Vizyonder Logo
Vizyonder Eğitim ve Danışmanlık Hizmetleri - Tel:0242 338 2016

Tebligat Kanunu Nedir? Tebliğ Türleri, Usulsüz Tebligat ve Elektronik Tebligat Rehberi

Tebligat Kanunu Nedir? Tebliğ Türleri, Usulsüz Tebligat ve Elektronik Tebligat Rehberi
Tebligat, bir hukuki işlemin muhatabına usulüne uygun biçimde bildirilmesidir; süreler tebliğle işlemeye başladığı için usulsüz tebligat işlemi hükümsüz kılar, kişileri mağdur eder ve kamu idaresi için dava kaybı ve kamu zararı doğurur. 7201 sayılı Tebligat Kanunu şekle bağlı bir kanundur: şekle uymayan tebligat yapılmamış sayılır. Elektronik tebligat, zorunlu muhataplar için bu şekli UETS üzerinden standartlaştırmıştır.

Tebligat Kanunu Nedir? 7201 Sayılı Tebligat Kanunu Nedir ve Neden Önemlidir?

Tebligat kanunu nedir: 7201 sayılı Tebligat Kanunu (1959), kazai merciler, genel ve özel bütçeli idareler, belediyeler, köyler ve diğer kamu kurumları ile barolar ve noterler tarafından yapılacak tebligatın usul ve esaslarını düzenleyen kanundur; uygulaması Tebligat Kanununun Uygulanmasına Dair Yönetmelik ve Elektronik Tebligat Yönetmeliği ile tamamlanır.

7201 sayılı Tebligat Kanunu nedir sorusunun pratik cevabı şudur: idari işlemlerin, mahkeme kararlarının, cezaların ve ödeme emirlerinin muhatabına hangi yolla, kime, nasıl ve ne zaman ulaştırılmış sayılacağını belirleyen şekli kanun.

Tebligatın önemi süreden gelir: itiraz, dava, ödeme ve savunma süreleri tebliğ tarihinden işler; tebligat usulsüzse süre hiç başlamaz, işlem askıda kalır ve idare haklı olduğu davayı kaybeder. Bu yüzden Kanun hem tebliği çıkaran kurumu hem tebliği alan sıfatıyla herkesi ilgilendirir.

Tebligat Nasıl Yapılır? Tebliğ Yolları

Tebligat nasıl yapılır: Kanun'a göre tebligat kural olarak PTT aracılığıyla yapılır; ayrıca memur vasıtasıyla (ivedi hâllerde ve kanunun izin verdiği durumlarda), doğrudan (idarenin kendi görevlisiyle, tebliğ mazbatası düzenlenerek), ilanen (muhatabın adresi bilinmiyorsa), yurt dışına (konsolosluk ya da uluslararası anlaşmalar yoluyla) ve elektronik yolla (UETS üzerinden) yapılabilir.

Her yolun kendi belgesi vardır: tebliğ mazbatası, ilan tutanağı, elektronik tebligat delili.

Tebligatın geçerliliği için evrak, muhatabın bilinen en son adresine (gerçek kişilerde adres kayıt sistemindeki adres esas alınarak) gönderilir; kurum, tebliğ evrakının içeriğini, tarihini ve kime teslim edildiğini belgeleyemiyorsa tebligatı ispat edemez. Kamu kurumlarında tebligat, yazı işleri ya da ilgili birimce hazırlanır; en sık hata, evrakın yanlış adrese, yanlış kişiye ya da eksik mazbatayla gönderilmesidir.

Tebliğ Türleri: Kime, Nasıl Tebliğ Edilir?

Tebliğ türleri, muhatabın durumuna göre ayrılır:

  • Muhatabın kendisine tebliğ — asıl kuraldır; evrak muhataba imza karşılığı teslim edilir.
  • Muhatap yerine tebliğ — muhatap adreste bulunmazsa aynı konutta oturan aile bireylerine ya da hizmetçilerine (görünüşe göre on sekiz yaşını doldurmuş ve ehliyetli), işyerinde ise sürekli çalışan memur ya da müstahdemine yapılır; tüzel kişilerde yetkili temsilciye, o yoksa çalışanlarına tebliğ edilir.
  • Adreste bulunamama hâli (Kanun md. 21) — muhatap ya da tebliğ yapılabilecek kişi adreste yoksa ve tebliğ memuru komşu, kapıcı ya da yöneticiden muhatabın o adreste oturduğunu tespit ederse, evrak mahalle muhtarına ya da ihtiyar heyetine teslim edilir, kapıya haber kâğıdı yapıştırılır ve komşuya haber verilir; tebliğ, haber kâğıdının yapıştırıldığı tarihte yapılmış sayılır.

Gerçek kişinin adres kayıt sistemindeki adresine yapılan tebligatta (md. 21/2) muhatap adreste bulunmasa dahi evrak kapıya yapıştırılır ve o tarihte tebliğ edilmiş sayılır. Tebliği alma yasağı ve imzadan kaçınma hâllerinde de Kanun'daki özel usul uygulanır. Her türün mazbatada doğru işaretlenmesi, geçerliliğin ön şartıdır.

İlanen Tebligat

İlanen tebligat, muhatabın adresinin bilinmemesi ve araştırmaya rağmen bulunamaması hâlinde yapılır (Kanun md. 28-31).

Önce adres araştırması (adres kayıt sistemi, nüfus, kolluk, vergi kayıtları) yapılır ve belgelenir; sonra evrakın özeti, tebliği çıkaran merciin bulunduğu yerde ve gerekiyorsa muhatabın son bilinen adresinin bulunduğu yerde bir gazetede ve elektronik ortamda ilan edilir; ilan tarihinden itibaren on beş gün sonra tebliğ yapılmış sayılır, gerekiyorsa bu süre kısaltılıp uzatılabilir.

Adres araştırması yapılmadan ya da belgelenmeden yapılan ilanen tebligat, en sık iptal nedenidir; ilanen tebligat son çare olduğundan, önceki adımların tamamı dosyada gösterilmelidir.

Usulsüz Tebligat ve Sonuçları

Usulsüz tebligat, Kanun ve Yönetmelik'teki şekil kurallarına uyulmadan yapılan tebligattır: yanlış adrese gönderme, tebliğ yapılamayacak kişiye teslim, mazbatanın eksik doldurulması, md. 21 usulünün adımlarının atlanması, ilanen tebligatta adres araştırması yapılmaması, elektronik tebligat zorunlu muhataba kâğıt tebligat gibi.

Sonucu ağırdır: usulsüz tebligat yapılmamış sayılır, süreler işlemez, işlem uygulanamaz ve idare aleyhine açılan davalarda tebligatın usulsüzlüğü tek başına iptal nedeni olur.

Kanun'un 32. maddesi bir istisna tanır: tebligat usulsüz olsa da muhatap tebliğe muttali olduğunu (öğrendiğini) beyan ederse, beyan tarihi tebliğ tarihi sayılır; ancak bu, muhatabın beyanına bağlıdır ve idare buna güvenerek işlem kuramaz. Kamu idaresi için usulsüz tebligat, hem işlemin hükümsüzlüğü hem de dava ve icra masrafları nedeniyle kamu zararı ve sorumluluk kaynağıdır.

Elektronik Tebligat Yönetmeliği ve Zorunlu E-Tebligat Muhatapları

Kanun'un 7/a maddesi ve Elektronik Tebligat Yönetmeliği (2019'dan itibaren yürürlükte), tebligatı elektronik ortama taşımıştır: elektronik tebligat, PTT tarafından işletilen Ulusal Elektronik Tebligat Sistemi (UETS) üzerinden yapılır ve muhatabın elektronik tebligat adresine ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda tebliğ edilmiş sayılır; muhatabın okuyup okumaması sonucu değiştirmez.

Elektronik tebligat zorunlu muhataplar: 5018 sayılı Kanun'a ekli cetvellerdeki kamu idareleri, mahalli idareler, kanunla kurulan diğer kamu kurumları, KİT'ler ve kamu payı yüzde elliden fazla şirketler, kanunla kurulanlar dahil tüm özel hukuk tüzel kişileri (anonim ve limited şirketler, kollektif ve komandit şirketler, vakıflar, dernekler, kooperatifler, sendikalar), noterler, baro levhasına kayıtlı avukatlar, sicile kayıtlı arabulucular ve bilirkişiler ile idareleri, kamu iktisadi teşebbüslerini ve benzerlerini temsil eden diğer kişiler. Gerçek kişiler ve diğer tüzel kişiler için elektronik tebligat isteğe bağlıdır.

Zorunlu muhataba kâğıt tebligat yapılması, usulsüz tebligat sonucu doğurur.

E-Tebligat Nasıl Açılır? UETS Başvurusu

E-tebligat nasıl açılır: zorunlu muhataplar için elektronik tebligat adresi, PTT'ye başvuruyla oluşturulur; kamu kurumları başvuruyu kurumsal olarak (kurum bilgileri, yetkili kişi ve DETSİS bilgileriyle), özel hukuk tüzel kişileri ticaret sicil ve MERSİS bilgileriyle, gerçek kişiler (isteğe bağlı) kimlik bilgileriyle yapar; başvuru PTT merkezlerinden ve elektronik ortamdan yapılabilir.

Adres oluşturulduktan sonra UETS'e e-Devlet ya da PTT'nin sağladığı kimlik doğrulama yöntemleriyle giriş yapılır; kurumlar, yetkili kullanıcı tanımlar ve tebligatları alan-gönderen olarak yönetir.

Kamu kurumu için e-tebligat iki yönlüdür: kuruma yapılan tebligatların günlük kontrolü (beş günlük süre, okunmasa da işler) ve kurumun yaptığı tebligatların UETS üzerinden gönderilmesi. Tebligat adresini kontrol etmeyen kurum, dava ve itiraz sürelerini kaçırır; bu, en yeni ve en sık kamu zararı kaynaklarından biridir.

Tebligat Kanunu'nun Diğer Kanunlarla İlişkisi

Tebligat Kanunu genel kanundur; özel kanunlarda ayrı tebligat hükmü varsa o uygulanır.

Vergi tebligatı 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 93-109. maddelerine (e-tebligat dahil), ihale sürecindeki bildirimler 4734 sayılı Kanun'un 65. maddesine (EKAP üzerinden bildirim), sosyal güvenlik tebligatı ilgili düzenlemelere, belediye cezalarının tebliği ise 1608 sayılı Kanun ve Kabahatler Kanunu ile birlikte Tebligat Kanunu'na tabidir.

Kamu personeli, hangi işlemde hangi tebligat kuralının uygulanacağını bilmek zorundadır; vergi tebligatını Tebligat Kanunu usulüyle ya da ihale bildirimini posta yoluyla yapmak, işlemi geçersiz kılar.

Sık Yapılan Hatalar

  • Adres kayıt sistemi kontrolü yapmadan eski adrese tebligat
  • Tebliğ mazbatasının eksik doldurulması; tebliğ türünün işaretlenmemesi
  • Md. 21 usulünde muhtara teslim, kapıya yapıştırma ve komşuya haber adımlarından birinin atlanması
  • Adres araştırması belgelenmeden ilanen tebligat
  • Elektronik tebligat zorunlu muhataba kâğıt tebligat
  • Kuruma gelen e-tebligatların günlük kontrol edilmemesi; sürelerin kaçırılması
  • Özel kanundaki tebligat usulünü (VUK, 4734) bilmemek

Tebligat Kanunu ve Elektronik Tebligat Eğitimi Kimler İçin? Tebliğ Türleri Eğitimi Modülü

Tebligat kanunu ve elektronik tebligat eğitimi aşağıdaki gruplar için uygundur:

  • Kamu kurumlarının ve belediyelerin yazı işleri ve evrak birimleri, hukuk müşavirlikleri ve kurum avukatları.
  • Ceza ve idari yaptırım işlemlerini yürüten zabıta ve ruhsat birimleri, gelir ve tahsilat birimleri (ödeme emri tebliği), personel birimleri (disiplin ve özlük tebligatları).
  • İhale birimleri, sosyal güvenlik ve vergi işlemlerini yürüten personel ile şirket, dernek ve vakıfların e-tebligat sorumluları.

Tebliğ türleri eğitimi modülü, her tür için doğru mazbata düzenlemeyi gerçek örneklerle uygulamalı işler; kurumsal programlarda kurumun iptal edilmiş tebligat örnekleri ve UETS kullanımı üzerinden çalışılır ve kurum için bir tebligat kontrol listesi hazırlanır.

Sıkça Sorulan Sorular

Tebligat kanunu nedir?

7201 sayılı Tebligat Kanunu, kazai merciler, kamu idareleri, belediyeler ve diğer kamu kurumları ile barolar ve noterlerce yapılacak tebligatın usul ve esaslarını düzenleyen şekli kanundur. Süreler tebliğle işlediği için şekle uymayan tebligat yapılmamış sayılır ve işlemi hükümsüz kılar.

Tebligat nasıl yapılır?

Kural olarak PTT aracılığıyla; ayrıca memur vasıtasıyla, doğrudan, ilanen, yurt dışına ve elektronik yolla (UETS) yapılabilir. Evrak muhatabın bilinen en son adresine (gerçek kişilerde adres kayıt sistemindeki adres esas alınarak) gönderilir ve tebliğ mazbatası, ilan tutanağı ya da elektronik delille belgelenir.

Tebliğ türleri nelerdir?

Muhatabın kendisine tebliğ, muhatap yerine tebliğ (aynı konuttaki ehliyetli aile bireyi, işyerindeki sürekli çalışan, tüzel kişide yetkili temsilci), adreste bulunamama hâlinde muhtara teslim ve kapıya yapıştırma (madde 21), adres kayıt sistemi adresine kapıya yapıştırma (madde 21/2), ilanen tebligat ve elektronik tebligat.

Usulsüz tebligatın sonucu nedir?

Usulsüz tebligat yapılmamış sayılır; süreler işlemez, işlem uygulanamaz ve idare aleyhine davalarda tek başına iptal nedeni olur. Muhatap tebliğe muttali olduğunu beyan ederse beyan tarihi tebliğ tarihi sayılır (madde 32); ancak idare buna güvenerek işlem kuramaz. Kamu idaresi için dava kaybı ve kamu zararı kaynağıdır.

İlanen tebligat ne zaman yapılır?

Muhatabın adresi bilinmiyorsa ve adres kayıt sistemi, nüfus, kolluk ve vergi kayıtlarında yapılan araştırmaya rağmen bulunamıyorsa; araştırma belgelenir, evrakın özeti gazete ve elektronik ortamda ilan edilir ve ilan tarihinden itibaren on beş gün sonra tebliğ yapılmış sayılır. Adres araştırması yapılmadan ilanen tebligat en sık iptal nedenidir.

Elektronik tebligat kimler için zorunludur?

5018 kapsamındaki kamu idareleri, mahalli idareler, kanunla kurulan kamu kurumları, KİT'ler ve kamu payı yüzde elliden fazla şirketler, tüm özel hukuk tüzel kişileri (şirketler, vakıflar, dernekler, kooperatifler, sendikalar), noterler, avukatlar, sicile kayıtlı arabulucular ve bilirkişiler. Gerçek kişiler için isteğe bağlıdır; zorunlu muhataba kâğıt tebligat usulsüzdür.

E-tebligat nasıl açılır?

PTT'ye başvuruyla UETS üzerinde elektronik tebligat adresi oluşturulur: kamu kurumları kurumsal bilgilerle, şirketler ticaret sicil ve MERSİS bilgileriyle, gerçek kişiler kimlik bilgileriyle başvurur. Adrese e-Devlet ya da PTT kimlik doğrulamasıyla girilir; tebligat, adrese ulaşmasını izleyen beşinci günün sonunda okunmasa da tebliğ edilmiş sayılır.

Tebligat kanunu ve elektronik tebligat eğitimi kimler için uygundur?

Kamu kurumlarının ve belediyelerin yazı işleri ve evrak birimleri, hukuk müşavirlikleri, zabıta ve ruhsat birimleri, gelir ve tahsilat birimleri, personel birimleri, ihale birimleri, vergi ve sosyal güvenlik işlemlerini yürüten personel ile şirket, dernek ve vakıfların e-tebligat sorumluları için uygundur.
Bu konuda uygulamalı eğitim almak ister misiniz?
Tebligat Kanunu ve Elektronik Tebligat Eğitimi programımız hakkında detaylı bilgi alın, teklif isteyin.
Tebligat Kanunu ve Elektronik Tebligat Eğitimi Sayfasına Git
Kamu İhale Danışmanlık Hizmetlerimiz

Vizyonder kamu ihale danışmanlığı hizmetleri

Danışmanlık Alanlarımız PDF

Kamu İhale Danışmanlık Merkezi

Kurumsal Eğitim Kataloğu

Vizyonder Eğitim Kurumsal Eğitim Kataloğu

Kamu İhalelerinde Danışmanlık Merkezi Yayında!

Kamu İhale Danışmanlık Merkezi

Belediyelerde Gelir Artırıcı Çalışmalar

Belediyelerde Gelir Artırıcı Çalışmalar Danışmanlığı

Stratejik Yönetim ve Stratejik Plan Hazırlama Eğitim ve Danışmanlığı

Vizyonder - Stratejik Yönetim ve Stratejik Plan Hazırlama Eğitim ve Danışmanlığı

Evsel Katı Atık Tarife Raporu Hazırlama Danışmanlığı

Evsel Katı Atık Tarife Raporu Hazırlama Danışmanlığı

Vizyonder Psikoloji Akademi Eğitimleri ve Danışmanlık Hizmetleri Başladı!

Vizyonder Psikoloji Akademi

Elektronik İhale Eğitimi

Elektronik İhale Eğitim Semineri - e-ihale eğitimi - vizyonder

Eğitim Seminerlerimize Kayıt Olun!

Vizyonder Eğitim Seminerlerine Kayıt Olun!

Sürdürülebilirlik Raporu Hazırlama
Tüm Sorularınız İçin
0(212) 232 2016
Eğitimlerimizden özellikle yeni çalışanların yararlanabilmesi için
"Uygulamalı Eğitim" verilmektedir. Bu eğitimde katılımcılar, baştan sona canlandırmalı olarak yaşayarak öğrenmektedirler.
Bu Sayfayı Paylaş
Hoşgeldiniz. Yardıma ihtiyacınız olursa buraya tıklayarak Whatsapp üzerinden bilgi alabilirsiniz.