Belediye harcaması şirket üzerinden ödenebilir mi?
3 yıl önce 2.600 görüntülenme Belediye Şirketleri ve İştirakler Cevaplandı
Soru
Hocam merhaba. Bütçemiz sıkışınca ya da ödenek-tertip uğraştırınca bazı belediye harcamalarını (etkinlik, ikram, küçük alımlar) şirketimize yaptırıyoruz: fatura şirket adına kesiliyor, ödemeyi şirket yapıyor; 'nasılsa bizim şirket' diyoruz. Bu pratik denetimde nasıl görünür?
İki defterde birden bulgu olarak, 2023 denetiminde şirkete aynen yazılmıştır: 'BELEDİYE ile ilgili bazı harcamaların ŞİRKET KAYNAKLARI kullanılarak, ŞİRKET ÜZERİNDEN gerçekleştirildiği' (belediye harcamalarına şirket adına fatura düzenlenmesi). 'Nasılsa bizim şirket' cümlesi; muhasebenin kişilik kavramına ve bütçe hukukunun tamamına aykırı bir kestirmedir.
Analiz: (1) Ne kaçırılıyor: belediye harcaması; bütçe-ödenek-tertip, harcama yetkilisi-gerçekleştirme görevlisi imzaları, ihale-temin usulü, ödeme emri belgesi ve Sayıştay denetimi zincirinde yaşar, şirket üzerinden ödendiğinde bu zincirin tamamı atlanır: ödeneksiz-usulsüz-belgesiz bir gider; şirket kasasından, kimsenin sorumluluk imzası olmadan çıkar (temsil-ağırlama-şirket, seyahat-görevlendirmesiz dosyalarının genelleşmiş hali: şirket; belediyenin ikinci kasası değildir). (2) Şirket tarafındaki tahribat: faaliyetiyle ilgisiz gider; basiret-özen (TTK m.18/2-369) ihlalidir; kurumlar vergisinde KKEG (hatta ilişkili kişiye örtülü kazanç aktarımı tartışması, KVK m.13'ün ters yönü), KDV indirimi reddi ve bilançoda gerçek dışı zarar üretir, şirket zararlanınca da döngü tamamlanır: belediye sermaye artırımıyla o zararı kapatır; yani usulsüz gider, dolaşıp yine kamu bütçesinden çıkar ama iki kat yıpranmış halde. (3) Sorumluluk haritası: talimatı veren belediye yöneticisi + ödemeyi yapan şirket yönetimi; kendi mevzuatlarında ayrı ayrı sorgulanır, 'şirket ödedi' perdesi; Sayıştay'ın şirketi de denetlediği düzende (5018-6085 kapsamı) kimseyi saklamaz. (4) Meşru ilişkinin tek biçimi: belediye-şirket arasında para; sözleşme-fatura-hakediş düzeninde (hizmetin karşılığı olarak) ya da usulüne uygun sermaye işlemleriyle akar, 'masrafı sen öde' talimatı bu ikisinden hiçbirine girmez.
Yapılacaklar: (1) Fiili durumu envantere alın: şirket kayıtlarından 'belediye ilgili' giderleri (etkinlik-ikram-alım) tarayın; tutar-tarih-talimat kaynağı listesi çıkarın. (2) Hesaplaşmayı kurun: bu giderlerin belediyeden şirkete iadesi (dayanağı kurulabilenler için usulüne uygun borçlanma-mahsup düzeniyle) ya da sorumlulardan tahsili; vergi boyutunu (KKEG-düzeltme beyanları) mali müşavirlikle kapatın. (3) İki tarafa da kural yazın: şirket YK kararıyla 'şirket; belediye adına-hesabına harcama yapamaz, bu yönde talimat işleme alınmaz' ilkesi; belediye tarafında da harcama birimlerine 'her belediye gideri kendi bütçe sürecinden geçer' talimatı. (4) Kök nedeni çözün: şirkete kaçışın sebebi ödenek-tertip sıkışıklığıysa; çözüm bütçe aktarma-ek ödenek usulleridir (442-aktarma dosyası), usulün zahmeti, usulsüzlüğün faturasından hep ucuzdur.
Uygulama önerisi: iki kasa arasında tek cümlelik duvar örün: 'faturanın üstünde kimin adı varsa, hizmet onun; talimat kimin işiyse, bütçe onun.' Bu duvarı koruyan yapıda şirket ticaret yapar, belediye bütçe uygular, duvarı delen yapıda ise her etkinlik faturası, iki denetim raporuna birden malzeme olur; cümle de hazırdır: belediye harcaması, şirket üzerinden gerçekleştirilmiştir.
Bu sorunun cevabı üyelerimize özeldir
Uzmanlarımızın verdiği cevabın tamamını görüntülemek için üye girişi yapmanız gerekmektedir. Üyelik ücretsizdir.