Teknik şartnameye uymayan araçları kabul edersek ne olur?

Şartnameye aykırı aracın kabulü, hem sözleşmenin ihlali hem de idarenin cezai şartı uygulamamış olması anlamına gelir; ikisi birlikte kamu zararı değerlendirmesine yol açar.

Teknik şartname, ihalede oluşan fiyatın karşılığıdır. İstekliler teklif fiyatını şartnamedeki niteliklere göre belirler; daha eski model veya daha yüksek kilometreli araç, daha düşük maliyetli araçtır. Bu araçların kabul edilmesi, idarenin ödediği bedelin karşılığını tam olarak almaması sonucunu doğurur.

Sayıştay'ın 2024 yılı denetim raporlarından birinde bu durum somut olarak incelenmiştir. Bir şirket 24 ay süreli 126 adet araç kiralama ihalesine çıkmış ve sözleşme imzalamıştır. İhalenin Özel Teknik Şartnamesinin 3'üncü maddesinde kiralanacak araçların 2022 model yılı ve üzeri olacağı, 4'üncü maddesinde ise araç kilometrelerinin azami 20.000 olacağı belirtilmiştir.

Aynı ihaleye ilişkin sözleşmenin "Sözleşmeye aykırılık halleri, cezalar ve sözleşmenin feshi" başlıklı 16'ncı maddesinde; yüklenicinin araç teslimatını 10 gün içinde tamamlayamaması halinde her araç için günlük sözleşme bedelinin on binde biri oranında ceza uygulanacağı ve toplam aykırılık sayısının 100'e ulaşması halinde 4735 sayılı Kanunun 20'nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşmenin feshedileceği düzenlenmiştir.

Denetimde, şirketin teknik şartname hükümlerine uymayan araçları kabul ettiği tespit edilmiştir. Yani sözleşmede yaptırım mevcut olmasına rağmen uygulanmamıştır.

Yapılması gereken: her araç teslim alımında model yılı ve kilometre bilgisini ruhsat ve kilometre sayacı fotoğrafıyla tutanağa bağlayın; uymayan aracı kabul etmeyin. Zorunlu olarak kabul ediliyorsa aykırılığı tutanakla tespit edip sözleşmedeki cezayı hakedişten kesin. Ceza uygulanmadığında, sözleşmedeki hüküm fiilen hiç yokmuş gibi olur ve sonraki dönemlerde yüklenici üzerinde hiçbir bağlayıcılığı kalmaz.