Lise mezunu müdür, başkan yardımcılığına atanabilir mi?

Çünkü istisna; kazanıldığı kadroda yaşar, yeni kadroya taşınmaz, Daire konuyu tam bu çizgiden ayırmıştır: 'İlamın konusu, lise mezunu personelin MÜDÜR kadrosuna atanması olmayıp, 1 İNCİ DERECELİ BELEDİYE BAŞKAN YARDIMCISI kadrosuna atanması işlemidir', ve bu kadronun kapısında 657 m.68/B durur: 1-4'üncü derece kadrolara alt derecelerden atama yapılabilir; ama bunun şartları arasında hizmet süresi kadar 'YÜKSEKÖĞRENİM GÖRMÜŞ OLMASI ŞARTTIR' hükmü vardır (dört yıldan kısa yükseköğrenimde süreler iki yıl uzar): sorumluların dayandığı düzenleme, 18.04.1999 öncesi müdür olarak görev yapanların bir alt öğrenim düzeyiyle müdür kadrosuna atanabilmesi, görevde yükselme mevzuatının müdürlük kadrosuna özgü bir kazanılmış hak istisnasıdır: o istisna; kişiyi müdürlükte korur, ama başkan yardımcılığı ayrı bir kadrodur ve m.68/B'nin yükseköğrenim şartı burada tam olarak aranır: şartsız atamayla ödenen başkan yardımcısı mali hakları, kamu zararı sorgusunun konusudur.

Analiz: (1) Kazanılmış hak; bulunduğu basamağın hakkıdır, asansör değildir: 1999 istisnası, o tarihte müdür olanların statüsünü korumak için yazılmıştır: bu korumayı 'bir üst kadroya da çıkarım' diye okumak, istisnayı genel kurala çevirmektir: her yeni kadro atamasında şartlar o kadronun mevzuatından yeniden okunur, önceki kadronun istisnası referans olmaz (SKİ-YK-üyeliği ve şube-müdürü-şart dosyalarının başkan yardımcısı sürümü: her kapının kendi anahtarı vardır; eski kapının anahtarı yenisini açmaz). (2) 1'inci derece; şart yoğunluğunun en yüksek olduğu katmandır: m.68/B; üst dereceli kadrolara erken atamayı mümkün kılan bir esneklik maddesidir, ama esnekliğin bedeli, saydığı şartların tavizsizliğidir: hizmet yılı VE yükseköğrenim, ikisi birlikte aranır: biri eksikse atama; 'takdir' değil, açık aykırılıktır. (3) Mali hak farkı; hesaplanabilir zarardır: kişinin müdür olarak alması gerekenle başkan yardımcısı olarak aldığı arasındaki fark, dönem dönem hesaplanıp tazmin konusu edilir: atama işlemi idari yargıda ayrıca tartışılsa da, Sayıştay cephesinde mesele ödemenin dayanağıdır. (4) Önleyici mekanizma bir sayfalıktır: atama onay sürecine 'kadronun aradığı öğrenim-hizmet şartları / adayın durumu / dayanak' üç sütunlu kontrol formu, özellikle istisna-kazanılmış hak iddialarında hukuk birimi görüşü zorunlu tutulmalıdır: bu form; hem adayı hem imza atanları korur.

Yapılacaklar: (1) Atama gözden geçirme: söz konusu atamanın geri alınması-düzeltilmesi hukuk birimiyle değerlendirilip kişi şartlarını taşıdığı kadroya döndürülsün. (2) Fark hesabı: başkan yardımcısı mali hakları ile önceki kadro hakları arasındaki fark dönemsel hesaplanıp tazmin-tahsil sürecine bağlansın. (3) Kontrol formu: üst kadro atamalarında şart-uyum kontrol formu ve istisna iddialarında yazılı hukuk görüşü zorunlu olsun. (4) Tarama: benzer istisna gerekçesiyle yapılmış diğer üst kadro atamaları (müdür-üstü) taranıp durumları raporlansın.

Uygulama önerisi: her üst kadro atamasında tek soruluk kapı testi uygulayın: 'adayın dayandığı istisna, tam olarak BU kadro için mi yazılmış?' Evet ise atama savunulabilir, istisna başka kadronun mirasıysa, ödenen her fark; imza sahiplerinin hanesine yazılır; ve Daire ayrımı tek cümleyle koymuştur: konu müdürlük değil, başkan yardımcılığı kadrosudur, ve o kadro yükseköğrenim ister.