Toplu iş sözleşmesi kapsamı dışındaki (bireysel sözleşmeli) personelimizin ücret artışını, eşitlik ilkesi gereği bele...

Sorun, belirlenen oranın kendisinde değil, bu kararı ALAN ORGANDA, şirketinizin ücret/sosyal hak belirleme yetkisi, kendi İnsan Kaynakları Yönetmeliği ve TTK gereği yönetim kurulunuza aittir; bu yetkiyi büyükşehir belediye başkanlığının 'olur'una bırakmak, şirketin kendi karar organını devre dışı bırakmak anlamına gelir: 2024 denetiminde aynen, 'Şirket ile aralarında bireysel iş sözleşmesi kurulu olup toplu iş sözleşmesi kapsamı dışında bulunan personelin ÜCRET ARTIŞ ORANLARININ büyükşehir belediye başkanlığınız TARAFINDAN VERİLEN OLUR ile belirlendiği görülmüştür.' 6102 sayılı TTK m.374 genel kuralı koyar: 'Yönetim kurulu... şirketin işletme konusunun gerçekleştirilmesi için gerekli olan HER ÇEŞİT İŞ VE İŞLEMLER hakkında karar almaya yetkilidir.' Şirketinizin kendi İnsan Kaynakları Yönetmeliği m.28 ise bunu somutlaştırır: 'ücret, yönetim tazminatı ve özel görev tazminatı ile ücret artışlarını belirleme yetkisinin YÖNETİM KURULUNA ait olduğu'; m.35 ekinde de sosyal yardım/ek ödeme tablosunun altında 'Bu tabloda yer alan hususlara ilişkin düzenleme yapma yetkisi Yönetim Kuruluna aittir' ibaresi yer alır. Denetim, savunmanızı doğrudan değerlendirir: 'Şirket tarafından her ne kadar EŞİTLİK İLKESİ GEREĞİ tüm çalışanlar için artış oranının aynı uygulandığı belirtilmiş olsa da bulgu konusu edilen husus; personel için alınan ÜCRET ARTIŞ ORANINA İLİŞKİN DEĞİL, BU KARARIN Büyükşehir Belediyesi Başkanlığı tarafından ALINMASINA ilişkindir.' Sonuç: 'Şirket personelinin mali ve sosyal haklarına ilişkin düzenleme yapma yetkisi Yönetim Kuruluna ait olup bu yetkinin Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından kullanılması MEVZUATA AYKIRILIK teşkil etmektedir.'

Analiz: (1) 'Eşitlik ilkesi gereği aynı oranı uyguladık' savunması; SONUCUN ADİL OLMASI ile KARARI ALAN ORGANIN DOĞRU OLMASI'nı karıştırır: denetim açıkça, oranın adil/tutarlı olup olmadığıyla ilgilenmediğini, sorunun kararı kimin aldığı olduğunu belirtir, iki farklı personel grubuna aynı oranı uygulamak elbette makul bir hedeftir, ama bu hedefe yönetim kurulunuzun kendisi karar vererek ulaşabilirdiniz; başkanlığın oluruna bağlı kalmak gereksizdi ve yetkisizdi (kozlu-personel-ucretsiz-toplu-tasima dosyasının 'iyi niyetli bir sonuç, yanlış bir karar mekanizmasını meşrulaştırmaz' sürümü: bir kararın içeriği (sonucu) ne kadar makul olursa olsun, o kararı almaya yetkili olmayan bir organ tarafından alınmışsa, karar usul yönünden geçersizdir). (2) Belediye başkanlığının 'olur'u, şirketin ayrı tüzel kişiliğini fiilen ortadan kaldıran bir müdahaledir: şirketiniz, TTK'ya göre kurulmuş, kendi yönetim kuruluna sahip ayrı bir tüzel kişiliktir, belediye başkanlığının, şirketin iç işleyişine ait bir kararı (ücret artışı) doğrudan belirlemesi, bu ayrı tüzel kişiliğin özerkliğini zedeler ve TTK'nın yönetim kuruluna tanıdığı yetkiyi fiilen ona ait olmaktan çıkarır. (3) 'Doğrudan hizmet alımı sözleşmesi kapsamındaki personel için alınan karara istinaden' gerekçesi, iki farklı hukuki ilişkiyi birbirine karıştırır: belediyenin, kendisine hizmet alımı yoluyla personel sağlayan şirketle olan sözleşme ilişkisinde bir artış oranı belirlemesi bir şeydir; bu oranı, şirketin kendi bünyesinde bireysel sözleşmeyle çalışan farklı bir personel grubuna da otomatik olarak uygulaması, tamamen ayrı bir karar sürecidir ve yönetim kurulunun onayından geçmesi gerekir. (4) Düzeltme; bireysel sözleşmeli personelin ücret/sosyal hak artışlarının, bundan sonra şirketin kendi yönetim kurulu tarafından karara bağlanmasıdır.

Yapılacaklar: (1) Bireysel sözleşmeli personelin ücret artışlarına ilişkin geçmiş kararların, yönetim kurulunca usulüne uygun şekilde onaylanıp onaylanmadığı gözden geçirilsin; gerekiyorsa yönetim kurulu kararıyla teyit edilsin. (2) Bundan sonra bu tür kararların yönetim kurulu gündemine alınması ve kurul kararıyla alınması standart hale getirilsin. (3) Şirket ile büyükşehir belediyesi arasındaki hizmet alım sözleşmesindeki artış oranı ile şirketin kendi bünyesindeki bireysel sözleşmeli personelin artış oranı arasındaki ilişkinin (varsa) yönetim kurulu kararıyla resmileştirilmesi sağlansın. (4) Şirketin İnsan Kaynakları Yönetmeliği'nde tanımlanan yetki dağılımının (kimin hangi kararı alacağı) tüm ilgili birimlere hatırlatılması yapılsın.

Uygulama önerisi: belediye şirketi olarak, belediyeden gelen bir 'olur' veya talimat karşısında bile, kendi iç yönetmeliğinizin bu kararı hangi organa verdiğini kontrol edin, talimatın içeriği makul olsa da, kararı doğru organın (yönetim kurulu) resmi bir kararla alması gerekir. Ve denetçinin ölçüsü nettir: bir şirketin ücret/sosyal hak politikası, o şirketin kendi yönetim kurulunun yetkisindedir; bu yetkinin sonucu ne kadar adil veya tutarlı olursa olsun, kararı belediye başkanlığının doğrudan vermesi mevzuata aykırıdır.