Geçmiş sosyal denge ödemeleri için af getirildi mi?

Doğru, ancak kapsamı sınırlıdır ve geçmişe yöneliktir. Düzenleme, gelecekte yapılacak aykırı ödemeler için bir serbestlik getirmez.

26.11.2022 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan 7421 sayılı Kanunun 10'uncu maddesiyle, 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanununa geçici 16'ncı madde eklenmiştir. Maddeye göre;

> "Konusu suç teşkil etmemek kaydıyla; bu maddenin yürürlük tarihine kadar bu Kanun veya 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 15 inci maddesi hükümlerine aykırı olarak sosyal denge tazminatı ödediği tespit edilen il özel idareleri, belediyeler, büyükşehir belediyeleri ve bağlı kuruluşları ile bunların üyesi olduğu mahalli idare birliklerinin yetkili veya görevli olan sorumluları hakkında yapılan bu ödemeler nedeniyle idari veya mali yargılama ve takibat yapılamaz; başlamış olanlar işlemden kaldırılır."

Maddenin sınırlarına dikkat edin: (1) Yalnızca maddenin yürürlük tarihine kadar yapılmış ödemeleri kapsar. (2) Konusu suç teşkil etmemek kaydı vardır. (3) Kapsam, sosyal denge tazminatı ödemeleriyle sınırlıdır.

Sayıştay Temyiz Kurulunun 10.05.2023 tarihli kararında bu hüküm uygulanmıştır. İlk derecede; bir idare ile yetkili sendika arasında düzenlenen sosyal denge sözleşmesi doğrultusunda memur ve sözleşmeli personele mevzuatta belirlenen tavan tutarların üzerinde sosyal denge tazminatı ödendiği gerekçesiyle tazmin hükmü kurulmuştu. Kurul; söz konusu tazmin hükmünün 7421 sayılı Kanunun 10'uncu maddesi kapsamında bulunduğunu, bu madde gereğince sosyal denge ödemeleri hakkında mali yargılama ve takibat yapılamayacağını ve başlamış olanların işlemden kaldırılacağını belirterek, dosyanın ilgili maddesinin işlemden kaldırılmasına oy çokluğuyla karar vermiştir.

Karşı oy ise önemli bir ayrım yapmaktadır: ilk derece ilamında yalnızca tavanı aşan sosyal denge ödemeleri değil, aynı zamanda ilgili mevzuatında düzenlenmemiş olan veya düzenlenmiş olandan daha yüksek miktarda (bayram ikramiyesi, ulaşım yardımı vb. adlarla) sosyal yardım ödenmesi suretiyle oluşan kamu zararının da tazminine hükmedilmiştir. Azınlıkta kalan üyeler; bu tür ödemelerin sosyal denge tazminatından ayrıştırılarak hüküm kurulması gerektiği görüşünü savunmuştur.

Uygulama önerisi: bu geçici madde, geçmişe ilişkin bir kapanış sağlar; yürürlük tarihinden sonraki dönem için hiçbir koruma getirmez. Sosyal denge sözleşmenizi tavan tutar bakımından her yıl kontrol edin. Ayrıca karşı oyun işaret ettiği noktaya dikkat edin: sözleşmeye başka adlarla eklenen sosyal yardımlar (bayram ikramiyesi, ulaşım/giyim yardımı gibi) sosyal denge tazminatından farklı bir hukuki nitelik taşıyabilir; bunların dayanağını ayrıca kurmanız gerekir.