Şirkete yapılan hizmet alımı ödemesi sermaye hesabına kaydedilir mi?

Doğru değil. Bu ödemeler bir hizmet bedelidir, sermaye katkısı değildir; dolayısıyla gider olarak kaydedilmelidir.

İki işlemin hukuki niteliği farklıdır. Sermaye, şirkete ortak sıfatıyla konulan ve karşılığında pay alınan bir katkıdır; idarenin varlıklarında iştirak olarak izlenir. Hizmet bedeli ise alınan bir hizmetin karşılığıdır ve dönem gideridir. İkisinin karıştırılması, hem giderleri hem de iştirak tutarını yanlış gösterir.

Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin 630 Giderler Hesabına ilişkin "Hesabın niteliği" başlıklı 372'nci maddesinde; bu hesabın, bütçe ile ilgili olsun veya olmasın, Devlet Muhasebesi Standartları Kurulu tarafından belirlenen uluslararası genel kabul görmüş muhasebe ilkelerine göre tahakkuk ettirilen her türlü giderin izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiştir. "Hesabın işleyişi" başlıklı 373'üncü maddesinde ise nakden veya mahsuben ödenen giderlerin bu hesaba borç kaydedileceği düzenlenmiştir.

Sayıştay'ın 2024 yılı denetim raporlarından birinde; belediye tarafından kamu hizmetlerinin yürütülmesinde personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı kapsamında belediye şirketine yapılan ödemelerin 241 Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabına kaydedildiği tespit edilmiştir. Sonuç olarak, bu ödemelerin mevzuat hükümleri çerçevesinde giderleştirilmesi gerektiği belirtilmiştir.

Bu hatanın sonucu ciddidir: idarenin personel hizmet gideri olduğundan düşük, şirketteki sermaye payı ise gerçekte olmadığı halde yüksek görünür. Bilanço, hiç yapılmamış bir sermaye katkısını varlık olarak taşır.

Uygulama önerisi: şirkete yapılan ödemeleri dayanağına göre ayrıştırın. Sermaye taahhüdüne dayanan ve genel kurul/meclis kararıyla yapılan ödemeler 241 hesaba; hizmet sözleşmesi ve hakedişe dayanan ödemeler 630 hesaba kaydedilsin. Ödeme emri belgesinde "dayanak: sermaye taahhüdü / hizmet hakedişi" alanı bulunması bu ayrımı kaynağında sağlar.