Bekar çalışana ödenen aile yardımı prime tabi mi?

Doğru değil. Aile zammına ilişkin istisna şarta bağlıdır ve bekar çalışana yapılan ödeme bu şartı sağlamaz; dolayısıyla prime esas kazanca dahil edilmelidir.

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun "Prime esas kazançlar" başlıklı 80'inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde; tutarları Kurum tarafından yıllar itibarıyla belirlenecek aile zamlarının prime esas kazanca dahil edilmeyeceği düzenlenmiştir. Ancak bu istisnanın kapsamı, Kurumca yapılan belirlemeyle sınırlıdır.

İlgili belirleme Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği'nin 97'nci maddesinin yedinci fıkrasının (c) bendinde yapılmıştır: çalışanın eşinin zorunlu sigortalı olmayı gerektirecek şekilde çalışmaması ve Kurumdan gelir veya aylık almaması durumunda, aile zammı ödemesinin aylık asgari ücretin %10'u oranındaki tutarı prime esas kazanca dahil edilmez.

Hükmün iki şartı vardır: kişinin evli olması ve eşinin belirtilen şartları taşıması. Bekar bir çalışan bakımından ilk şart hiç gerçekleşmediğinden istisna uygulanamaz. Ayrıca istisna, ödenen tutarın tamamı için değil, asgari ücretin %10'u ile sınırlıdır; bunu aşan kısım her halükarda prime tabidir.

Sayıştay'ın 2024 yılı denetim raporlarından birinde; bir belediye şirketinde toplu iş sözleşmesindeki düzenlemelere göre işçilerden bekar olanlara yapılan aile yardımı ödemelerinin prime esas kazancın tespitinde dikkate alınmadığı tespit edilmiştir.

Uygulama önerisi: bordro programınızda aile yardımı istisnasını otomatik uygulamayın; istisnayı medeni hal ve eş durumu alanlarına bağlayın. Personelin medeni hal ve eşinin çalışma durumundaki değişiklikleri bildirme yükümlülüğünü yazılı olarak hatırlatın ve yılda bir kez SGK kayıtlarıyla karşılaştırın. Ayrıca sözleşmede öngörülen aile yardımı tutarı asgari ücretin %10'unu aşıyorsa, aşan kısmın prime tabi olduğunu hesaba katın.