Sosyal yardım gideri temsil-ağırlama ödeneğinden ödenir mi?

Ödeneğin adının bir kapsamı olduğunu, 2021 denetiminde aynen: 'temsil, ağırlama ve tören giderleri kapsamında yer almayan bazı harcamalarda bu ödeneklerin kullanıldığı', somut örnekleriyle: 'sosyal yardım amaçlı GIDA alımı, YORGAN ve BATTANİYE alımları, BASTON alımı gibi' tespit edilmiştir. Çerçeve iki katmandır: 5393 m.38, temsil ve ağırlama ödeneğini kullanmak başkanın görev-yetkisidir; ama neyin temsil-ağırlama olduğunu başkan değil, İçişleri Bakanlığı'nın 1984 tarihli 'Belediye Bütçesinden Yapılacak Temsil, Ağırlama ve Tören Giderleri Yönergesi' söyler: temsil giderleri, görevle ilgili olmak şartıyla, beldede başarılı çalışmaları görülenler için toplantılar, kupa ve teşvik uygulamaları, plaket-ödül-hediye-çiçek, protokole dahil kişilerin karşılanması-uğurlanması; ağırlama, kimlerin, hangi harcamalarla ağırlanacağı ayrıca sayılıdır: listede olmayan harcama, bu tertipten yapılamaz, sosyal yardım; başka bir mevzuatın (m.14 sosyal hizmet-yardım) ve başka bir tertibin işidir.

Analiz: (1) 'Amacı iyi' savunması; tertibi kurtarmaz: muhtaca battaniye almak belediyenin görevi ve güzel bir iştir, sorun ne alındığı değil, hangi kalemden alındığıdır: temsil-ağırlama tertibinden çıkan sosyal yardım, bütçede iki yalan birden söyler: temsil gideri olduğundan fazla, sosyal yardım olduğundan az görünür, meclisin onayladığı bütçe; fiilen başka bir bütçeye dönüşür (tertip-disiplini ve ödenek-aktarma dosyalarının temsil sürümü: ödenek, adının sınırları içinde harcanır). (2) Esnek kasa; denetimsiz kasadır: temsil-ağırlama; niteliği gereği belge düzeni görece yumuşak bir tertiptir, bu yumuşaklığa kapsam dışı harcamalar sığınmaya başlarsa: tertip, bütçenin arka kapısı olur, denetçinin bu tertibi didik didik etmesinin nedeni tam budur. (3) Sosyal yardımın kendi disiplini vardır: muhtaçlık tespiti, yönetmelik, kayıt, sosyal yardım kendi tertibinden yapılınca bu güvenceler devreye girer: temsil tertibinden yapılan yardım; kimin, neye göre, kime verdiği sorularının hiçbirine cevap üretmez, yardımın kendisi de korunmasız kalır. (4) Düzeltme bütçe tekniğindedir: yıl içinde ihtiyaç görülüyorsa sosyal yardım tertibine ödenek konur-aktarılır, mevzuattaki aktarma usulleri dururken tertip kaydırmak; kolaycılığın muhasebesidir.

Yapılacaklar: (1) Kapsam listesi: 1984 Yönergesindeki temsil-ağırlama-tören kalemleri tek sayfalık kontrol listesine dökülsün; bu tertipten ödeme öncesi liste kontrolü zorunlu olsun. (2) Ayrıştırma: geçmiş yıl temsil-ağırlama harcamaları taranıp kapsam dışı olanlar tespit edilsin; nitelikçe sosyal yardım olanlar ilgili tertip-mevzuat düzenine taşınsın. (3) Bütçe planlaması: sosyal yardım ihtiyacı gerçekçi tahmin edilip kendi tertibine yeterli ödenek konsun; yıl içi ihtiyaçta usulüne uygun aktarma yapılsın. (4) Farkındalık: harcama yetkililerine 'tertip, adının kapsamıyla sınırlıdır' ilkesi ve Yönerge kapsamı hatırlatılsın.

Uygulama önerisi: temsil-ağırlama tertibinden her ödeme öncesi tek soruluk yönerge testi uygulayın: 'bu harcama, Yönergenin saydığı kalemlerden hangisine giriyor?' Madde gösterebiliyorsanız tertip doğrudur, gösteremiyorsanız harcama; adres değiştirmiş bir başka giderdir; ve denetçi bunu tek cümleyle yazar: kapsamda olmayan ödemeler bu tertipten yapılmıştır.