Danışmanlıkla hazırlattığımız projeleri gider mi yazmalıyız?

Doğru değil. Bedeli karşılığı edinilen ve yıllara yayılı fayda sağlayan plan ve projeler, gider değil maddi olmayan duran varlıktır.

Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği'nin "26 Maddi olmayan duran varlıklar" başlıklı 208'inci maddesinde; bu hesap grubunun, herhangi bir fiziksel varlığı bulunmayan ve kurumun belli bir şekilde yararlandığı veya yararlanmayı beklediği aktifleştirilen giderler ile belli koşullar altında hukuken himaye gören haklar gibi varlıkların ve bunlar için hesaplanan birikmiş amortismanların kaydı için kullanılacağı ifade edilmiştir. Bu grupta yer alan hesaplar 260 Haklar, 264 Özel Maliyetler ve 268 Birikmiş Amortismanlar hesaplarıdır.

Yönetmeliğin 210'uncu maddesinde 260 Haklar Hesabının; bedeli karşılığı edinilen hukuki tasarruflar ile belirli alanlarda tanınan kullanma ve yararlanma gibi hak ve yetkiler dolayısıyla yapılan ve ekonomik değer taşıyan harcamaların izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiştir.

Uygulamada tereddüde yer bırakmayan bir ayrıntı daha vardır: Mahalli İdareler Detaylı Hesap Planında 260 Haklar Hesabının alt kodunda (260.02.02) doğrudan "Plan Projeler" kalemi yer almaktadır. Yani mevzuat, plan ve projelerin bu hesapta izleneceğini kod düzeyinde göstermiştir.

Sayıştay'ın 2023 yılı denetim raporlarından birinde, proje hazırlanmasına ilişkin danışmanlık hizmet alımıyla edinilen plan/projelerin 260 Haklar Hesabında izlenmediği ve giderleştirildiği tespit edilmiş; sonuç olarak 630 Giderler Hesabındaki ilgili tutarların hesaplanarak 260 Haklar Hesabında muhasebeleştirilmesi gerektiği belirtilmiştir.

Ayrım için pratik ölçüt: alınan hizmetin çıktısı kalıcı ve tekrar kullanılabilir bir belge/proje mi, yoksa o döneme özgü bir danışmanlık mı? Birincisi varlık, ikincisi giderdir. Sözleşmenin konusunu ve teslim edilecek çıktıları bu ayrımı yapabilecek şekilde tanımlarsanız kayıt da netleşir. Geçmiş dönemde giderleştirilmiş projeler için düzeltme kaydı yapmanız gerekir.