Kamulaştırılan taşınmazları tapudan takip etmezsek emlak vergisinde ne kaybederiz?

Bu, hem mükellefiyet kayıtlarınızın gerçeği yansıtmaması hem de kanunun size tanıdığı bir vergi alacağını hiç tahakkuk ettirememeniz anlamına gelir.

Emlak vergisi beyana dayalı bir vergi olduğundan, mevzuat tapu idaresine bildirim yükümlülüğü getirerek bir vergi güvenlik önlemi kurmuştur. 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun 10'uncu maddesinde, tapu dairesince kamulaştırılarak kamu tüzel kişiliği adına tescil edilen gayrimenkullerin ilgili vergi dairesine bildirileceği hükme bağlanmıştır. 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu'nun 37'nci maddesindeki "Bu Kanunda geçen 'Vergi dairesi' tabiri, belediyeleri ifade eder" hükmü nedeniyle bu bildirimin muhatabı belediyelerdir.

Asıl kaçırılan gelir ise 2942 sayılı Kanun'un "Vergilendirme" başlıklı 39'uncu maddesindedir: "Kamulaştırılan taşınmazın kamulaştırıldığı yıla ait emlak vergisi tarhına esas olan vergi değeri, kesinleşen kamulaştırma bedelinden az olduğu takdirde, kamulaştırma bedeli ile vergi değeri arasındaki fark üzerinden, cezalı emlak vergisi tarh olunur." Yani beyan edilen değer düşük, kamulaştırma bedeli yüksekse aradaki fark cezalı olarak vergilendirilir. Takip yapılmadığında bu tarhiyat hiç yapılamaz.

Sayıştay'ın 2024 yılı denetim raporlarından birinde, kamulaştırma işlemlerinin tapu idaresince belediyeye bildirilmediği, belediyece de gerekli takibin yapılmaması sonucunda emlak vergisi işlemlerinin sağlıklı yürütülemediği tespit edilmiş; sonuç olarak tapu idaresinden sağlıklı bilgi edinilmesini sağlayacak işlemlerin tamamlanması gerektiği belirtilmiştir.

Pratik çözüm: tapu müdürlüğü ile periyodik veri paylaşımı protokolü yapın, mümkünse TAKBİS üzerinden erişim talep edin. Kendi kamulaştırmalarınız için ise imar/emlak müdürlükleri arasında bir bildirim akışı kurun; belediyenin kendi yaptığı kamulaştırmayı kendi emlak servisinden öğrenememesi en kolay kapatılabilecek boşluktur.