Stadyumumuzu profesyonel bir spor kulübüne kullandırıyoruz, kulüp de maç başına sözleşmede belirlenen ücreti düzenli...

Doğru değil, çünkü 5393 sayılı Kanun, belediyelerin spor kulüplerine maddi destek sağlamasını sadece amatör kulüplerle sınırlamış, profesyonel kulüplere belediye bütçesinden doğrudan veya dolaylı kaynak aktarılmasının yolunu kapatmıştır; sizin durumunuzda, giderin gelirden fazla çıkması, tam olarak bu türden dolaylı bir yardımın göstergesidir: 2022 denetiminde aynen, 'kullanım karşılığı tahsil edilen gelirlerin İdare tarafından 2022 yılı içinde stadyum için yapılan sabit giderlerin de ALTINDA KALDIĞI ve bu suretle PROFESYONEL SPOR KULÜBÜNE YARDIMDA BULUNULDUĞU anlaşılmıştır.' 5393 sayılı Kanun m.14/b, belediyenin 'amatör spor kulüplerine ayni ve nakdi yardım yapacağı'nı düzenler; denetim bunun sınırlarını netleştirir: 'Kanun koyucu belediyelerin yardım yapabileceği spor kulüplerini SINIRLANDIRARAK profesyonel spor kulüplerine belediye bütçesinden yardımda bulunulmasının YOLUNU KAPATMIŞTIR.' Somut sözleşme koşulları da ihlal edilmiştir: 2017'de imzalanan 10 yıllık protokole göre kulüp 'her resmi maç başına Belediyeye KDV dahil 1.150,00 TL ödeyecek', ayrıca 'reklamlardan elde edilecek gelirin kulübe isabet eden kısmının... %5'inin Belediyeye aktarılacağı' kararlaştırılmıştır, ama 'kulüp tarafından reklam gelirlerinden elde edilen gelirden İdareye herhangi bir PAY GÖNDERİLMEDİĞİ görülmüştür.' Denetim, bu iddiaya (kulübün reklam geliri olmadığı) inanmaz: 'Spor Toto Süper Ligi'nde yer alan kulübün herhangi bir reklam geliri elde etmemesinin GERÇEKLERLE ÖRTÜŞMEDİĞİ değerlendirilmektedir... bu stadyumda oynamış olduğu maçlarda reklam veren BİRÇOK ŞİRKETİN OLDUĞU, yayıncı kuruluş tarafından verilen maç özetlerinde DAHİ ANLAŞILMAKTADIR.' Üstelik protokolde bir yaptırım mekanizması varken hiç kullanılmamıştır: 'Spor kulübü yükümlülüklerinden herhangi birini yerine getirmediği takdirde Belediye... 15 günlük süre verecektir... ihlal giderilmez ise... Belediye HER TÜRLÜ YARGI YOLUNA BAŞVURABİLİR' hükmüne rağmen 'İdare tarafından bu konuda atılmış herhangi bir adım BULUNMAMAKTADIR.'

Analiz: (1) 'Kulüp sözleşmedeki maç başı ücreti düzenli ödüyor' argümanı; SÖZLEŞMENİN BİR KALEMİNE UYULMASI ile SÖZLEŞMENİN BÜTÜNÜNE UYULMASI'nı karıştırır: maç başı 1.000 TL'nin düzenli ödenmesi, sözleşmenin sadece bir maddesinin yerine getirildiğini gösterir, reklam gelirinden %5 pay verilmemesi ayrı ve eşit derecede önemli bir ihlaldir; bir maddeye uymak, diğerine uyulmamasını mazur göstermez (golpazari-sirkete-hakedis-eksik-odeme dosyasının 'bir mali yükümlülüğün bir kısmının yerine getirilmesi, diğer kısımlarının ihmal edilmesini meşrulaştırmaz' sürümü: bir sözleşmenin birden fazla ödeme/yükümlülük kalemi varsa, bunlardan birine uyulması, diğerlerinin denetlenmemesi/talep edilmemesi anlamına gelmez). (2) Gider-gelir dengesi, niyetten bağımsız OBJEKTİF bir gösterge sunar: siz 'yardım amacımız yok, sadece kamu binası' dese de, sonuç olarak belediye bütçesinden kulübün kullanımı için gelirden fazla harcama yapılıyorsa, bunun ekonomik etkisi tam olarak bir yardımla aynıdır, denetim, niyeti değil, mali sonucu esas alır. (3) Reklam gelirinden pay alınmaması, 'kulüpten gelen bir eksiklik' değil, İDARENİN TALEP ETMEMESİ sorunudur: protokol, payın kulüp tarafından otomatik gönderilmesini değil, muhtemelen idarenin talep/denetim yapmasını öngörür, sizin pasif kalmanız, kulübün bu geliri saklamasına fırsat tanımıştır. (4) Düzeltme; reklam gelirlerinden sözleşmedeki %5'lik payın geriye dönük talep edilmesi (gerekirse yargı yoluyla), stadyum kullanım bedelinin gerçek maliyeti karşılayacak şekilde yeniden müzakere edilmesidir.

Yapılacaklar: (1) Kulüpten, sözleşmedeki %5'lik reklam geliri payının geçmiş dönemler için hesaplanıp talep edilmesi, gerekirse protokoldeki yargı yolu maddesi işletilsin. (2) Stadyum kullanım bedeli, elektrik/su/doğalgaz gibi sabit giderleri karşılayacak şekilde yeniden müzakere edilip güncellensin. (3) Reklam alanlarının vergi tahakkuk/tahsilat kayıtları (ilan-reklam vergisi açısından) düzenli tutulmaya başlansın. (4) Benzer şekilde başka spor tesislerinin de (varsa) profesyonel kulüplere kullandırılma koşulları gözden geçirilip gelir-gider dengesi kontrol edilsin.

Uygulama önerisi: bir tesisi profesyonel bir kulübe kullandırırken, sözleşmenin TÜM gelir kalemlerini (sabit ücret + değişken paylar) aktif olarak takip edin, sadece düzenli gelen bir ödemeyle yetinmek, diğer kalemlerin sessizce ihmal edilmesine yol açabilir. Ve denetçinin ölçüsü nettir: bir belediye tesisinin profesyonel bir kulübe kullandırılmasından elde edilen gelir, o tesis için yapılan giderin altında kalıyorsa, niyet ne olursa olsun, bu sonuç yasaklanmış bir yardımla aynı ekonomik etkiyi yaratır.