Meclis kararında süre yazmazsak, tahsis otomatik olarak 25 yıllık mı sayılır?

Kanun gerçekten bir üst sınır koymuştur, ama bu, sizin süre belirtmemenizi meşrulaştırmaz, kanun, meclisin kendi kararıyla belirli bir süre tespit etmesini ister, '25 yılı geçmeyen bir yerde otomatik olarak 25 yıl sayılsın' demez: 2018 denetiminde 7 ayrı taşınmaz için bu eksiklik tespit edilmiştir, 'yapılan incelemede... belediye meclis kararlarında TAHSİS SÜRESİNİN BELİRLENMEDİĞİ görülmüştür.' 5393 sayılı Belediye Kanunu m.75/d hükmü dikkatle okunduğunda, sürenin belirlenmesi gerektiği açıktır: 'Kendilerine ait taşınmazları... süresi YİRMİ BEŞ YILI GEÇMEMEK ÜZERE tahsis edebilir... Bu taşınmazların, tahsis amacı dışında kullanılması halinde, tahsis işlemi iptal edilir. TAHSİS SÜRESİ SONUNDA, aynı esaslara göre yeniden tahsis mümkündür.' Bu son iki cümle, kararın belirli bir süre içermesini zorunlu kılar: 'tahsis süresi sonunda yeniden tahsis' diyebilmeniz için, önce bir 'tahsis süresi sonu'nun var olması, yani meclis kararında açıkça bir bitiş tarihi/süresi belirtilmiş olması gerekir; süre hiç yazılmamışsa, bu sonun ne zaman geleceği de belirsiz kalır. İdarenin savunması ('25 yılı geçemeyeceğinden, tahsislerin süresi en fazla 25 yıl olacak') kabul edilmemiş, sadece 'meclis kararlarına, tahsislerin süresinin en fazla 25 yıl olacak şekilde EKLENECEĞİ' taahhüdü not edilmiştir, yani denetim, 'süre yazılmayınca zaten 25 yıl sayılır' savını onaylamamış, sadece idarenin bunu düzeltme sözü vermesini kaydetmiştir.

Analiz: (1) 'Kanun zaten üst sınır koymuş' savunması; ÜST SINIR ile VARSAYILAN DEĞER'i birbirine karıştırır: kanunun 'en fazla 25 yıl' demesi, bir tavan belirler, ama bu tavan, 'süre belirtilmezse otomatik olarak bu tavan geçerli olur' anlamına gelmez; aksine, meclisin her somut tahsiste, bu tavanın altında, kendi takdirine göre bir süre (5 yıl, 10 yıl, 25 yıl her ne ise) belirlemesi beklenir, süre belirtmemek, kanunun sunduğu takdir yetkisini kullanmamak, kararı eksik bırakmaktır (sosyal-konut-sure-uzatimi-encumen-karari ve konut-tahsis-suresiz dosylarının 'üst sınır, otomatik varsayılan demek değildir' sürümü: bir kanun hükmünün azami sınır koyması, o sınırın her durumda otomatik uygulanacağı anlamına gelmez, aksine her seferinde ayrıca belirlenmesini gerektirir). (2) Süresiz görünen bir tahsis, 'tahsis amacı dışı kullanımda iptal' ve 'süre sonunda yeniden tahsis' mekanizmalarını da işlevsiz bırakır: kanunun öngördüğü denetim ve yenileme döngüsü (amaç dışı kullanımda iptal, süre bitince yeniden değerlendirme), ancak belirli bir sürenin varlığında anlamlı bir tetikleyiciye sahip olur, süre belirsizse, idarenin 'bu tahsisi gözden geçirme zamanı geldi mi?' sorusunu soracağı bir referans noktası da yoktur; tahsis, fiilen süresiz ve denetimsiz bir hale gelir. (3) 7 ayrı örnek, bunun tek seferlik bir unutkanlık değil, sistemik bir alışkanlık olduğunu gösterir: farklı tarihlerde (2014'ten 2018'e kadar), farklı taşınmazlar ve farklı kurumlar için tekrar tekrar aynı eksikliğin yapılması, meclis karar yazım sürecinde süre belirleme adımının standart olarak atlandığını gösterir. (4) Düzeltme; mevcut süresiz görünen tüm tahsislere meclis kararıyla açık bir süre eklemek ve bundan sonraki her tahsis kararında süreyi baştan belirtmektir, nitekim idare bunu taahhüt etmiştir.

Yapılacaklar: (1) Süresi belirtilmemiş tüm taşınmaz tahsisleri için meclis kararıyla açık bir süre (25 yılı aşmayacak şekilde) eklensin. (2) Bundan sonraki her tahsis kararında süre, karar metninde açıkça ve baştan belirtilsin. (3) Süresi belirlenen tahsislerin, süre sonunda amaç dışı kullanım kontrolü ve yeniden tahsis değerlendirmesi standart sürece bağlansın. (4) Meclis karar şablonlarına, tahsis kararlarında süre alanının zorunlu olduğu bir kontrol eklensin.

Uygulama önerisi: taşınmaz tahsis kararlarınızda tek soruluk kontrol uygulayın: 'bu kararda açık bir süre (yıl olarak) yazılı mı, yoksa kanundaki üst sınıra mı güveniyoruz?' İkincisiyse, karar eksik demektir; ve denetçinin ölçüsü nettir: kanunun koyduğu azami süre, meclisin her tahsiste kendi kararıyla belirli bir süre tespit etme yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz.