Kiracı olduğumuz binada kira artışını hangi orana kadar yapabiliriz?

Tabisiniz. Kamu kurumlarının yaptığı kira sözleşmeleri de Türk Borçlar Kanunu'nun konut ve çatılı iş yeri kiralarına ilişkin hükümlerine tabidir ve artış oranı için üst sınır vardır.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 339'uncu maddesinde; konut ve çatılı iş yeri kiralarına ilişkin hükümlerin, bunlarla birlikte kullanımı kiracıya bırakılan eşya hakkında da uygulanacağı, ancak niteliği gereği geçici kullanıma özgülenmiş taşınmazların altı ay ve daha kısa süreli kiralanmalarında uygulanmayacağı belirtilmiş; maddenin son cümlesinde ise açıkça "Kamu kurum ve kuruluşlarının, hangi usul ve esaslar içinde olursa olsun yaptıkları bütün kira sözleşmelerine de bu hükümler uygulanır" denilmiştir.

Artış sınırı ise 344'üncü maddededir: "Tarafların yenilenen kira dönemlerinde uygulanacak kira bedeline ilişkin anlaşmaları, bir önceki kira yılında tüketici fiyat endeksindeki oniki aylık ortalamalara göre değişim oranını geçmemek koşuluyla geçerlidir. Bu kural, bir yıldan daha uzun süreli kira sözleşmelerinde de uygulanır."

Dikkat edilecek iki nokta var. Birincisi, ölçüt aylık TÜFE değil, on iki aylık ortalamalara göre değişim oranıdır; bu iki değer birbirinden hayli farklı olabilir. İkincisi, sözleşmeye daha yüksek bir oran yazılmış olması bu sınırı aşmaya imkan vermez; anlaşma ancak sınırı geçmemek koşuluyla geçerlidir.

Sayıştay'ın 2024 yılı denetim raporlarından birinde, bir belediyenin hizmet binası olarak kiraladığı taşınmazın kira bedeline mevzuatta öngörülenden daha fazla artış oranı uyguladığı tespit edilmiş; sonuç olarak kira artış oranlarının bir önceki kira yılındaki TÜFE on iki aylık ortalamalarına göre değişim oranını geçmemesi gerektiği belirtilmiştir.

Öneri: her yenileme döneminde TÜİK'in ilgili aya ait "on iki aylık ortalamalara göre değişim" verisini çıktı alıp dosyaya koyun ve artışı bu orandan hesaplayın. Fazla ödenen kira, kamu zararı yönünden değerlendirilebilir.