140'ta yıllarca devreden alacaklar neyi anlatır?

Takipsizlik olarak, 2024 denetiminde aynen: '140-Kişilerden Alacaklar Hesabında YILLAR İTİBARIYLA DEVREDEN tutarların bulunduğu, bu alacakların TAKİP VE TAHSİLİNE yönelik düzenli işlemlerin YAPILMADIĞI.' Rejim bellidir: MİBMY m.110, hesapta izlenen alacaklardan kanunlarında özel tahsil hükmü olanlar o hükümlere; diğerleri Kamu Zararlarının Tahsiline İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik'e göre takip ve tahsil edilir; 5018 m.8 ve m.38, gelir-alacakların zamanında ve eksiksiz takibi, görevlilerin hesap verme sorumluluğundadır: yani 140; alacakların uyuduğu bir arşiv değil, yönetmelik takvimiyle işleyen bir takip defteridir.

Analiz: (1) 'Kayıtta duruyor' cümlesi; alacağı değil ihmali belgeler: kamu zararı alacağının hayatı, tebliğ, rızaen ödeme daveti, taksitlendirme imkanı, olmazsa icra-dava, adımlarla ilerler: hiçbir adımın atılmadığı yıllar; alacağı faiz kaybına ve zamanaşımı riskine doğru taşır, zamanaşımına uğrayan kamu zararı alacağı, takipsiz bırakanların yeni kamu zararı dosyasıdır (zamanaşımı-sorumluluğu ve icra-takipsizliği dosyalarının 140 sürümü: alacağın bekçisi kayıt değil, takiptir). (2) Devreden bakiye; yaşlandırılmadan yönetilemez: hangi alacak kaç yaşında, borçlusu kim, tebligat yapıldı mı, faiz işletiliyor mu, yaşlandırma tablosu çıkmadan: 140'ın toplamı anlamsız bir rakamdır, tablo çıkınca her satır bir iş emrine dönüşür: yazı, taksit, takip veya (şartları varsa) usulünce terkin. (3) Faiz hesabı unutulmasın: kamu zararı alacaklarında faiz; ilgili mevzuatına göre işler, takipsiz dosyada faiz tahakkuku da yapılmadığından: tahsil günü geldiğinde eksik hesap, ikinci bir kayıp üretir. (4) Kurumsal düzen üç bacaklıdır: muhasebe (kayıt-yaşlandırma) + hukuk (takip) + üst yönetim (dönemsel rapor): üçlü döngü kurulmadan 140, her denetimde aynı cümleyle anılır.

Yapılacaklar: (1) Yaşlandırma: 140 bakiyesinin dosya bazlı dökümü (borçlu-tutar-doğuş tarihi-yapılan işlem) çıkarılsın; zamanaşımı riski olanlar işaretlensin. (2) Takip harekatı: her dosya için yönetmelik adımları (tebliğ-ödeme daveti-taksit-icra) başlatılsın; faiz tahakkukları kurulsun, zamanaşımına uğramış olanlar için sorumluluk değerlendirmesi yapılsın. (3) Rutin: 140 hareket-tahsilat raporu üçer aylık dönemlerle üst yönetime sunulsun; yeni kaydedilen her alacak otomatik takip akışına düşsün. (4) Terkin disiplini: tahsil imkanı kalmayanlar mevzuattaki usul ve yetkiyle karara bağlansın, sessiz bekletme, gizli terkine dönüşmesin.

Uygulama önerisi: mizan incelemenizde tek soruluk nabız testi uygulayın: '140'ın bu yılki tahsilatı, devreden bakiyesinin yüzde kaçı?' Oran görünür ve iyileşiyorsa hesap yaşıyordur, yıllardır sıfırsa 140, alacak defteri değil unutulanlar listesi olmuştur; ve denetçi bunu tek cümleyle yazar: takip ve tahsile yönelik düzenli işlemler yapılmamıştır.