Aile sağlığı merkezine bina bedelsiz tahsis edilir mi?
5 yıl önce 2.468 görüntülenme Taşınır ve Taşınmaz Mal Yönetimi Cevaplandı
Soru
Hocam merhaba. İlçemizde aile sağlığı merkezi sıkıntısı vardı; biz de belediye binalarımızdan birini ASM olarak kullanılmak üzere bedelsiz tahsis ettik, 'sağlık hizmeti, vatandaşa dokunuyor' dedik. Aile hekimleri de memnun. Ama şimdi 'bedelsiz veremezdiniz' deniyor. Doğru model ne?
Model kanunda yazılıdır ve bedelsiz değildir, 2021 denetiminde aynen: 'taşınmazın BEDELSİZ olarak Aile Sağlığı Merkezine tahsis edildiği' bulgulanmış; dayanak da gösterilmiştir: 5258 sayılı Aile Hekimliği Kanunu m.4, belediyeye ait taşınmazlardan ASM olarak kullanılması uygun görülenler; bu amaçla kullanılmak üzere DOĞRUDAN AİLE HEKİMİNE KİRAYA VERİLEBİLİR.' Yani kanun; ihalesiz-doğrudan bir kolaylık tanımıştır ama adını koymuştur: kira, hibe değil.
Analiz: (1) Neden tahsis değil: m.75/d bedelsiz tahsis-devri yalnız mahalli idareler ve diğer kamu kurum-kuruluşlarına açar, aile hekimliği; kamusal bir hizmettir ama ASM'nin işletmesi aile hekiminin üzerindedir (giderleri, personeli, sözleşmesi): muhatabınız bir kamu idaresi değil, sözleşmeli hizmet sunucusudur, ona bedelsiz bina; m.75'in dışına, dayanaksız menfaat alanına düşer (ASM; dernek-vakıf-kulüp tahsis dosyalarıyla aynı süzgeçten geçer: sempatik amaç, bedelsizliğin dayanağı olmaz). (2) Sistemin kendi finansmanı vardır: Aile Hekimliği Ödeme Yönetmeliği; hekime cari gider ödemesi (kira-elektrik-su-personel giderleri karşılığı) öngörür, yani hekim; kirayı ödemek için Bakanlık kaynağından pay alır: belediyenin bedelsizliği; aslında merkezi bütçenin karşıladığı bir gideri, yerel bütçeye (gelirden vazgeçerek) yıkmaktır, kimseye 'ek destek' olmaz, yalnız belediye kaybeder. (3) Doğrudan kiralamanın disiplini: m.4 kolaylığı ihalesizliktir; bedelsizlik ya da sembolik bedel değildir, kira; rayiç esaslı takdir komisyonu tespitiyle, yazılı sözleşmeyle (süre-artış-giderlerin aidiyeti) kurulur; encümen/meclis karar düzeni işletilir. (4) Sağlığa katkı isteniyorsa meşru yol da vardır: binayı Sağlık Bakanlığı-il sağlık müdürlüğüne (kamu idaresi) m.75/d ile tahsis etmek, o zaman muhatap kamudur ve bedelsizlik mümkündür; seçim, muhataba göre yapılır: hekime kira, Bakanlığa tahsis.
Yapılacaklar: (1) Mevcut durumu dönüştürün: ASM olarak kullanılan belediye taşınmazları için ya aile hekimleriyle 5258 m.4 kira sözleşmesi (rayiç bedel-takdir komisyonu raporu-organ kararı) kurun ya kullanımı il sağlık müdürlüğüne m.75/d tahsisine çevirin. (2) Geriye dönük değerlendirme: bedelsiz geçen dönem için ecrimisil/kira farkı hesabını hukukla değerlendirin; en azından bundan sonrası için tahakkuku başlatın, giderlerin (elektrik-su-aidat) kimde olduğunu da sözleşmeye yazın. (3) Envanter: sağlık amaçlı kullandırılan tüm taşınmazlarınızı (ASM-eczane-diyaliz vb.) listeleyip her birinin hukuki zeminini (kira/tahsis/işgal) netleştirin, eczane gibi ticari kullanıcılarda 2886 ihalesi esastır, m.4 kolaylığı yalnız ASM'ye özgüdür. (4) Karar şablonu: 'sağlık tesisi talebi' geldiğinde muhatap testi (kamu idaresi mi, hizmet sunucusu mu) → yol haritası (tahsis mi kira mı) otomatik işlesin.
Uygulama önerisi: ASM taleplerinde tek cümlelik pusula kullanın: 'hekime kira, Bakanlığa tahsis; bedavaya hiçbiri.' Bu pusulayla kurulan ilişki; sağlık hizmetini de belediye gelirini de korur, 'vatandaşa dokunuyor' diye bedelsiz verilen bina ise, denetçinin tek cümlesiyle döner: kanun kiraya verilebilir diyor, bedelsiz tahsis edilemez.
Bu sorunun cevabı üyelerimize özeldir
Uzmanlarımızın verdiği cevabın tamamını görüntülemek için üye girişi yapmanız gerekmektedir. Üyelik ücretsizdir.