Tasarruf genelgesi varken 68/B ile üst dereceye atama yapılır mı?

Kanuni imkanın kapısını kanun açar; ama o kapıdan kimin geçeceğini, kamu maliyesi sıkıştığında, hükümet tasarruf düzenlemesiyle daraltabilir: 2024 denetiminde aynen, Belediyenin 'Tasarruf Tedbirleri Genelgesi'ne aykırı olarak 657'nin 68/B bendine göre' atama yaptığı; somutta 'çeşitli derece ve kademelerdeki 42 PERSONELİN daha yüksek kadro derecelerine atandığı' ve bu kadroların 'Genelge'de atama yapılamayacağı ifade edilen, YÖNETİCİ POZİSYONU DIŞINDAKİ kadrolar' olduğu tespit edilmiştir. Çerçeve 17.05.2024 tarihli 2024/7 sayılı Tasarruf Tedbirleri Genelgesidir: Personel Giderleri bölümü, 657 m.68/B'ye göre yapılacak atamaların 'sadece YÖNETİCİ KADROLARI (ŞEF DAHİL) ile sınırlı tutulacağını, yönetici kadroları dışındaki kadrolara bu bent çerçevesinde atama yapılamayacağını' hükme bağlar; raporun gerekçe cümlesi de mantığı açıklar: 68/B ile üst dereceye atanan personel, 'atandığı kadronun aylık (EK GÖSTERGE dahil) ve diğer haklarından yararlanır', sınırlamanın amacı; personel giderlerindeki bu artışın önüne geçmektir: genelge; m.68/B'yi ilga etmez, onun takdire bağlı kullanımını, tasarruf döneminde yönetici ihtiyaçlarına daraltır.

Analiz: (1) 68/B; hak değil, idarenin takdir aracıdır: derece yükselmesinin süre şartlarını beklemeden üst dereceye atama, kanunun idareye tanıdığı bir imkandır, personelin talep edebileceği bir hak değil: takdire bağlı işlemler; hükümetin mali disiplin düzenlemeleriyle daraltılabilir, 'kanun izin veriyor' savunması, takdirin serbestçe kullanılabildiği dönem için geçerlidir: genelge yayımlandığı andan itibaren takdirin çerçevesi değişmiştir (tasarruf-temsil ve genelge-ihale dosyalarının atama sürümü: genelge; kanunu değil, kanunun içindeki serbest alanı bağlar). (2) 42 kişilik toplu işlem; niyeti görünür kılar: genelgeden sonra tek tük zorunlu atamalar tartışılabilirdi, kırk iki kişilik dalga: tasarruf düzenlemesinin ilan ettiği tam da budur, mali sonuç bire bir hesaplanabilir: her atamanın ek gösterge-aylık farkı × personel sayısı × aylar, denetimin izleyen aşamalarında bu hesap sorgu tablosuna dönüşebilir. (3) 'Bakanlık görüşü aldık' savunması dikkatle kurulmalıdır: idare cevabında ilgili Bakanlıkla yazışmaya işaret etmiştir, görüş; genelgeye rağmen atamaya açıkça cevaz veriyorsa dosyada tutulmalı, vermiyorsa savunma dayanağı olamaz: yazının tarihine ve içeriğine göre sorumluluk analizi değişir. (4) Düzeltme seçenekleri sınırlıdır: atamaların geri alınması-yönetici kadrolarıyla sınırlandırılması, genelge yürürlükteyken yeni 68/B işlemlerinin yalnız şef-üstü kadrolara yapılması ve her işlemde 'genelge uygunluk kontrolü' satırı: kalıcı çözüm, atama onay formuna eklenmiş tek bir kontrol kutusudur.

Yapılacaklar: (1) Envanter: genelge sonrası yapılan 68/B atamaları kadro türü (yönetici/diğer) ayrımıyla listelensin; yönetici dışı olanların durumu hukuk görüşüyle değerlendirilip düzeltme yoluna gidilsin. (2) Mali analiz: bu atamaların aylık-ek gösterge fark maliyeti hesaplanıp yönetime raporlansın; olası tazmin riskine karşı dosyalansın. (3) Süreç kilidi: atama onay belgelerine 'yürürlükteki tasarruf düzenlemelerine uygunluk' kontrol satırı eklensin; İK birimi genelge güncellemelerini izlesin. (4) Görüş yönetimi: bakanlık yazışmaları tarih-içerik netliğiyle dosyalansın; genelgeyle çelişen uygulamalar için açık dayanak aranmadan işlem yapılmasın.

Uygulama önerisi: her 68/B teklifi geldiğinde tek soruluk kapı testi uygulayın: 'atanacak kadro şef ve üzeri bir yönetici kadrosu mu?' Evetse genelgenin bıraktığı kapıdasınız, değilse imkan kanunda dursa da kapı bu dönem kapalıdır; ve denetçi bunu tek cümleyle yazar: yönetici dışı kadrolara 68/B ile atama yapılamaz.