Tahakkuk fişi ve ödeme emri arasındaki fark nedir?

Kural olarak tahakkuk, tahsilatın hukuki dayanağıdır; tahakkuksuz tahsilat kayıt düzenini bozar.

Tahakkuk, bir gelirin idare lehine doğduğunun ve tutarının belirlendiğinin kayda alınmasıdır. Tahsilat ise bu alacağın fiilen tahsil edilmesidir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği'nde gelirlerin tahakkuk ve tahsil işlemleri ayrı ayrı düzenlenmiştir.

Uygulamada iki tipik hata görülür. Birincisi, tahakkuk yapılmadan doğrudan tahsilat kaydedilmesi; bu durumda alacağın doğuşu izlenemez ve eksik tahsilat tespit edilemez. İkincisi, tahakkuk edip tahsil edilmeyen tutarların takip edilmemesi; bu da tahsilat oranının düşmesine yol açar.

Sağlıklı bir düzen şudur: her gelir kalemi için tahakkuk kaydı yapılır, tahsil edildikçe kapatılır, dönem sonunda tahakkuk-tahsilat farkı (tahsil edilmemiş alacak) raporlanır ve takip süreçlerine yönlendirilir.

Bu düzen, aynı zamanda bütçe gerçekleşmelerinin doğru raporlanması için de gereklidir.

Sayıştay denetimlerinde, tahakkuk kaydı olmayan tahsilatlar ve yıllardır kapatılmayan tahakkuklar düzenli olarak raporlanmaktadır.

Dönemsel olarak tahakkuk-tahsilat mutabakat raporu üretmenizi ve büyük tutarlı açık tahakkukları ayrıca izlemenizi öneririm.