Parkomatta süre ölçülmeden tek tarife uygulanır mı?

İki vanası açılarak, ölçülmeyen süre ve çalıştırılmayan alan: 2024 denetiminde aynen, şirketin 'yol kenarı otoparkında KALINAN SÜREYE GÖRE ücreti almaması ve meclis kararıyla yol kenarı otoparkı olarak belirlenip işletmesi devredilen bazı alanların KAPALI TUTULMASI nedeniyle GELİR KAYBI' tespit edilmiştir; işleyiş de kayıttadır: yeni nesil ödeme kaydedici cihazlara otomasyon yüklü olduğu halde, girişte ödemeli tek tarife uygulanmakta, fiş üzerinde yalnız giriş saati görünmekte, uzun kalan araçların takibi görevlilerin gözüne emanet edilmektedir. Çerçeve 5216 m.26 zinciridir: yol kenarı park yerlerinin tasarrufu büyükşehirindir; işletme, meclisçe belirlenen süre-bedelle şirkete devredilebilir; şirket işletemiyorsa: aynı maddenin devamı yolu gösterir, 2886'ya göre üçüncü kişilere devredilerek gelir elde edilmelidir: yani devraldığınız şey bir imtiyazdır, imtiyazın iki günahı vardır: eksik işletmek ve hiç işletmemek, ikisini de aynı anda işlemektesiniz.

Analiz: (1) Süresiz tek tarife; en uzun kalana en büyük hediyedir: yol kenarı parklanmanın ekonomisi devir hızına dayanır, süre ücreti; hem geliri hem devri yönetir: tek tarifede sabah bırakılan araç akşama kadar aynı ücretle durur, gelir düşer, o cadde esnafının müşteri sirkülasyonu ölür: tarifeyi süreye bağlamak; teknik olarak zaten yüklü otomasyonun kullanılmasından ibarettir, fişte çıkış saati ve fark tahsili (uygulama-plaka sorgulu takip) sistemin bir ayarıdır (elle-makbuz ve ATS-hakediş dosyalarının parkomat sürümü: ölçmeyen işletme, bağışlayan işletmedir). (2) Kapalı lokasyon; sıfır gelirli imtiyazdır: meclis kararıyla belirlenmiş alanın kapalı tutulması, ne şirkete ne büyükşehire tek kuruş üretir; ama alan işgaline, kaçak parklanmaya açık kalır: personel yetmiyorsa m.26'nın gösterdiği ikinci yol (üçüncü kişilere 2886 devri) işletilmelidir, 'açamıyoruz ama devretmiyoruz da' üçüncü bir seçenek değildir. (3) Devir bedeli-gelir dengesi de sorgulanır: şirket bu yerler için büyükşehire bedel ödüyorsa, eksik işletme; şirket zararı: ödemiyorsa, kayıp doğrudan kamunundur: iki halde de gelir kaybının faturası bir kamu bilançosuna yazılmaktadır. (4) İzleme göstergeleri kurulmalıdır: lokasyon bazlı doluluk-ortalama kalış-günlük hasılat raporları; kapalı gün sayısı; fark tahsilat oranı, yönetim bu tabloyu aylık görmeden, sahadaki 'münferit' savunması her yıl tekrarlanır.

Yapılacaklar: (1) Tarife: yol kenarı otoparklarda süre esaslı tarife (giriş-çıkış kaydı ve fark tahsili) otomasyon üzerinden devreye alınsın; fişlerde çıkış-fark düzeni kurulsun. (2) Kapalı alanlar: fiilen kapalı lokasyonlar ya işletmeye açılsın ya m.26 uyarınca 2886 ile üçüncü kişilere devredilerek gelire bağlansın; karar takvimli olsun. (3) Kayıp hesabı: kapalı dönem ve süresiz tarife kaynaklı gelir kaybı hesaplanıp yönetime raporlansın. (4) İzleme: lokasyon bazlı doluluk-hasılat-kalış raporları aylık standart olsun; sapmalar için aksiyon takibi yapılsın.

Uygulama önerisi: parkomat işletmenizde tek soruluk saat testi uygulayın: 'dün en uzun park eden araç kaç saat kaldı ve kaç lira ödedi?' İki rakam orantılıysa işletme ölçüyordur, sekiz saate tek tarife ödenmişse; caddenizin en değerli metrekareleri, günübirlik depoya dönüşmüştür; ve denetçi bunu tek cümleyle yazar: süreye göre ücret alınmaması ve alanların kapalı tutulması gelir kaybıdır.