Toplu iş sözleşmesi hükümleri mevzuatı aşabilir mi?

Toplu iş sözleşmesi işçi lehine düzenlemeler getirebilir, ancak kamu idaresi olmanın getirdiği mali sınırlar göz ardı edilemez.

6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu, toplu iş sözleşmesinin içeriğini ve hükümlerini düzenler. Kural olarak toplu iş sözleşmesiyle, kanunun emredici hükümlerine aykırı olmamak kaydıyla işçi lehine düzenlemeler yapılabilir.

Ancak belediyeler bakımından iki ek sınır vardır. Birincisi, 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 49'uncu maddesindeki personel giderleri oranı sınırı; toplu sözleşmeyle getirilen mali yükümlülükler bu oranı aşacaksa sorun doğar. İkincisi, kamu işveren sendikası üyeliği bulunan idarelerde, yetkinin ve çerçevenin bu yapı üzerinden yürütülmesi gerekliliği.

Ayrıca kamu kaynağı kullanıldığından, getirilen hakların mali etkisinin önceden hesaplanması ve bütçeyle uyumunun kontrol edilmesi zorunludur. Sayıştay denetimlerinde, mali etkisi hesaplanmadan imzalanan sözleşmeler ve bütçe imkanlarını aşan ödemeler eleştirilmektedir.

Önerim: görüşmelere başlamadan önce her talebin yıllık mali etkisini gösteren bir maliyet tablosu hazırlayın ve müzakereleri bu tablo üzerinden yürütün. Sözleşme sonrası ortaya çıkan mali sürprizlerin çoğu, bu hesabın önceden yapılmamasından kaynaklanmaktadır.