İlçelerin ödemediği su borcunda İller Bankası yolu nasıl işler?

Elinizde; ricadan çok daha keskin, kanunla kurulmuş bir kesinti mekanizması var, 2024 denetiminde aynen: 'bazı ilçe belediyelerinin su kullanımlarından doğan borçlarını zamanında ödemediği VE İDARE TARAFINDAN GEREKLİ TAKİBİN YAPILMADIĞI' tespit edilmiştir. Mekanizma 5216 m.23'tedir: büyükşehir, bağlı kuruluşlar ve ilçe belediyeleri, birbirlerine ödemeleri gereken paylar ile 'su, atık su ve doğalgaz bedellerini zamanında yatırmadıkları takdirde, İLGİLİ BELEDİYE VEYA BAĞLI KURULUŞUN TALEBİ ÜZERİNE söz konusu tutar, İLLER BANKASI tarafından, yükümlü belediyenin GENEL BÜTÇE VERGİ GELİRLERİ PAYINDAN KESİLEREK alacaklı belediyenin hesabına aktarılır'; ve maddenin az bilinen dişlisi: 'gecikmeden kaynaklanacak faiz ve benzeri her türlü zararın tazmininden, ilgili İLÇE BELEDİYE BAŞKANI VE SAYMAN ŞAHSEN SORUMLUDUR', aynı sorumluluk, ilçeye aktarmaları geciktiren büyükşehir başkanı ve genel müdürler için de geçerlidir: yani alacağınız; yazışma nezaketine değil, İller Bankası'na verilecek bir talep yazısına bakmaktadır.

Analiz: (1) Takipsizlik; iki tarafı da bulgulaştırır: ödemeyen ilçe kusurludur, ama m.23'ün açtığı yolu kullanmayan alacaklı idare de: denetçinin cümlesindeki 'gerekli takibin yapılmadığı' vurgusu su idaresine dönüktür, mekanizması kanunla hazır bir alacağı yazışmayla eskitmek: tahsil imkanının bilinçli kullanılmamasıdır (SASKİ-kaynak-payı ve TJK-payı dosyalarının su faturası sürümü: kanun size anahtar vermişse, kapıda beklemek mazeret değildir). (2) Kesinti yolu; husumeti kurumsallıktan çıkarır: ilçeyle karşı karşıya gelmek istemeyen yönetimlerin çekincesi anlaşılırdır, ama m.23 tam bunun için tasarlanmıştır: talep İller Bankası'na yapılır, kesinti merkezden GBVG payında gerçekleşir, iki başkanın masasında pazarlık konusu olmaz: mekanizmanın varlığı bile çoğu kez ödemeyi hızlandırır. (3) Şahsi sorumluluk hükmü; müzakere gücünüzdür: ilçe başkanı ve saymanın gecikme faizinden şahsen sorumlu olduğu, tahsil yazışmalarında hatırlatılması gereken bir gerçektir: borcun faizi kurum bütçesinden değil, geciktiren yöneticiden aranabilir, bu bilgiyle yazılmış tek yazı, yıllarca süren sessizliği bozar. (4) Tahakkuk disiplini önkoşuldur: ilçe aboneliklerinin güncel-doğru tahakkuku, dönemsel borç dökümü ve mutabakat, kesinti talebinin ekidir: tutar netleşmeden İller Bankası yolu da işletilemez.

Yapılacaklar: (1) Envanter: ilçe belediyeleri bazında su-atıksu borçları (asıl+faiz) dökülüp resmi mutabakat yazılarıyla netleştirilsin. (2) Kesinti talebi: ödeme takvimine bağlanmayan borçlar için m.23 uyarınca İller Bankası'na kesinti talebi yapılsın; süreç yönetim kurulu kararıyla kayda bağlansın. (3) Faiz-sorumluluk: gecikme faizinin hesaplanması ve şahsi sorumluluk hükmünün tebligatlarda hatırlatılması standart olsun. (4) Rutin: ilçe borçlarının aylık yaşlandırma raporu yönetime sunulsun; belirli yaş üstü borçta kesinti talebi otomatik gündem olsun.

Uygulama önerisi: kurum alacaklarınız için tek soruluk anahtar testi uygulayın: 'bu borç için İller Bankası kesinti talebini engelleyen nedir, hukuk mu, çekingenlik mi?' Cevap hukuksa gerekçesini yazın, çekingenlikse m.23 zaten yazılmış; ve denetçi bunu tek cümleyle yazar: borçlar ödenmemiş, gerekli takip yapılmamıştır.