Dolu kadroya vekalet edilip harcama yetkisi kullanılır mı?

Sığmamıştır, 2024 denetiminde aynen: 'DOLU OLAN yönetici kadrolarına mevzuata aykırı olarak VEKALETEN ATAMA yapıldığı' ve vekalet ettirilen kişilerin harcama yetkisini kullandığı tespit edilmiştir. Kurallar üç katmanlıdır: 657 m.86, vekalet; memurun kanuni izin, geçici görev, disiplin uygulaması veya görevden uzaklaştırma nedeniyle işinden geçici olarak ayrılması halinde mümkündür: görevinin başındaki müdürün kadrosuna vekil atanamaz, kadro doluyken 'vekalet' hukuken doğmaz; 5018 m.31, harcama yetkilisi, birimin en üst yöneticisidir; Harcama Yetkilileri Tebliği, yetki ya geçici ayrılışta vekile geçer ya da yazılı ve sınırları açık bir devirle yardımcıya/bir alt kademeye devredilir ve devir, devredenin idari sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.

Analiz: (1) 'İş yoğun' gerekçesi, yanlış aracı seçtirmiştir: yoğunluğun kanuni cevabı yetki devridir, yazılı, sınırlı, yardımcıya/alt kademeye: bunun yerine dolu kadroya 'vekil' yazmak; vekalet kurumunu, organizasyon şemasını fiilen değiştirmenin kılıfı yapmaktır, asıl müdür yerinde, imza başkasında: kim sorumlu sorusunun cevabı iki kişide birden buharlaşır (vekalet-tedvir ve süreklileşmiş-vekalet dosyalarının dolu-kadro sürümü: vekalet; boşluğun köprüsüdür, doluluğun paraleli değil). (2) Harcama yetkisinin kayması en ağır sonuçtur: hukuken doğmamış bir vekalete dayanarak ödeme emri imzalayan kişi; yetkisiz imza atmaktadır, bu imzalarla yapılan harcamalarda usul sakatlığı ve sorumluluk tartışması her dosyada canlanır: asıl yetkilinin 'benim haberim yoktu' demesi de kendini kurtarmaz, yetkisini fiilen terk eden yönetici, terkin sonuçlarını taşır. (3) Mali haklar cephesi de bulanır: dolu kadroya vekalette vekile zam-tazminat farkı ödenmişse; şartları (boş kadro-asilde aranan şartlar) oluşmadığından yersiz ödeme katmanı eklenir, kurgu, personel hukukunda da mali hukukta da çift sakatlıktır. (4) Doğru mimari bellidir: gerçekten kaldırılamayan yük için, yardımcı kadrosunun doldurulması, yazılı yetki devri, iş bölümü onayları; müdür fiilen ayrılıyorsa (izin-görev) o zaman usulünce vekalet: her araç kendi yerinde.

Yapılacaklar: (1) Görevlendirme taraması: dolu kadrolara yapılmış vekalet onayları tespit edilip iptal edilsin; ihtiyaç, yazılı yetki devri veya görevlendirme araçlarıyla usulünce yeniden kurulsun. (2) İmza denetimi: bu vekiller eliyle imzalanmış ödeme emirleri-harcama belgeleri listelensin; usul sakatlığı ve sorumluluk (asıl-vekil-onaylayan) değerlendirmesi hukukla yürütülsün. (3) Mali hak kontrolü: bu vekaletler için ödenmiş zam-tazminat farkı varsa hesaplanıp geri alım süreci değerlendirilsin. (4) Kural yayını: 'dolu kadroya vekalet olmaz; yoğunluk yetki devriyle çözülür' ilkesi, insan kaynakları ve mali hizmetler ortak yazısıyla birimlere duyurulsun; yetki devirleri tek kayıtta izlensin.

Uygulama önerisi: her vekalet onayından önce tek soruluk kadro testi uygulayın: 'bu kadronun asıl sahibi bugün görevinin başında mı?' Başındaysa vekalet yazılamaz, yazılmışsa hem görevlendirme hem o imzayla çıkan her harcama sakat doğar; ve denetçi bunu tek cümleyle yazar: dolu kadroya vekaleten atama yapılamaz.