Cenaze nakil aracı kiralamasında kasko %2 tavanı aranır mı?

Daire çoğunluğu uygulanmayacağına hükmetti, karar zinciri şöyledir: Esas ve Usuller'in kapsam maddesi; bu kuralların '237 sayılı Kanuna tabi olan kurumları ve TAŞITLARI' kapsadığını söyler, yani %2 tavanının ön şartı, kiralanan aracın 237 kapsamında olmasıdır; 237'nin m.2'si ise kapsam dışını sayar (traktör, arazöz, ziraat-inşaat makineleri, hava taşıtları, zırhlı ambulanslar...), m.3 de taşıt tiplerini (binek, kaptıkaçtı, pikap, panel...) tanımlar: Daire; cenaze nakil araçlarını bu kapsamda görmeyerek, 'ihale konusu araçlar 237 sayılı Kanun kapsamında olmadığından, Esas ve Usullere tabi olmaması nedeniyle aylık kiralama bedelinin azami tutarı aşması MEVZUATA AYKIRILIK TEŞKİL ETMEMEKTEDİR' sonucuna varmış ve ödemeler için ilişilecek husus bulunmadığına oy çokluğuyla karar vermiştir; azınlık görüşü ise tam tersini savunmuştur: araçlar kapsamdadır, tavan aşımı tazmini gerektirir.

Analiz: (1) Tavan tartışmasının kilidi; aracın hukuki niteliğidir: %2 sınırı ve şoförlü-şoförsüz/yakıt hariç kuralları, 'taşıt' tanımına giren araçların disiplinidir: cenaze aracı gibi özel donanımlı, özel hizmet araçlarında soru; 'bu bir binek/panel mi, yoksa kanunun saydığı tiplere girmeyen özel maksatlı araç mı' sorusudur, Daire çoğunluğu ikinci okumayı benimsemiştir: idare lehine güçlü bir emsal, ama azınlık görüşünün varlığı, bu okumanın tartışmasız olmadığını da kayda geçirir (akaryakıt-dahil-kiralama ve kasko-%2 dosyalarının kapsam katı: tavanı tartışmadan önce, kapıyı tartışın, araç kapsama giriyor mu?). (2) Emsale yaslanırken temkin payı bırakın: oy çokluğu + azınlık şerhi = temyizde veya başka dairede farklı sonuç ihtimali: cenaze aracı kiralamalarında bedeli piyasa araştırmasıyla yine sağlam kurmak, tavana yakın kalmaya çalışmak ve bu kararı dosyaya emsal olarak eklemek, hem ekonomik hem hukuki tedbirdir: 'kapsam dışıyız' rahatlığı, fahiş kiraya cevaz değildir, 5018'in verimlilik ilkesi her halde yürürlüktedir. (3) Aynı mantık diğer özel araçlarda dikkatle test edilmelidir: vidanjör, itfaiye, çöp kamyonu, ambulans türü araçlarda kapsam değerlendirmesi araç-araç yapılır: m.2'nin açık istisnaları (iş makineleri, arazözler...) ile tip tanımlarına girmeyen özel imalatlar ayrı ayrı gerekçelendirilmelidir, toptan 'özel araç = kapsam dışı' genellemesi, azınlık görüşünün eline malzeme verir. (4) İhale dokümanında niteleme netleşmelidir: aracın teknik tanımı (özel donanım, kullanım amacı) şartnamede ayrıntılı yazılırsa, kapsam savunması belgeye dayanır: 'cenaze aracı' etiketi değil, donanım listesi ikna eder.

Yapılacaklar: (1) Kapsam analizi: kiralanan-kiralanacak özel amaçlı araçlar için 237 m.2-3 karşısındaki durum hukuk birimince araç bazında gerekçelendirilip dosyalansın; bu karar emsal olarak eklensin. (2) Bedel disiplini: kapsam dışı değerlendirilen araçlarda da kira bedeli piyasa araştırması-emsal kıyasıyla kurulsun; verimlilik savunması hazır olsun. (3) Doküman: şartnamelerde aracın özel donanım-amacı ayrıntılı tanımlansın. (4) İzleme: aynı konuda yeni Temyiz Kurulu içtihatları takip edilsin; azınlık görüşü yönünde bir kesinleşme halinde sözleşme stratejisi güncellensin.

Uygulama önerisi: özel amaçlı her araç kiralamasında tek soruluk kapı testi uygulayın: 'bu araç 237'nin tanımladığı taşıt tiplerinden birine giriyor mu, gerekçesi dosyada yazılı mı?' Yazılıysa tavan tartışmasında ayağınız yere basar, yazılı değilse %2 sorusu her denetimde yeniden açılır; ve bu dosyanın dersi çift yönlüdür: çoğunluk kapıyı kapsam dışına açtı, azınlık şerhi ise kapının menteşesini gıcırdatmaya devam ediyor.