Şartlı bağış ve yardımlar nasıl muhasebeleştirilir?

Şartlı bağışlar, amacına özgülenmiş kaynaklardır ve genel harcamalarda kullanılamaz.

5018 sayılı Kanunun 40'ıncı maddesi bağış ve yardımları düzenler. Buna göre şartlı bağış ve yardımlar, dış finansman kaynağından sağlananlar dahil, bütçede öngörülmemiş hizmetlerin yerine getirilmesi amacıyla kabul edilebilir; bu tutarlar bütçeye gelir kaydedilir ve karşılığında ödenek kaydedilerek amacına uygun kullanılır.

Önemli olan iki nokta vardır. Birincisi, bağışın şartına uygun kullanılması; şart dışında kullanılması halinde bağışın iadesi gündeme gelebilir ve idare bakımından sorumluluk doğar. İkincisi, kullanılmayan tutarların ertesi yıla devri ve izlenmesi.

5393 sayılı Belediye Kanunu bakımından ise, şartlı bağışların kabulü meclis kararına bağlıdır ve şartın belediyenin görev alanıyla bağdaşması gerekir. Görev alanı dışındaki bir amaç için yapılan bağışın kabulü uygun değildir.

Muhasebe tarafında bağışın gelir kaydı, ödenek kaydı ve amaca yönelik harcamaların ayrı izlenebilir olması gerekir; aksi halde şarta uygunluk denetlenemez.

Sayıştay denetimlerinde raporlanan tipik bulgu, şartlı bağışların genel gelir gibi kaydedilip amacı dışında kullanılmasıdır.

Her şartlı bağış için ayrı bir izleme dosyası tutmanızı öneririm.