Görevde yükselme sınavı yapılmazsa kadrolar sürekli vekaletle mi yürütülür?

Olumsuz değerlendirilir. Vekalet, geçici ve istisnai bir çözümdür; sınavın sonuçlandırılmaması nedeniyle sürekli bir yönetim modeline dönüşmesi kadro rejimiyle bağdaşmaz.

657 sayılı Devlet Memurları Kanununun "Vekalet görevi ve aylık verilmesinin şartları" başlıklı 86'ncı maddesine göre vekaleten görevlendirme; memurların kanuni izin, geçici görev, disiplin cezası uygulaması veya görevden uzaklaştırma nedenleriyle işlerinden geçici olarak ayrılmaları halinde başvurulabilecek bir yöntemdir. Bunlar dışında, boş kadrolara ait görevler lüzum görüldüğü takdirde memurlara ücretsiz olarak vekaleten gördürülebilir.

Hükümdeki "geçici" ve "lüzum görülmesi" ifadeleri, bu yöntemin istisnai niteliğini gösterir. Vekalet, kamu hizmetinde sürekliliği sağlamak için öngörülmüş bir köprüdür; asaleten atamanın alternatifi değildir. Sürekli vekalet uygulaması, 657 sayılı Kanunun dayandığı sınıflandırma, kariyer ve liyakat ilkeleriyle bağdaşmaz.

Sayıştay'ın 2021 yılı denetim raporlarından birinde; görevde yükselme sınavının sonuçlandırılmaması nedeniyle şube müdürlüğü ve şeflik kadrolarına atama yapılmadığı ve bu kadroların vekaleten yürütülmesinin sürekli uygulama haline geldiği tespit edilmiştir.

Bu tablonun pratik sonuçları şunlardır: vekalet eden personel, asaleten atanma şartlarını taşımıyorsa zam ve tazminat farkı alamaz; alırsa kamu zararı doğar. Yönetim kademesinde kalıcılık sağlanamadığı için kurumsal hafıza zayıflar. Ayrıca personel açısından da kariyer beklentisi belirsiz kalır.

Uygulama önerisi: boş yönetici kadrolarınızı ve bunların ne kadar süredir vekaleten yürütüldüğünü gösteren bir tablo çıkarın. Görevde yükselme sınavı takvimini yıllık iş programınıza alın ve sonuçlandırın. Sınav süreci uzayacaksa vekaleti ücretsiz olarak yürütün ve şartları taşımayan kişilere fark ödemesi yapmayın. Bu iki adım, hem mevzuata uygunluğu sağlar hem de kurumdaki belirsizliği azaltır.