müşavirler, ihale danışmanları ve avukatlar.

Eğitim içeriği yaklaşık maliyet tespiti, sıralı iş grupları tablosu ve sıralı analiz girdileri, sınır değer hesaplama, açıklama isteme yazısı, açıklamanın belgeleri (fiyat teklifi, tespit tutanakları, kamu kurum fiyatları, kendi malı, nakliye), savunma dilekçesi incelemesi, aritmetik hata ve işçilik hesaplamaları ile Kamu İhale Kurumu emsal kararları konularından oluşur.

Program örnek bir yapım işi ihalesi üzerinden sınır değer hesabı, sıralı liste ve tablo hazırlama, açıklama yazısı düzenleme ve örnek savunma dilekçesi inceleme uygulamalarıyla yürütülür; hizmet ve mal alımı uygulamaları ayrıca işlenir; standart teorik ve uygulamalı program için en az bir gün altı saat öngörülür ve kurumun talep ve beklentilerine göre süre değişebilir. Aşırı düşük eğitimi idare ve istekli grupları için ayrı ayrı düzenlenir; program kamu ihale eğitimi ve ihale eğitimi dizisinde yaklaşık maliyet, ihale komisyonu, tekliflerin değerlendirilmesi ve şikâyet programlarıyla bütünleşir, 4734 sayılı kamu ihale mevzuatı eğitimi kapsamındaki ileri uygulama modülüdür ve katılımcılara e-Devlet üzerinden doğrulanabilen katılım belgesi verilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Aşırı düşük sorgulama nedir?

4734 md. 38'e göre ihale komisyonunun, diğer tekliflere ya da yaklaşık maliyete göre aşırı düşük olan (sınır değerin altında kalan) teklifleri reddetmeden önce isteklilerden teklifin önemli bileşenlerine ilişkin ayrıntıları yazılı olarak istemesi ve imalat sürecinin, hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması, teknik çözümler, avantajlı koşullar ve işin özgünlüğü hususlarında belgelendirilerek yapılan açıklamaları Kamu İhale Genel Tebliği'ndeki yönteme göre değerlendirmesidir. Açıklama sunmayan ya da açıklaması yeterli görülmeyen teklifler reddedilir; idare dokümanda sınır değerin altındaki tekliflerin açıklama istenmeksizin reddedileceğini ya da açıklama isteneceğini belirler. Sorgulama idare tarafında doğru sınır değer, usulüne uygun açıklama yazısı ve gerekçeli inceleme; istekli tarafında süresinde, eksiksiz ve belgeli savunma gerektirir.

Sınır değer nasıl hesaplanır?

Yapım işlerinde Tebliğ md. 45'e göre geçerli teklifler arasından yaklaşık maliyetin yüzde yüz yirmisinin üzerindeki ve yüzde kırkının altındaki teklifler elenir, kalanların aritmetik ortalaması (Tort1) alınır, Tort1'e göre Tebliğ'deki sapma aralığı dışındaki teklifler elenerek ikinci ortalama (Tort2) bulunur, Tort2'nin yaklaşık maliyete oranından (C) katsayı (K) belirlenir ve sınır değer yaklaşık maliyet, Tort2, K ve ihale dokümanında belirtilen sınır değer katsayısı (N) ile Tebliğ formülüne göre hesaplanır; geçerli teklif sayısı yetersizse yaklaşık maliyet esas alınır ve hesap EKAP modülüyle tutanağa bağlanır. Hizmet alımlarında personel çalıştırılmasına dayalı işlerde kâr hariç yaklaşık maliyet, diğer hizmetlerde geçerli tekliflerin ortalaması ile sınır değer katsayısının (R) çarpımı; mal alımlarında Tebliğ'deki yöntem uygulanır ve e-eksiltme sonrası sınır değer yeniden hesaplanır.

Sıralı iş grupları tablosu ve açıklama istenilmeyecek analiz girdileri nasıl belirlenir?

İdare yaklaşık maliyetteki iş kalemlerini ya da gruplarını tutarına göre büyükten küçüğe sıralar, kümülatif toplamı yaklaşık maliyetin yüzde sekseni sınırına kadar olan kalemleri (sınırdaki kalem dahil) açıklama istenilecek iş kalemleri olarak belirler ve geri kalan yüzde yirmi için açıklama istemez; anahtar teslimi işlerde iş grupları, birim fiyatlı işlerde iş kalemleri esas alınır. Açıklama istenilecek her kalemin analizinde girdiler tutarına göre sıralanır, kümülatif toplamı analiz tutarının yüzde sekseni sınırına kadar olan girdiler açıklama istenilecek, sınırın dışında kalanlar ile tutarı analiz toplamının yüzde üçünün altında olan girdiler açıklama istenilmeyecek analiz girdileri olarak listelenir; istekli bu girdiler için belge sunmak zorunda değildir ancak analizinde gösterir ve listelerin hatalı ya da eksik verilmesi açıklamanın usulüne uygun istenmediği anlamına gelir.

Aşırı düşük tekliflerde dikkat edilmesi gerekenler nelerdir?

Açıklama yalnızca Tebliğ'de sayılan belgelerle yapılır: meslek mensubu onaylı ve beyan cümleli üçüncü kişi fiyat teklifleri, isteklinin kendi maliyet ve satış tutarı tespit tutanakları (Ek-O.5, O.6), stok tespit tutanağı (Ek-O.8), kamu kurum ve kuruluşlarının ilan ettiği birim fiyat ve rayiçler, kamu kurumu fiyat teklifleri ve tarifeler, kendi malı makine için amortisman hesabı ve belgeleri, nakliye analizleri, asgari ücretin altına inmeyen işçilik hesapları; proforma fatura, internet çıktısı ve imzasız liste kabul edilmez. Açıklama süresinde ve yetkili imzayla sunulmalı, istenen tüm kalem ve girdileri kapsamalı, analiz toplamı teklif birim fiyatını aşmamalı, miktar değişiklikleri gerekçelendirilmeli, belgeler ihale tarihiyle uyumlu olmalı ve eksik belge sonradan tamamlatılamaz; idare değerlendirmeyi Tebliğ kriterleriyle sınırlı ve gerekçeli yapar.

Aşırı düşük savunma dilekçesi nasıl incelenir?

Komisyon her açıklamayı aynı yöntemle inceler: şekil (süre, imza ve yetki, kapsam), analiz (her kalem için analiz, girdi ve miktarların uyumu, fiyatların belgelerle eşleşmesi, analiz toplamının teklif fiyatını aşmaması, kâr ve genel giderin gösterilmesi), belge (fiyat tekliflerinde meslek mensubu onayı ve beyan cümlesi, tutanakların form ve dönemi, stok miktarı, kamu kurum fiyatlarının güncelliği, kendi malı belgeleri, teklif veren firmanın faaliyet alanı ve teklif tarihi), hesap (aritmetik doğruluk, birim dönüşümleri, işçilik ve makine saatleri, nakliye mesafeleri) ve tutarlılık (açıklamanın teklif mektubu, birim fiyat cetveli ve teknik şartnameyle uyumu, aynı girdinin farklı fiyatlandırılması) incelemesi yapılır. Sonuç her istekli için gerekçeli tutanağa bağlanır, uygun bulunmayan teklifler reddedilir ve gerekçe kesinleşen ihale kararında bildirilir; sahte tutanak ve fiyat teklifi yasak fiil olup yasaklama doğurur.

Fiyat teklifi, maliyet ve stok tespit tutanakları nasıl kontrol edilir?

Tebliğ'in güncel hâlinde proforma fatura yerine üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi esas alınır; teklifte işin adı, ihale kayıt numarası, birim fiyat, tarih, teklif veren firmanın SMMM ya da YMM onayı ve teklifin satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının yüzde sekseninin altında ya da maliyet tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmadığına ilişkin beyan bulunmalıdır. Maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) kendi üretilen mallar için ağırlıklı ortalama birim maliyeti, satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) satılan mallar için ağırlıklı ortalama birim satış tutarını, stok tespit tutanağı (Ek-O.8) ihale tarihinden önce stokta bulunan malzemeleri miktar ve maliyetiyle gösterir; tutanaklar ihale tarihinden önceki geçici vergi dönemine ait ve meslek mensubunca onaylı olmalı, istenildiğinde temin edilebilmeli ve fiyat teklifiyle çelişmemelidir.

İşçilik hesaplamaları ve aritmetik hata kontrolü nasıl yapılır?

Yapım işlerinde analizlerdeki işçilik girdileri için saatlik ücretler ihale tarihinde yürürlükteki brüt asgari ücret, işveren SGK payı ve işsizlik sigortası dahil saatlik maliyetin altında olamaz, işçilik saatleri analiz miktarlarıyla uyumlu olmalı ve nitelikli işçilik için asgari ücretin üzerindeki ücretler belgelenmelidir; hizmet alımlarında personel çalıştırılmasına dayalı işlerde ücret, yemek, yol, giyim, fazla çalışma, ulusal bayram ve genel tatil ücretleri, SGK işveren payı ve kısa vadeli sigorta prim oranıyla asgari işçilik maliyeti KİK işçilik hesaplama modülüyle hesaplanır ve altındaki teklifler reddedilir. Aritmetik kontrolde analizlerin miktar çarpı birim fiyat toplamları, analiz toplamlarının teklif birim fiyatlarıyla karşılaştırılması ve birim fiyat teklif cetvelindeki aritmetik hatanın (4734 md. 37) değerlendirme dışı bırakılma sebebi olduğu gözetilir; açıklamadaki küçük hesap hataları esasa etkisi ölçüsünde değerlendirilir.

Aşırı düşük sorgulama eğitimi kimler için uygundur ve ne kadar sürer?

İhale komisyonu üyeleri, yaklaşık maliyet hazırlayan teknik personel, satın alma ve ihale birimleri, fen işleri ve yatırımcı kurumların mühendis ve teknikerleri, mali hizmetler ve ön mali kontrol birimleri, hukuk müşavirlikleri, iç denetçiler, belediye, il özel idaresi, üniversite, KİT ve belediye şirketi personeli ile yüklenici firmaların teklif, maliyet ve ihale personeli, mali müşavirler, ihale danışmanları ve avukatlar için uygundur. İçerik yaklaşık maliyet tespiti, sıralı iş grupları ve analiz girdileri, sınır değer hesabı, açıklama istenilmeyecek girdiler, sorgulamada ve savunma dilekçesi incelemesinde dikkat edilecek durumlar, özel pozlar, fiyat teklifi ve tutanak kontrolü, aritmetik hata, işçilik hesapları ve Kurul emsal kararlarıdır; süre kurumla yapılan görüşme ya da ihtiyaç analizine göre belirlenir, standart teorik ve uygulamalı program için en az bir gün altı saat öngörülür.

Bu konuda uygulamalı eğitim almak ister misiniz?

Aşırı Düşük Sorgulama Eğitimi programımız hakkında detaylı bilgi alın, teklif isteyin.

Aşırı Düşük Sorgulama Eğitimi Sayfasına Git

İlgili Eğitimler:

EĞİTİM KATEGORİLERİ

Kamu İhale Danışmanlık Hizmetlerimiz

Danışmanlık Alanlarımız PDF

Kurumsal Eğitim Kataloğu

Kamu İhalelerinde Danışmanlık Merkezi Yayında!

Belediyelerde Gelir Artırıcı Çalışmalar

Stratejik Yönetim ve Stratejik Plan Hazırlama Eğitim ve Danışmanlığı

Evsel Katı Atık Tarife Raporu Hazırlama Danışmanlığı

Vizyonder Psikoloji Akademi Eğitimleri ve Danışmanlık Hizmetleri Başladı!

Elektronik İhale Eğitimi

Eğitim Seminerlerimize Kayıt Olun!

Sürdürülebilirlik Raporu Hazırlama

Sürdürülebilirlik Eğitimi

0(212) 232 2016

Eğitimlerimizden özellikle yeni çalışanların yararlanabilmesi için
"Uygulamalı Eğitim" verilmektedir. Bu eğitimde katılımcılar, baştan sona canlandırmalı olarak yaşayarak öğrenmektedirler.

Eğitim Talebi Gönderin

Kurumsal Hizmetiçi Eğitimler
Tanıtım Dosyasını İndir