Emlak vergisi mükellef sayımız nüfusa göre çok düşük, nasıl kontrol ederiz?

Tespitin yolu, elinizdeki kayıtları birbiriyle ve dış veri kaynaklarıyla karşılaştırmaktır. Beyan gelmemesi, mükellefiyetin doğmadığı anlamına gelmez.

Emlak vergisine ilişkin hükümler 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanununda düzenlenmiştir. Kanuna göre verginin konusu binalar ile arsa ve arazilerdir ve bu vergiler ilgili belediyece tahsil edilir. Verginin mükellefi; vergi konusu varlığın maliki, varsa intifa hakkı sahibi, her ikisi de yoksa varlığa malik gibi tasarruf eden kişilerdir. Bu üçlü sıralama, tapuda kayıt bulunmayan durumlarda da mükellefiyet kurulabilmesini sağlar.

Matrah, varlıkların Kanun hükümlerine göre belirlenen vergi değeridir. Oranlar ise şöyledir: arazide binde 1, arsada binde 3, binalarda meskenler için binde 1 ve diğer binalar için binde 2. (Büyükşehir belediye sınırları ve mücavir alanlarında bu oranlar artırımlı uygulanır.)

Sayıştay'ın 2022 yılı denetim raporlarından birinde; emlak vergisi mükellef sayısının ilçe nüfusuna göre oldukça düşük kaldığı ve ticari faaliyet alanı olan bazı taşınmazlarla ilgili beyan bulunmadığı tespit edilmiştir. Denetimde somut bir örnek durum üzerinden genel duruma kıyaslama yapılarak, emlak vergisi beyanı olmayan taşınmazların bulunduğu ortaya konmuştur.

Bu yöntem sizin için de kullanılabilir: bir mahalle veya cadde seçip oradaki bina ve iş yerlerini fiilen sayın, sonra mükellef kayıtlarınızla karşılaştırın. Çıkan oran, genel tabloyu tahmin etmenizi sağlar.

Daha kapsamlı bir tarama için şu veri setlerini eşleştirin: numarataj/adres kayıtları, yapı ruhsatı ve yapı kullanma izin belgeleri, iş yeri açma ruhsatları, su ve elektrik abonelikleri, tapu kayıtları ve vergi dairesi mükellef listesi. Eşleşmeyen her adres bir aday mükelleftir. Tespit sonrası, zamanaşımına uğramamış yıllar için geriye dönük tahakkuk yapın ve beyanda bulunmayanlar için 213 sayılı Kanun hükümlerini uygulayın.