Şartnameye yazılan "ücretsiz otopark" bir şirkete tahsis edilir mi?

Neredeyse kurgusu: ödediğiniz bir danışmanlık işinin şartnamesine, bir de kendi gelirinizden feragat maddesi gömülmüş, 2024 denetiminde aynen: 'uygulama üzerinden ARAÇ KİRALAMA İŞİ YAPAN şirketin araçlarının otoparklardan ÜCRETSİZ YARARLANDIĞI' tespit edilmiştir; dayanak alınan yönetim kurulu kararı da mekanizmayı itiraf eder: paylaşımlı otomobil sisteminin 'araştırılması-denenmesi-raporlanması' hizmetinin, 21/f pazarlık usulüyle, TEK TEKLİF veren firmadan, 'onaylanan teknik şartnamesi şartlarında (ÜCRETSİZ OTOPARK TAHSİSİ vb.)' satın alınmasına karar verilmiştir: yani şirket; hem ARGE bedeli ödemiş hem de ana gelir kalemi olan otopark ücretlerinden, ticari faaliyet yürüten bir firmaya, vazgeçmiştir: alım gibi görünen işlem, çift yönlü bir kaynak transferidir.

Analiz: (1) ARGE etiketi; ticari işletmeye bilet olmaz: 'deneme-araştırma' gerekçesi, sınırlı süreli, sınırlı araç sayılı, veri toplamaya odaklı bir pilot düzeni haklı kılabilir: ama uygulama üzerinden gelir elde eden bir araç kiralama filosunun süresiz-sınırsız bedava parklanması, araştırma değil, işletme sübvansiyonudur: firmalar arasında da eşitsizlik doğurur, aynı işi yapan başka platformlar otopark ücreti öderken, şartnameli firma bedavaya park eder (ücretsiz-yararlanma ve Vesiile-tipi-işbirliği dosyalarının otopark sürümü: ARGE; gelir feragatinin kılıfı değil, çıktısı raporlanan bir projedir). (2) 21/f + tek teklif + menfaat maddesi; üçlü kırmızı bayraktır: pazarlık usulü zaten dar istisnadır, tek teklifli pazarlıkta, teklif sahibine şartnameyle ek menfaat (ücretsiz tahsis) tanınması: rekabetin yokluğunu menfaatin varlığıyla birleştirir, denetçinin gözünde bu kombinasyon, işin gerçek amacını sorgulatır: hizmet mi alındı, imtiyaz mı verildi? (3) Gelir feragati; yetki ve kayıt düzenine de çarpar: otopark ücretleri tarifeye bağlı şirket geliridir, belirli bir firmaya muafiyet; tarife dışı, karşılığı ölçülmemiş bir bağıştır: kaç araç, kaç saat, hangi tutarda gelir feragat edildi, hiçbir kayıt yoksa zarar bile hesaplanamaz durumdadır: hesaplanamayan feragat, denetimde en ağır haliyle okunur. (4) Düzeltme; ilişkiyi ticarileştirmektir: ücretsiz tahsisin sonlandırılması, firma araçlarının tarifeli (istenirse kurumsal anlaşmalı-indirimli ama bedelli) düzene alınması, geçmiş dönemin araç-saat kayıtlarıyla feragat tutarının hesaplanıp talep edilmesi ve ARGE gerçekten isteniyorsa: süre-kapsam-çıktı tanımlı, otopark bedelleri ayrık bir sözleşme.

Yapılacaklar: (1) Sonlandırma: ücretsiz otopark tahsisi uygulaması derhal bitirilsin; firma araçları tarifeli kullanım düzenine alınsın. (2) Hesap: geçmiş dönem ücretsiz kullanımlar (araç-plaka-süre) otomasyon kayıtlarından çıkarılıp feragat edilen gelir hesaplanarak firmadan talep edilsin. (3) Sözleşme analizi: ARGE işinin çıktıları (rapor-veri-değerlendirme) teslim alınmış mı denetlensin; edim-bedel dengesi raporlansın. (4) Kural: şartnamelere bedel dışı menfaat (ücretsiz tahsis-muafiyet) hükmü konulamayacağı; istisnaların ancak YK kararı + süre-sınır-hesap düzeniyle mümkün olduğu yazılı politikaya bağlansın.

Uygulama önerisi: her hizmet alım şartnamesinde tek soruluk yön testi uygulayın: 'bu sözleşmede değer hangi yönlere akıyor, yalnız bize mi, yoksa şartnamenin bir maddesinden karşı tarafa da mı?' Tek yönlüyse alım alımdır, şartnameden karşıya akan bir muafiyet varsa; ihaleniz, imtiyazın ambalajıdır; ve denetçi bunu tek cümleyle yazar: ticari şirketin araçları otoparklardan ücretsiz yararlandırılamaz.