"Fazla çalışma" ile "fazla sürelerle çalışma" arasındaki fark nedir?

Doğru hesaplamıyorsunuz. 40 ile 45 saat arasındaki çalışmalar "fazla sürelerle çalışma"dır ve zam oranı farklıdır.

4857 sayılı İş Kanunu'nun "Çalışma süresi" başlıklı 63'üncü maddesinde, genel bakımdan haftalık çalışma süresinin en çok 45 saat olduğu, tarafların anlaşması halinde çalışma süresinin günde 11 saati aşmamak üzere belirlenebileceği ifade edilmiştir.

Ayrım ise "Fazla çalışma ücreti" başlıklı 41'inci maddede yapılmıştır. Buna göre; ülkenin genel yararları yahut işin niteliği veya üretimin artırılması gibi nedenlerle fazla çalışma yapılabilir. Fazla çalışma, haftalık 45 saati aşan çalışmalardır. Haftalık çalışma süresinin sözleşme ile 45 saatin altında belirlendiği durumlarda ise, haftalık çalışma süresini aşan ve 45 saate kadar yapılan çalışmalar fazla sürelerle çalışmadır.

Ücret farkı da aynı maddededir: fazla çalışma ücreti, normal çalışma ücretinin saat başına düşen miktarının yüzde elli yükseltilmesiyle; fazla sürelerle çalışma ücreti ise yüzde yirmi beş yükseltilmesiyle ödenir.

Sizin örneğinizde sözleşmeyle 40 saat belirlenmiş olduğundan; 40-45 saat arası çalışmalar %25, 45 saati aşan çalışmalar %50 zamlı ödenmelidir. Tüm aşımlara %50 uygulanması fazla ödemeye yol açar.

Sayıştay'ın 2024 yılı denetim raporlarından birinde, toplu iş sözleşmesiyle 40 saat belirlenen haftalık çalışma süresinin aşıldığı durumlarda ödeme yapılırken "fazla sürelerle çalışma" ile "fazla çalışma" ayrımının gözetilmediği tespit edilmiş; sonuç olarak bu ayrımın gözetilerek ödemelerin buna uygun biçimde gerçekleştirilmesi gerektiği değerlendirilmiştir.

Bordro programınızda haftalık çalışma saatini iki dilime ayıracak (40-45 ve 45+) bir kural tanımlamanız gerekir. Toplu iş sözleşmesinde daha yüksek oran kararlaştırılmışsa o oran uygulanır; ancak dilim ayrımı yine de yapılmalıdır.