Meclis, harç tarifesini üst sınırın üstünde belirleyebilir mi?

Çıkamaz, 2024 denetiminde aynen: 'Kanun'da konusu yapılan harçlar için belediye meclisince YÜKSEK TARİFE belirlendiği', emsalde meclis; kaynak suları, hayvan kesimi muayene, ölçü-tartı, kayıt-suret, ilk parselasyon, ifraz-tevhid, plan-proje tasdik, zemin açma-hafriyat ve muayene-rapor-sağlık belgesi harçlarını, belediye grubu için mevzuatın koyduğu sınırın ÜZERİNDE belirlemiştir. Yetki haritası nettir: 2464 m.96/A, Kanun'da en az-en çok miktarları gösterilen vergi ve harç tarifelerini, belediye grupları itibarıyla CUMHURBAŞKANI belirler; yürürlükteki belirleme 2005/8730 sayılı Karar'dır ve değiştirilmedikçe tavan odur.

Analiz: (1) İki ayrı tarife dünyası: meclisin serbest alanı; m.97 ücretleridir (harç-katılma payı konusu olmayan, isteğe bağlı hizmetler), harçlar ise kanun-CB kararı ikilisiyle fiyatlanır: meclis; harç kaleminde ancak grup tarifesindeki tutarı uygular, yükseltemez (harca-ek-ücret N338 ve personele-indirim N346 dosyalarıyla üçlü tamamlanır: harçta ne üstüne ücret, ne üstüne zam, ne altına ayrıcalık). (2) Grup kavramı: 8730 sayılı Karar; harçları belediye gruplarına göre kademelendirir, kendi grubunuzu (Tebliğlerdeki listeden) doğru tespit etmek, tarifenin ilk adımıdır: komşu büyük ilçenin tarifesini kopyalamak, çoğu kez grup aşımı demektir. (3) Aşımın sonuçları: üst sınır üstü tahsilat; dayanaksız gelirdir, mükellefin iade talebi ve dava yolu açıktır (faiziyle); tarife kararının o kalemleri sakatlanır; vezne ile mevzuat arasındaki fark, denetçinin tek tablosunda görünür. (4) Enflasyon sıkışması gerçek, çözümü yerel değil: 2005 tarifelerinin güncel kalmadığı doğrudur, ama güncelleme yetkisi CB kararındadır; belediyenin meşru alanı, m.97 ücret kalemlerini (harç konusu olmayan gerçek hizmetler için) doğru kurmak ve harç dışı gelirlerini geliştirmektir; tavanı fiilen delmek değil.

Yapılacaklar: (1) Tarife taraması yapın: yürürlükteki gelir tarifenizdeki tüm harç kalemlerini 2005/8730 Kararı + güncel Tebliğ'deki grup sütununuzla karşılaştırın; aşan satırları ilk meclis toplantısında tavana çekin. (2) Fazla tahsilatın envanteri: aşımlı dönemde tahsil edilen farkları kalem-mükellef bazında hesaplayın; iade başvurularına karşı usul (zamanaşımı-faiz) hukukla hazırlansın, re'sen iade/mahsup politikanızı da kararlaştırın. (3) Tarife yazım disiplini: tarife taslağında harç kalemlerine 'dayanak: 2464 md.-8730 grup tutarı' sütunu ekleyin; mali hizmetler + hukuk kontrolünden geçmeden meclise sevk edilmesin. (4) Grup teyidi: belediyenizin grubunu belgeleyin (Tebliğ kaydı); nüfus-statü değişikliklerinde grubun güncellenip güncellenmediğini yıllık kontrol edin.

Uygulama önerisi: harç satırlarında tek soruluk tavan testi uygulayın: 'bu tutar; grubumuz için Cumhurbaşkanı kararındaki rakamın kaç lira üstünde?' Cevap sıfırsa tarife sağlamdır, sıfırdan büyükse; her tahsilat bir iade adayıdır ve denetçi durumu tek cümleyle yazar: mevzuatın koyduğu sınırın üzerinde tarife belirlenemez.