Kiralayacağımız araçlarda yerli muhteva şartı var mı?

Şart koymanız gerekiyor. Hizmet alımı yoluyla taşıt edinmenin kendine özgü bir mevzuatı vardır ve bu mevzuat menşe ile motor hacmine sınır getirir.

237 sayılı Taşıt Kanununun 1'inci maddesinde, belediyelerin bu Kanun hükümlerine tabi olduğu; 12'nci maddesinde ise hizmet alımı suretiyle edinilecek taşıtların cinsi, adedi, yaşı, hangi hizmetlerde kullanılacağı, kaynağı, yabancı menşeli olup olmayacağı ve diğer hususlara ilişkin esas ve usullerin belirleneceği düzenlenmiştir.

Bu yetkiye dayanılarak yürürlüğe konulan Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller'in "Tanımlar" başlıklı 4'üncü maddesinde "yabancı menşeli taşıt", 237 sayılı Kanunun 10'uncu maddesinin beşinci fıkrası uyarınca yerli muhteva oranı %50'nin altında kalan taşıtlar olarak tanımlanmıştır. Aynı düzenlemede binek ve station wagon cinsi taşıtlar için yabancı menşeli olmama ve motor hacminin 1.600 cc'yi geçmemesi şartı aranmaktadır.

Sayıştay'ın 2024 yılı denetim raporlarından birinde; bir belediyenin "Muhtelif Araç Kiralama Hizmeti Alımı" ihalesi kapsamında, bu Esas ve Usullere aykırı olarak yabancı menşeli araçların kiralandığı tespit edilmiştir. Sonuç olarak; araç kiralaması hizmet alımı işlerinde ihalelerde araç özelliklerinin yerli muhteva oranı %50'nin üzerinde ve motor hacmi 1.600 cc'ye kadar olan araçlar şeklinde belirtilmesi, bu niteliğe sahip araçların teslim alınıp hizmette kullanılması gerektiği belirtilmiştir.

Uygulama önerisi: şartı yalnızca teknik şartnameye yazmak yetmez, teslim aşamasında kontrol edin. Yükleniciden her araç için ruhsat fotokopisi ve yerli muhteva oranını gösteren belge isteyin; muayene ve kabul komisyonu tutanağına araçların plaka, model, motor hacmi ve menşe bilgilerini tek tek işleyin. Sözleşme süresi içinde araç değişimi olursa aynı kontrolü yeni araç için de yapın; uygulamada aykırılık çoğunlukla sonradan yapılan araç değişikliklerinde ortaya çıkıyor.