Performans kriteri belirlemeden memura ikramiye ödenir mi?

Çünkü kanun ikramiyeyi başarıya, başarıyı da ölçüme bağlamıştır, 2023 denetiminde aynen: 'performans kriterleri BELİRLENMEMİŞ olmasına rağmen, performans kriterlerine bağlı olarak ödenmesi gereken İKRAMİYE ödemelerinin yapıldığı' tespit edilmiştir. Üçlü zincir 5393'tedir: m.49, sözleşmeli ve işçiler hariç memurlara, 'başarı durumlarına göre' toplam memur sayısının yüzde onunu ve katsayı×(20.000) gösterge tavanını geçmemek üzere, çalışılan süreyle orantılı, encümen kararıyla yılda en fazla iki kez ikramiye ödenebilir; m.38, personelin performans ölçütlerini hazırlamak, uygulamak, izlemek ve değerlendirmek başkanın görevidir; m.18, bu ölçütleri görüşüp kabul etmek meclisindir: yani ikramiyenin ödenebilmesi; önce başkanca hazırlanmış, meclisçe kabul edilmiş bir ölçüt setinin varlığına, sonra o sete göre yapılmış bir başarı ölçümüne bağlıdır, ölçütsüz encümen listesi: kanunun aradığı zincirin son halkasını ilk halkasız kurmaktır.

Analiz: (1) 'Başarı durumlarına göre' ibaresi; süs değil şarttır: ölçüt yokken kimin başarılı olduğu, yöneticinin kanaatine, kanaat de görünürlüğe ve yakınlığa emanet kalır: aynı mesaiyi yapan iki memurdan birinin listeye girip diğerinin girmemesi; hiçbir belgeyle savunulamaz, ikramiye, motivasyon aracı olmaktan çıkıp küskünlük üretecine döner (huzur hakkı-katılım ve PDKS-beyan dosyalarının ödül sürümü: ölçülmeyen başarı, dağıtılan keyfiyettir). (2) Ölçütsüz ödeme; ödemenin kendisini tartışmalı kılar: denetçinin nazik formülü, 'ölçütlerin belirlenmesi, ilave ikramiye vermeyi yasal hale getirecektir', mevcut durumun tersinden okumasıdır: bugünkü ödemeler kanuni dayanağın eksik ayağıyla yapılmaktadır, idare de bulguya iştirak etmiştir. (3) Ölçüt seti; korkulduğu kadar ağır değildir: birim hedefleri (tahakkuk-tahsilat oranı, dosya kapanış süresi, şikayet-çözüm hızı), bireysel değerlendirme (amir puanı + somut çıktılar), disiplin-devam süzgeci, bir sayfalık yönerge; başkan hazırlar, meclis kabul eder: sonraki her encümen kararı bu sete atıf yapar. (4) Tavan-oran disiplini de sete bağlanmalıdır: %10 kişi sınırı, gösterge tavanı, süre orantısı ve yılda iki kez kuralı, ölçüm tablosuyla birlikte tek dosyada durursa: hem hesap hem hak ediş denetlenebilir olur.

Yapılacaklar: (1) Ölçüt seti: başkanlıkça performans ölçütleri hazırlanıp meclise sunulsun; meclis kabulüyle yürürlüğe girsin (m.38-m.18 zinciri belgelenmiş olsun). (2) Ölçüm: yıllık değerlendirme dönemi kurulup her memur için ölçüt bazlı puanlama yapılsın; başarılı listesi bu ölçümden çıksın. (3) Encümen kararı: ikramiye kararlarında ölçüt setine ve ölçüm sonuçlarına atıf zorunlu olsun; %10-tavan-iki kez sınırlarının hesabı karara eklensin. (4) Raporlama: performans sonuçlarının meclise sunulması (m.38) yıllık takvime bağlansın.

Uygulama önerisi: her ikramiye listesinde tek soruluk ölçüt testi uygulayın: 'bu isimler hangi yazılı ölçütün, hangi ölçüm sonucuna göre seçildi?' Cevabı gösterebiliyorsanız ikramiye kanuna oturmuştur, gösteremiyorsanız liste, başarının değil takdirin fotoğrafıdır; ve denetçi bunu tek cümleyle yazar: performans kriterleri belirlenmeden ikramiye ödenmiştir.