108 Diğer Hazır Değerler hesabı neyin hesabıdır?

Çünkü hesabın tarifi bambaşkadır, 2019 denetiminde aynen: 'Diğer Hazır Değerler Hesabı, Yönetmelik'te öngörüldüğü şekilde KULLANILMAMAKTADIR', emsalde; bir kurumdan tahsil edilen bedeller bu hesapta izlenmeye devam etmiştir. MİBMY m.70; 108'i dar tanımlar: hazır değerler grubundaki diğer hesaplara kaydedilemeyen ve niteliği gereği bu grupta izlenmesi gereken değerler içindir; m.71 işleyişi sayar: kasa ihtiyacı için bankadan çekilecek paralar (veznedar adına çekler), kasa fazlasının bankaya gönderilmesi yolculuğu ve döviz tevdiat akışları, yani 108; kasa ile banka arasındaki kısa yolculuğun köprü hesabıdır: sabah çıkan paranın akşam yerine ulaştığı, bakiyesi günler içinde sıfırlanan bir geçiş noktası, bekleme salonu değil.

Analiz: (1) Köprüde bekletilen tahsilat; gelir zincirini koparır: kurumlardan tahsil edilen bir bedel; niteliğine göre ya gelir hesaplarına (bütçe geliri kaydıyla) ya emanet hesaplarına gitmelidir, 108'de tutulduğu sürece: bütçe gelirleri eksik görünür, tahakkuk-tahsilat raporları yanlış çıkar ve tutarın gerçek sahibi-niteliği zamanla belirsizleşir: 'sonra bakarız' diye park edilen her tutar, yıl sonunda kimliği unutulmuş bir bakiye olur (emanet-yaşlanması ve fiktif-bakiye dosyalarının 108 sürümü: geçici hesabın kalıcı bakiyesi, sınıflandırılmamış bir sorundur). (2) 108'in sağlıklı hali neredeyse boştur: hesap tanımı gereği çok kısa vadeli akışları taşır, dönem sonlarında kayda değer bakiye taşıyorsa; ya yolda kalan para vardır (kasa-banka transferi tamamlanmamış) ya yanlış sınıflanmış tahsilat: her iki durumda da bakiye, mizanın soru işaretidir. (3) Karar verilemeyen tahsilatın doğru adresi vardır: niteliği çözülene kadar bekletilecek tutarlar için mevzuatın öngördüğü emanet düzeni (bütçe emanetleri-alınan depozito ve teminatlar-diğer emanetler) çalışır, emanet; kim için ve niçin beklediği kayıtlı bir bekleyiştir: 108'deki bekleyişin ise etiketi yoktur. (4) Temizlik tekniği basittir: 108'in alt döküm listesi çıkarılır; her satırın kaynağı-niteliği tespit edilir; gelir olanlar gelir, emanet olanlar emanet hesabına aktarılır, dönemsel '108 yaşlandırma' kontrolü rutine bağlanınca hesap kendi tanımına döner.

Yapılacaklar: (1) Bakiye analizi: 108'deki tutarların kaynak-nitelik dökümü çıkarılsın; gelir niteliğindekiler bütçe geliri kaydıyla, emanet niteliğindekiler ilgili emanet hesaplarına aktarılsın. (2) Kullanım talimatı: 108'in yalnız m.71'de sayılan akışlar (kasa-banka yolculuğu, döviz) için kullanılacağı; tahsilat park etme uygulamasının yasak olduğu muhasebe talimatına yazılsın. (3) Dönem kontrolü: ay sonlarında 108 bakiyesinin yaş ve içerik raporu alınsın; belirli günden eski satırlar gerekçelendirilip kapatılmadan dönem ilerlemesin. (4) Eğitim: vezne-muhasebe personeline tahsilat sınıflama akışı (gelir-emanet-köprü ayrımı) kısa notla hatırlatılsın.

Uygulama önerisi: mizanınızda tek soruluk köprü testi uygulayın: '108'de bir haftadan uzun süredir duran satır var mı?' Yoksa hesap tanımına uygun çalışıyordur, varsa köprünün üstünde eşyalar birikmiştir; ve denetçi bunu tek cümleyle yazar: hesap, öngörüldüğü şekilde kullanılmamaktadır.