Ruhsat listesi güncel değilse hangi zincir kopar?

Olmuştur, hem de üst üste: 2024 denetiminde aynen: 'işyeri açma ve çalışma ruhsatlarına ilişkin verilerin GÜNCEL OLMAMASI nedeniyle, mevcut veriler üzerinden DOĞRU VE GÜVENİLİR RAPORLAMA imkanının bulunmadığı', ve ağırlaştırıcı not: ruhsatlı yerler listesinin 'gerçekte olduğundan daha fazla işyerini içerdiği' hususu önceki yıl raporunda da bulgu konusu edilmiştir. Denetçinin gerekçesi zinciri gösterir: ilan-reklam vergisi, eğlence vergisi, çevre temizlik vergisi gibi gelirlerin takibi, verilen ruhsatlar esas alınarak yapılır, liste bozuksa vergi takibi de ruhsat denetimi de bozulur; çözüm önerisi de yazılıdır: vergi daireleriyle iletişime geçilerek mükelleflerin belirlenmesi ve ruhsat bilgilerinin güncel hale getirilmesi.

Analiz: (1) Ruhsat listesi bir defter değil, omurgadır: belediyenin işyeri evreni bu listeden okunur, İRV tarhiyatı, ÇTV mükellefiyeti, eğlence vergisi taraması, zabıta denetim programı hepsi ona bağlanır: listedeki her hayalet işyeri; boşa denetim ve yanlış tahakkuk üretir, listede olmayan her gerçek işyeri; vergisiz ve denetimsiz yaşar, iki yönlü kaçak, tek listeden doğar (İRV-ÇTV tahakkuksuzluk dosyalarının veri kökü: vergi taraması, taranacak listeden iyi olamaz). (2) 'Fazla görünen liste' nasıl oluşur: kapanış bildirimlerinin işlenmemesi, devirlerde eski kaydın düşülmemesi, adres değişikliklerinin yeni kayıt gibi girilmesi, sorun teknoloji değil, kapanış-devir iş akışının kurulmamasıdır: ruhsat vermek bir süreçse, ruhsatı sonlandırmak da bir süreçtir. (3) Tekrarlanan bulgu sinyali: aynı tespitin iki yıl üst üste yazılması; denetçi nezdinde 'düzeltici işlem yapılmayan idare' etiketidir, üçüncü yıl aynı cümle; artık veri sorununu değil yönetim iradesini anlatır. (4) Çapraz doğrulama hazır beklemektedir: vergi dairesi mükellef listeleri, SGK işyeri kayıtları, oda kayıtları ve saha taraması, ruhsat listesiyle çaprazlandığında hem hayaletler düşer hem kayıt dışılar yakalanır: kayıt-dışı-işyeri taramalarının ilk adımı, kendi listesini temizlemektir.

Yapılacaklar: (1) Liste temizliği: ruhsat kayıtları vergi dairesi-SGK-oda verileriyle çaprazlanıp saha doğrulamasıyla güncellensin; kapanmış-devrolmuş kayıtlar usulünce kapatılsın. (2) Kapanış akışı: işyeri kapanış-devir bildirimlerinin ruhsat kaydına ve vergi servisine otomatik yansıdığı iş akışı kurulsun; zabıta tespitleri (kapalı işyeri tutanakları) kayda işlenmeden dosya kapanmasın. (3) Vergi eşleşmesi: güncellenen liste üzerinden İRV-ÇTV-eğlence vergisi mükellefiyet taraması yapılsın; eksik tahakkuklar kurulsun. (4) Raporlama: ruhsat istatistikleri (aktif-kapanan-yeni) üçer aylık yönetim raporuna bağlansın; veri kalitesi bir kişiye yazılı sorumluluk olarak verilsin.

Uygulama önerisi: ruhsat servisinizde tek soruluk sayım testi uygulayın: 'listemizdeki işyeri sayısı ile sahada fiilen açık işyeri sayısı arasındaki fark ne?' Farkı bilen idare listesini yönetiyordur, bilmeyenin listesi; vergiyi de denetimi de yanıltır ve denetçi bunu iki yıl üst üste yazar: veriler üzerinden doğru ve güvenilir raporlama imkanı bulunmamaktadır.