Büyükşehir başkanının oluruyla, bir işçiyi başka bir belediye şirketinden bize nakledip yönetim kurulu kararıyla işe...

Hayır, çünkü ne başkanın onayı ne de yönetim kurulu kararı, olmayan bir yetkiyi var etmez: mevzuatta, aynı büyükşehirin iştiraki olan belediye şirketleri arasında işçi nakli/geçişi yapılmasına izin veren hiçbir hüküm yoktur; bu şirketler, aynı belediyeye bağlı olsalar da birbirinden ayrı, bağımsız tüzel kişiliklerdir: 2024 denetiminde aynen, 'Mevzuatımızda belediye şirket işçilerinin, belediyenin sermayesinde çoğunluk hissesine sahip olduğu belediye şirketleri arasında geçişine izin verilen bir husus DÜZENLENMEMEKTEDİR. Bu nedenle belediye şirketleri arasında işçi geçişleri yapılmasının HUKUKİ DAYANAKTAN YOKSUN olduğu düşünülmektedir.' Kamu Kurum ve Kuruluşlarına İşçi Alınmasında Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik m.2/2, belediye şirketlerini doğrudan kapsam dışı bırakır, ama bu, istediğiniz gibi personel alabilirsiniz anlamına gelmez, tam tersine yönetmelik 'bu kapsamdaki işçi alım ilanlarının Kuruma (İŞKUR'a) bildirilmesinin ZORUNLU olduğunu' ayrıca düzenler. Denetim, sizin somut örneğinizi aktarır: 'büyükşehir belediye başkanınız tarafından imzalanarak... başka bir belediye şirketinde müdür olarak görev yapan kişinin tüm özlük haklarıyla birlikte Genel Müdür Yardımcısı kadro unvanı ile işe başlatılması hususunda gereğinin yapılması belirtilmiştir' ve buna istinaden 'kişinin ayrıldığı belediye şirketinden SGK Çıkış Kodu 22 - Diğer Nedenler'le çıkışı yapıldığı' tespit edilmiştir, yani gerçekte bir işten çıkarma/yeniden işe alma işlemi olmadığı, sadece kayıt üzerinde şirket değiştirildiği görülmektedir. Ayrıca aynı süreçte 27 kişi için hiç ilana çıkılmadığı, 37 yeni alımdan 3'ünün ise ilanda belirtilen kıdem/deneyim şartlarına uymadığı halde işe alındığı tespit edilmiştir. Sonuç: 'şirketinizin yönetim kuruluna meri mevzuatta belediye şirketleri arasında işçi geçişlerine ilişkin bir yetki verilmediği, işçi geçişlerine ilişkin olarak meydana gelecek muhtemel zararlarla ilgili YÖNETİM KURULU ÜYELERİNİN SORUMLU OLACAĞI' belirtilmiştir.

Analiz: (1) 'Başkanın onayı var' savunması; SİYASİ/İDARİ OTORİTE ile HUKUKİ YETKİ'yi karıştırır: büyükşehir belediye başkanının bir yazı göndermesi, o yazının konusu olan işlemi otomatik olarak hukuka uygun kılmaz, başkan, kendi belediyesinin organlarına talimat verebilir, ama ayrı bir tüzel kişiliğe sahip şirketin yönetim kuruluna, mevzuatın tanımadığı bir yetkiyi (işçi nakli) kullandıramaz (antalya-personel-unvan-degistirme dosyasının 'usulüne uygun görünen bir işlemin, dayandığı yetkinin gerçekten var olup olmadığı ayrıca sorgulanmalı' sürümü: bir kararın imzalayanı ne kadar üst düzey olursa olsun, karar konusu işlem için mevzuatta yetki yoksa, o karar hukuka aykırıdır). (2) 'Tüm özlük hakları korunuyor, mağduriyet yok' argümanı, asıl sorunu (rekabetsiz istihdam) atlar: işçinin haklarının korunması, onun lehine bir durum olsa da, bu nakil sayesinde açık ilana çıkılmadan, başka adayların rekabet fırsatı olmadan bir kişinin doğrudan genel müdür yardımcılığına getirilmesi, tam da yönetmeliğin önlemeye çalıştığı adaletsiz ve şeffaf olmayan istihdamdır. (3) 'SGK Çıkış Kodu 22 - Diğer Nedenler' kullanımı, işlemin gerçek niteliğini gizler: eğer bu gerçekten yeni bir işe alım olsaydı, normal bir işe giriş/çıkış prosedürü işletilir ve ilana çıkılırdı; kodun 'diğer nedenler' gibi belirsiz bir kategoriden seçilmesi, işlemin aslında standart bir işten çıkış/işe alım değil, gizli bir nakil olduğunu ele verir. (4) Düzeltme; belediye şirketleri arası personel nakli uygulamasının derhal durdurulması, ihtiyaç duyulan pozisyonlar için her şirketin kendi bünyesinde İŞKUR'a bildirilen açık ilanla personel alması, geçmişte bu şekilde nakledilen personelin durumunun hukuk birimince değerlendirilmesidir.

Yapılacaklar: (1) Belediye şirketleri arası işçi nakli/geçişi uygulaması derhal durdurulsun. (2) Geçmişte bu yöntemle nakledilen personelin istihdam durumu hukuki açıdan gözden geçirilsin, gerekiyorsa düzeltici işlem yapılsın. (3) İlan şartlarına uymadan işe alınan 3 kişinin durumu ayrıca incelensin. (4) Yönetim kurulu üyelerine, mevzuatta açıkça yetki verilmeyen konularda (özellikle şirketler arası personel hareketleri) karar almadan önce hukuki görüş alma zorunluluğu getirilsin.

Uygulama önerisi: 'aynı belediyenin şirketiyiz, aramızda personel paylaşabiliriz' varsayımından kaçının, her belediye şirketi ayrı bir tüzel kişiliktir ve kendi personel alımını kendi mevzuatına (İŞKUR ilanı dahil) göre yapmak zorundadır. Ve denetçinin ölçüsü nettir: bir organın (başkan, yönetim kurulu) verdiği onay, o organa mevzuatça tanınmayan bir yetkiyi kullanılabilir hale getirmez; yetkisiz alınan bir kararın sorumluluğu, kararı alan organa aittir.